I SA/Wa 1876/17

Starszy referendarz sądowy Justyna Wtulich – Gruszczyńska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 18 maja 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi B. K. na postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] sierpnia 2017 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego postanawia I. przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata, II. odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.

Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym wnioskodawczyni wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w osobie P. W. z Kancelarii Adwokackiej w [...]. Z nadesłanego oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że wnioskodawczyni prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z mężem i utrzymuje się z dochodu uzyskiwanego przez męża z tytułu emerytury w wysokości [...] zł netto miesięcznie. Wnioskodawczyni podała, że oprócz mieszkania o powierzchni [...] m ² o wartości około [...] zł nie posiada żadnego majątku, w tym nieruchomości rolnej i innych nieruchomości, oszczędności zgromadzonych na rachunkach bankowych oraz w gotówce, papierów wartościowych i innych praw majątkowych, wierzytelności, przedmiotów wartościowych o wartości powyżej 5.000 zł. Jako stałe zobowiązania i wydatki miesięczne wnioskodawczyni podała opłatę za mieszkanie w wysokości [...] zł, energię elektryczną w wysokości [...] zł, wodę i wywóz śmieci w wysokości [...] zł, zakup lekarstw [...] zł, telefon – [...] zł, opłatę telewizyjną – [...] zł, zakup opału do pieca – [...] zł, co łącznie stanowi kwotę w wysokości [...] zł. Pozostałą kwotę w wysokości ok. [...] – [...] zł wnioskodawczyni przeznacza na bieżące potrzeby życia codziennego własne oraz męża. Wnioskodawczyni dołączyła do wniosku dokumenty dotyczące jej stanu zdrowia (skierowanie do szpitala) oraz potwierdzające wysokość ponoszonych przez nią wydatków (faktury, polecenia przelewu, itp.). W niniejszej sprawie zważono, co następuje : Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz.1369 t.j.) powoływanej dalej jako P.p.s.a. przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 P.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 P.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek. Zgodnie z art. 246 § 1 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Podkreślić należy, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą dofinansowania jej z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka –Medek, wyd. Zakamycze 2005, s. 594). Wskazać należy, iż prawo pomocy jest instytucją o charakterze wyjątkowym, która powinna stanowić przywilej dla osób, które muszą korzystać z ochrony prawnej przed sądem, a w przypadku ubogiego społeczeństwa, jakim jest społeczeństwo polskie, prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł stałego dochodu (tak H. Knysiak – Molczyk w "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz". pod redakcją prof. T. Wosia. Warszawa 2005 s. 631). Sprawą zainteresowanego jest natomiast wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy (por. postan. NSA z 31 marca 2005 r. I FZ 63/05). Mając na uwadze okoliczności niniejszej sprawy uznać należy, że wnioskodawczyni nie wykazała, iż znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej ją do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zarówno zwolnienie od kosztów sądowych, jak i ustanowienie adwokata z urzędu. Stwierdzono, że w sprawie zaistniały jedynie przesłanki uzasadniające przyznanie wnioskodawczyni prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika z urzędu. Oceniając sytuację finansową wnioskodawczyni uznano, że przy wysokości środków finansowych jakimi dysponuje wraz z mężem oraz ponoszonych wydatkach związanych z utrzymaniem mieszkania, leczeniem oraz bieżącymi potrzebami życia codziennego nie jest ona w stanie ponieść kosztów związanych z ustanowieniem profesjonalnego pełnomocnika z wyboru, gdyż przekracza to jej obecne możliwości finansowe. Z tego względu, przyznano wnioskodawczyni prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata z urzędu. Jednocześnie uznano, że sytuacja finansowa wnioskodawczyni nie jest na tyle trudna, by nie była ona w stanie ponieść kosztów związanych z zainicjowanym przez siebie postępowaniem sądowym. Zaznaczyć należy, iż wnioskodawczyni na obecnym etapie postępowania sądowego nie jest zobowiązana do ponoszenia jakichkolwiek kosztów sądowych, a ewentualnym kosztem jaki wnioskodawczyni miałaby ponieść w sprawie jest wpis sądowy od ewentualnie wniesionej przez pełnomocnika skargi kasacyjnej w wysokości 100 zł. i to dopiero po ewentualnym pozytywnym rozpoznaniu wniosku o przywrócenie terminu do jej wniesienia. Zaznaczyć należy, iż dotychczas wnioskodawczyni samodzielnie ponosiła koszty sądowe w sprawie (wpis od skargi, opłata kancelaryjna za sporządzenie uzasadnienia), które jak w przypadku wpisu sądowego od skargi w wysokości 200,00 zł były w kwocie wyższej niż wysokość wpisu sądowego od ewentualnie wniesionej skargi kasacyjnej -100 zł. Stwierdzono zatem, że wnioskodawczyni przy wysokości posiadanych środków finansowych będzie w stanie ponieść ewentualne pozostałe koszty sądowe samodzielnie, które zaznaczyć należy mogą się pojawić w sprawie, bądź też nie wystąpić w ogóle, co też zależy od działań samej wnioskodawczyni. Podkreślić należy, że strona wnosząc skargę do Sądu winna liczyć się z koniecznością poniesienia kosztów sądowych w sprawie i zapewnić na ten cel odpowiednie środki finansowe poprzez poczynienie oszczędności bądź też ograniczenie niektórych wydatków nie będących niezbędnymi. Mając na uwadze powyższe okoliczności, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.