I SA/Wa 1883/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik po rozpoznaniu w dniu 21 kwietnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Gminy [...] o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi Gminy [...] na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] września 2016 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji.

Pismem z dnia [...] października 2016 r. Gmina [...] wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] września 2016 r. nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] maja 2016 r. nr [...], stwierdzającą nieważność decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 1991 r. nr [...] stwierdzającej nabycie przez Gminę [...] z mocy prawa, nieodpłatnie własności nieruchomości ozn. w ewidencji gruntów jako działka nr [...], obręb [...], objętej księgą wieczystą Kw nr [...], opisanej w kartach inwentaryzacyjnych nr [...],[...], stanowiących integralną część powyższej decyzji. W piśmie z dnia [...] grudnia 2016 r. skarżąca Gmina [...] skierowała do Sądu wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Uzasadniając wniosek podniesiono, że w dniu [...] października 2016 r. pełnomocnik uczestników postępowania W. T., R. T., S. T., R. P., S. V., V. F. i A. T. wniósł do Sądu Rejonowego w [...] wniosek o podjęcie zawieszonego postępowania o wydanie nieruchomości objętych zaskarżoną decyzją. Skarżąca do wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji dołączyła poświadczoną za zgodność z oryginałem kserokopię ww. wniosku. Skarżąca wskazała, że wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji jest konieczne z uwagi na fakt, iż powództwo o wydanie nieruchomości objętych przedmiotem niniejszego postępowania, i jego realizacja w razie wydania niekorzystnych dla gminy rozstrzygnięć w postępowaniu cywilnym, przed rozpatrzeniem skargi na zaskarżoną decyzję, może spowodować nieodwracalne szkody dla Gminy [...]. Brak wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji rodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody Gminie [...] i spowodowania trudnych do odwrócenia skutków dla Gminy, w przypadku wydania uczestnikom przedmiotowych nieruchomości, a następnie ich sprzedaży innym osobom. Brak wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji może spowodować utratę nieruchomości objętych ww. decyzją komunalizacją. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności przez sąd, będąca formą tymczasowej ochrony sądowej udzielanej stronie postępowania, stanowi wyjątek od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (jt. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), powoływanej dalej jako "p.p.s.a.", zgodnie z którą wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu. Stosownie do art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności, o których mowa w § 1 cytowanego przepisu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków; przy czym chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być zrekompensowana wskutek zwrotu spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia, jak również nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Trudne do odwrócenia skutki, to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienia NSA: z dnia 30 kwietnia 2010 r., II FZ 110/10, z dnia 26 września 2013 r., II FZ 718/13). W świetle powyższych uwag należy stwierdzić, że użyte przez ustawodawcę nieostre pojęcia – "znaczna szkoda lub trudne do odwrócenia skutki" - wymagają konkretyzacji w dokładnie i wszechstronnie przedstawionych okolicznościach, zobrazowanych przez zgromadzony w aktach sprawy materiał dowodowy. Taka konkretyzacja jest obowiązkiem wnioskodawcy (por. postanowienia NSA: z dnia 4 lipca 2012 r., II FZ 456/12; z dnia 26 lutego 2015 r., II FZ 2137/14; z dnia 14 kwietnia 2015 r., II FZ 207/15; z dnia 22 lipca 2015 r., II FZ 497/15). Na wnioskodawcy spoczywa obowiązek uzasadnienia wniosku. Obowiązkiem sądu jest wszechstronna i wnikliwa ocena argumentów przedstawionych przez wnioskodawcę, jak również wynikających z akt sprawy. Badając całokształt okoliczności sprawy uznać należało, że składając wniosek o wstrzymanie zaskarżonej decyzji skarżąca w sposób wystarczający uprawdopodobniła istnienie przesłanek, o których mowa w powołanym wyżej przepisie. Podniesione przez stronę skarżącą okoliczności są zasadne. Decyzja stwierdzająca nieważność komunalizacji może bowiem spowodować istotną zmianę stosunków w sferze prawa własności przedmiotowej nieruchomości. W przypadku stwierdzenia nieważności decyzji komunalizacyjnej, przywrócone zostają prawa byłych właścicieli, którzy mogą podjąć działania zmierzające do realizacji przysługującego im prawa własności. Jak wynika z akt przedmiotowej sprawy, spadkobiercy byłego właściciela nieruchomości objętych decyzją komunalizacją zainicjowali w sądzie powszechnym postępowanie w przedmiocie wydania nieruchomości. Postępowanie to zostało zawieszone, a pismem z dnia [...] października 2016 r. skierowano do Sądu Rejonowego w [...] wniosek o jego podjęcie, z uwagi na wydanie przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji zaskarżonej decyzji z dnia [...] września 2016 r. Jednocześnie dokonano rozszerzenia powództwa również o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym. Powyższe działania mogą prowadzić do zmiany stosunków w sferze prawa własności przedmiotowej nieruchomości, a w konsekwencji jej zbycia, co może doprowadzić do sytuacji, w której skutki będą trudne do odwrócenia, zaś organ administracyjny działający w granicach swojej właściwości i kompetencji nie będzie miał żadnych możliwości prawnych zniweczenia skutków cywilnoprawnych, które mogą powstać w wyniku zawartej umowy sprzedaży. Powołane zatem we wniosku okoliczności stanowią przesłankę pozytywną do uwzględnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] września 2016 r. Podkreślenia jednakże wymaga, iż wstrzymanie wykonania decyzji jest środkiem ochrony tymczasowej, na tym etapie postępowania Sąd nie dokonuje bowiem oceny zasadności skargi. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 61 § 3 i 5 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.