I SA/Wa 1884/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Anna Wesołowska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 17 września 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze sprzeciwu M. N. i M. N. od decyzji Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia [...] czerwca 2021 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania za nieruchomość oddala sprzeciw.

Nieruchomość położona w gminie [...], obrębie PGR [...], oznaczona jako działki nr [...], nr [...],nr [...] decyzją Wojewody [...] (Wojewoda) Nr [...] z [...] lutego 2017 r., o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, została przeznaczona rozbudowę drogi krajowej nr [...] do parametrów drogi ekspresowej na odcinku od węzła z drogą wojewódzką nr [...] w [...] do węzła [...] z drogą wojewódzką nr [...] w [...] od km [...] do [...]. Decyzją Nr [...] z [...] października 2020 r. Wojewoda orzekł w pkt 1 o ustaleniu odszkodowania w kwocie [...] zł, w tym na rzecz M. N. i M. N. (Skarżący) na zasadach wspólności ustawowej małżeńskiej w wysokości [...] zł za udział 1/2 części i na rzecz M. N. w wysokości [...] zł za udział 1/2 części, z tytułu ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości położonej w gminie [...], obrębie PGR [...], oznaczonej jako działki nr [...], nr [...], nr [...], objętej decyzją Wojewody Nr [...], oraz w pkt 2 o zobowiązaniu Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad (Dyrektor) do wypłaty odszkodowania ustalonego w pkt 1 odpowiednio na rzecz uprawnionych w terminie 14 dni od dnia w którym decyzja o ustaleniu odszkodowania stanie się ostateczna. Po rozpoznaniu odwołania wniesionego przez Dyrektora, Minister Rozwoju, Pracy i Technologii (Minister) decyzją z [...] czerwca 2021 r, uchylił decyzję Wojewody Nr [...] z [...] października 2020 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy podniósł, że sporządzony dla potrzeb ustalenia odszkodowania operat zawierał nieprawidłowości, które uniemożliwiały jego wykorzystywanie dla celu ustalenia odszkodowania. Minister wskazał, że bezsporne było, iż rzeczoznawca majątkowy oszacował wartość szkody m.in. opierając się na protokole wejścia na teren czasowego zajęcia z dnia [...] grudnia 2017 r., sporządzonym i podpisanym przez A. B., w obecności M. K. (dzierżawca). W protokole tym stwierdzono, ze usunięciu podlegają krzewy i drzewa brzeziny i olszyny w ilości [...]. Dyrektor odwołując się od decyzji o ustaleniu odszkodowania załączył część opisową Inwentaryzacji zieleni z gospodarką Tom X/1, załączoną do projektu budowlanego. W ocenie odwołującego się, z opracowania wynika, że w obszarze zajętości nieruchomości znajdowało się do [...] drzew przeznaczonych do wycinki (wszystkie na działce nr [...]). Minister zwrócił uwagę, że powyższe opracowanie nie było przedmiotem analizy organu I instancji. Z pisma Skarżącego z dnia [...] grudnia 2020 r. wynika, że dotychczasowi właściciele nieruchomości także nie mieli możliwości zapoznać się z ww. dokumentem. Z uwagi na powyższe organ odwoławczy pismem z dnia [...] maja 2021 r. wezwał rzeczoznawcę o ustosunkowanie się do zarzutów podniesionych w odwołaniu. Biegły w piśmie z dnia [...] maja 2021 r. wyjaśnił, że przygotował operat szacunkowy zgodnie z aktualnymi przepisami prawa, w oparciu o aktualne ceny rynkowe oraz przyjęte w dobrej wierze dokumenty. Wskazał, że w momencie otrzymania zlecenia wystąpił do Zleceniodawcy, aby uzyskał od inwestora dane w postaci przebiegu melioracji, powierzchni czasowego zajęcia oraz powierzchni trwałego zajęcia, ale odpowiedzi w zakresie czasowego, oraz trwałego zajęcia nie otrzymano. Z uwagi na powyższe biegły samodzielnie określił obszar czasowego zajęcia, dlatego nie rozumie dlaczego w tym zakresie inwestor złożył odwołanie. Ponadto biegły wskazał na niejasną sytuację dotyczącą ilości zadrzewienia, ponieważ wycenę oparto na protokole wejścia na teren czasowego zajęcia z dnia [...] grudnia 2017 r., w którym podano, iż "na terenie nieruchomości znajdują się następujące nasadzenia podlegające usunięciu: "krzewy i drzewa w ilości [...] sztuk i średnicy od [...] cm do [...] cm". Ten sam protokół przedstawił Dyrektor w swoim odwołaniu". Z kolei do odwołania załączono Tom X/1 Inwentaryzacji zieleni - zdaniem biegłego z załączonego dokumentu "za bardzo nic nie wynika". Dalej biegły stwierdził, że skorygowanie wyceny jest możliwe jedynie na podstawie przedstawionego i podpisanego szczegółowego zestawienia drzew (gatunek, wiek, średnica, ilość). W ocenie Ministra, skoro dowód w postaci Tomu X/1 Inwentaryzacji zieleni - został dołączony do materiału dowodowego dopiero w toku postępowania odwoławczego, koniecznym było uchylenie decyzji Wojewody i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, celem przeprowadzenia szczegółowego postępowania wyjaśniającego. Minister podkreślił, że wydanie decyzji wymaga ustalenia prawidłowej wartości przedmiotowej nieruchomości. Odnosząc się do zarzutu nieprawidłowego określenia powierzchni trwałego ograniczenia organ odwoławczy zwrócił uwagę, że powierzchnia, na której następuje ograniczenie właściciela w sposobie korzystania z nieruchomości powinna być precyzyjnie oznaczona w decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej oraz w jej załącznikach. Wskazany w decyzji obszar, w którym następuje trwałe ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości wyznacza inwestorowi maksymalny dopuszczalny zasięg do realizacji swoich uprawnień wynikających z decyzji administracyjnej. W konsekwencji Minister wskazał, że w ponownie prowadzonym postępowaniu organ I instancji zobligowany będzie uzyskać jednoznaczne informacje co do obszaru zajętości nieruchomości i znajdującego się na tym obszarze, usuniętego drzewostanu. Minister uznał natomiast, że wbrew zarzutom odwołania biegły prawidłowo ustalił wartość szkody związanej z utratą dochodu czynszu dzierżawnego nieruchomości w wyniku jej czasowego zajęcia. Z akt sprawy wynika jednoznacznie, że dotychczasowi właściciele wydzierżawili przedmiotową nieruchomość. Natomiast podniesione kwestie dotyczące zawyżenia przez biegłego ewentualnej stopy zwrotu z inwestycji należą do warsztatu rzeczoznawcy majątkowego i nie mogą być uwzględnione bez przeciwdowodu w postaci stosownej ekspertyzy biegłego. Nie sposób także przyznać racji odwołującemu się, że błędnym było działanie biegłego, polegające na ustaleniu daty początkowej wystąpienia szkody na dzień wydania decyzji o ograniczeniu w sposobie korzystania z nieruchomości. Podsumowując Minister wskazał, że w ponownie prowadzonym postępowaniu organ pierwszej instancji będzie zobowiązany do prawidłowego określenia ewentualnych szkód, jakie wystąpiły na zajętej nieruchomości. Podkreślił, że wskazane nieścisłości w tej kwestii mogą wpływać na końcowy wynik wyceny i powinny zostać wyjaśnione przez organ pierwszej instancji. .Skarżący wnieśli od decyzji Ministra sprzeciw zarzucając jej naruszenie : 1. art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a., poprzez zaniechanie dokładnego wyjaśnienia sprawy i nie zbadanie terminu doręczenia decyzji Wojewody do Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad (dalej: "GDDKiA"), 2. art. 107 § 3 k.p.a., poprzez sporządzenia uzasadnienia w sposób nieodpowiadający ustawowemu wzorcowi określonemu w art. 107 § 3 KPA, polegające na nieustosunkowaniu się do podnoszonych przez Skarżącego zastrzeżeń w zakresie niedochowania terminu wniesienia odwołania przez GDDKiA, w szczególności nie wskazaniu w uzasadnieniu decyzji kiedy decyzja Wojewody została doręczona GDDKiA i kiedy upływał termin do wniesienia odwołania, a w konsekwencji czy odwołanie zostało wniesione w terminie, 3. art. 134 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i niewydanie postanowienia w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. W odpowiedzi na sprzeciw Minister wniósł o jego oddalenie i podtrzymał w całości dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje : Sprzeciw jest niezasadny, zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Istota zarzutów podniesionych w sprzeciwie sprowadza się do niezbadania przez organ drugiej instancji, czy odwołanie wniesione zostało w terminie. Zarzut ten jest oczywiście niezasadny. Jak wynika ze znajdującego się w aktach sprawy zwrotnego potwierdzenia odbioru, decyzja Wojewody została doręczona odwołującemu [...] października 2020 r. (por.: zwrotne potwierdzenie odbioru). Termin na złożenie odwołania upływał zatem [...] października 2020 r. Odwołanie zostało złożone w placówce pocztowej [...] października 2020 r. (por: koperta z pieczęcią nadania). Zgodnie z art.57 § 5 pkt 2 k.p.a. termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało nadane w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe. Skoro w niniejszej sprawie pismo nadane zostało 23 października 2020 r., podczas gdy termin upływał [...] października 2020 r. uznać należy, że odwołanie wniesione zostało w terminie. W decyzji Ministra nie zostały zawarte żadne rozważania dotyczące terminowości wniesienia odwołania pomimo treści pism Skarżących z [...] grudnia 2020 r. i [...] czerwca 2021 r. Nieodniesienie się przez Ministra do stanowiska Skarżących dotyczącego nieterminowego wniesienia odwołania nie może być uznane za naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy. Z akt sprawy wynika bezspornie, że odwołanie wniesione zostało w terminie. W tej sytuacji brak jest podstaw do wyeliminowania z obrotu decyzji Ministra. Sąd przypomina w tym miejscu, że w myśl art. 64e p.p.s.a., sąd administracyjny rozpoznając sprzeciw od decyzji ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. Innymi słowy, ocena sądu sprowadza się wyłącznie do skontrolowania kwestii zasadności wydania przez organ odwoławczy decyzji na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. Kontrola ta nie może zaś obejmować sformułowania końcowej oceny materialnoprawnej związanej z istotą sprawy, gdyż formułowanie wniosków w tym zakresie byłoby przedwczesne i niedopuszczalne. Wyjaśnić w związku z tym należy, iż zgodnie z treścią art. 138 § 2 k.p.a., organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym jej rozpatrzeniu. Zatem w wyniku rozstrzygnięcia o charakterze kasatoryjnym sprawa wraca do organu pierwszej instancji w celu poczynienia niezbędnych ustaleń, których dokonanie jest istotne z punktu widzenia rozstrzygnięcia sprawy, a które wykraczały poza zakres postępowania, jakie mógł przeprowadzić organ odwoławczy na podstawie art. 136 k.p.a. W przedmiotowej sprawie organ odwoławczy uznał, że operat sporządzony przez rzeczoznawcę majątkowego dotknięty jest wadami, które uniemożliwiają jego wykorzystanie w sprawie, konieczne jest zatem sporządzenie nowego operatu, opracowanego zgodnie z przepisami prawa jak również uwzględniającego dodatkowe dowody, które przedstawione zostały w toku postępowania odwoławczego. Sąd podziela stanowisko Ministra, że w takiej sytuacji zachodziła konieczność uchylenia decyzji organu pierwszej instancji i przekazania mu sprawy do ponownego rozpoznania. Uchylając decyzję Minister wskazał również na czynności jakie ma przeprowadzić organ pierwszej instancji. Końcowo zwrócić należy uwagę, że uchylając decyzję organu pierwszej instancji organ odwoławczy uwzględnił również zastrzeżenia Skarżących dotyczące braku możliwości zapoznania się z dokumentacją dołączoną do odwołania. Z uwagi na powyższe, uznając że decyzja Ministra odpowiada prawu i nie narusza art. 138 § 2 k.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił sprzeciw na podstawie art. 151a § 2 p.p.s.a.