I SA/Wa 1873/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Przemysław Żmich, sędzia WSA Bożena Marciniak (spr.), asesor WSA Anna Fyda-Kawula, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 11 stycznia 2023 r. sprawy ze skargi J. P. na decyzję Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 27 maja 2022 r. nr 6/DP-WOPIV/2022 w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego oddala skargę.

Decyzją z 27 maja 2022 r., nr 6/DP-WOPIV/2022, Minister Klimatu i Środowiska (dalej "Minister" lub "organ"), po rozpoznaniu wniosków E. G., J.P. oraz "[...]" Spółka [...] z ograniczoną odpowiedzialnością w [...] w likwidacji reprezentowanej przez likwidatora J. P., stwierdził umorzenie z mocy prawa z dniem 16 września 2021 r. postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczeń. W uzasadnieniu powyższej decyzji Minister podniósł, że postępowanie w niniejszej sprawie zainicjowały wnioski E.G. (pismo z dnia 1 grudnia 1991 r., data wpływu 7 grudnia 1991 r.), J. P. (pismo z dnia 24 marca 1992 r., data wpływu 30 marca 1992 r.) oraz spółki "[...]" Spółka [...] z ograniczoną odpowiedzialnością w [...] w likwidacji (pismo z dnia 5 kwietnia 2017 r., data wpływu 10 kwietnia 2017 r.) reprezentowanej przez likwidatora J. P. Postępowanie dotyczyło będących decyzjami administracyjnymi orzeczenia Nr 2 Ministra Przemysłu i Handlu z 17 czerwca 1947 r. o przejęciu przedsiębiorstw na własność Państwa w części dotyczącej przedsiębiorstwa "[...] - spółka [...] – [...]" oraz orzeczenia Ministra Górnictwa i Energetyki z dnia 11 kwietnia 1960 r. w sprawie zatwierdzenia protokołu zdawczo-odbiorczego przedsiębiorstwa firmy "[...]". Organ podniósł, że w sprawie powyższych orzeczeń w istocie prowadzone były odrębne postępowania administracyjne w przedmiocie stwierdzenia ich nieważności, biorąc pod uwagę zakres majątku, do którego orzeczenia się odnosiły, to jest w sprawie stwierdzenia nieważności: 1) orzeczenia Nr 2 Ministra Przemysłu i Handlu z 17 czerwca 1947 r. o przejęciu przedsiębiorstwa własność Państwa w części dotyczącej przedsiębiorstwa "[...]- spółka [...] – [...]", 2) orzeczenia Ministra Górnictwa i Energetyki z 11 kwietnia 1960 r. w sprawie zatwierdzenia protokołu zdawczo-odbiorczego przedsiębiorstwa firmy "[...]" - Spółka [...] z ograniczoną odpowiedzialnością – [...] w części dotyczącej przejęcia na własność Państwa składników majątkowych przedsiębiorstwa pn. [...] w [...], 3) orzeczenia Ministra Górnictwa i Energetyki z 11 kwietnia 1960 r. w sprawie zatwierdzenia protokołu zdawczo-odbiorczego przedsiębiorstwa firmy "[...]" - Spółka [...] z ograniczoną odpowiedzialnością – [...] w części dotyczącej przejęcia na własność Państwa nieruchomości objętych Iwh [...], gmina kat. [...], własność I. K., a obejmujących parcele nr [...] o pow. [...] m.kw. i nr [...] o pow. [...] m.kw. oraz 4) orzeczenia Ministra Górnictwa i Energetyki z 11 kwietnia 1960 r. w sprawie zatwierdzenia protokołu zdawczo-odbiorczego przedsiębiorstwa firmy "[...]" - Spółka [...] z ograniczoną odpowiedzialnością – [...] w części dotyczącej przejęcia na własność Państwa nieruchomości objętych Iwh [...], gmina kat. [...], własność M. z P. K., stanowiącej parcele nr [...] o pow. [...] m.kw., nr [...] o pow. [...] m.kw., nr [...] o pow. [...] m.kw., nr [...] o pow. [...] m. kw. Minister podniósł, że w sprawie wskazanej w pkt 1 powyżej decyzją z 29 marca 2007 r., nr BOL-0241/56/92/R/GM/521/07, Minister Gospodarki odmówił wszczęcia postępowania. Powyższą decyzję utrzymał w mocy Minister Gospodarki decyzją z 28 czerwca 2007 r., nr BOL-0241/56/92/R/GM/944/07. Wyrokiem z 11 lutego 2008 r., sygn. akt IV SA/Wa 1792/07, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę J. P. na decyzję z 28 czerwca 2007 r. Organ wskazał, że pismem z 5 kwietnia 2017 r. J. P., działając jako likwidator "[...]" Spółka [...] z ograniczoną odpowiedzialnością w [...] w likwidacji, wystąpił w imieniu spółki "o zwrot bądź stosowne odszkodowanie za zagarnięte mienie przez Państwo na podstawie orzeczenia nr 2 Ministerstwa Przemysłu i Handlu z 17 czerwca 1947 r. poz. 608, na podstawie którego zajęto bez odszkodowania grunty stanowiące integralną cześć składową kopalni; gm. Kat. [...] lwh.[...]pgr:[...] pow. [...] m/kw , [...] pow. [...] m/kw, [...] pow. [...] m/kw warsztat "[...]" z pełnym wyposażeniem, całą infrastrukturę kopalni, dokumentację kopalni i wiele innych". Z kolei w sprawie wskazanej w pkt 2 powyżej postanowieniem z 3 kwietnia 2007 r., nr BOL-0241/56/92/R/GM/544/07, Minister Gospodarki orzekł o zawieszeniu postępowania z uwagi na brak możliwości ustalenia pełnego kręgu następców prawnych po byłych wspólnikach przedmiotowej spółki cywilnej — właściciela [...] w [...]. Organ podniósł, że w aktach sprawy nie ma wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zawieszonej powyższym postanowieniem. W konsekwencji, zdaniem organu, we wskazanych sprawach postępowanie administracyjne było w toku w dniu 16 września 2021 r., tj. w dniu wejścia w życie ustawy o zmianie k.p.a. Nie zostało ono bowiem w żaden sposób zakończone, w szczególności poprzez wydanie decyzji lub zwrot wniosku. Minister podniósł, że orzeczenie Nr 2 Ministra Przemysłu i Handlu z 17 czerwca 1947 r. ogłoszono w Monitorze Polskim w dniu 30 czerwca 1947 r. Nr 90, poz. 608. Lp. 63, Ip. wyk. 100. Powyższe ustalono w oparciu o treść Dziennika Urzędowego Rzeczypospolitej Polskiej Monitor Polski dostępnego za pośrednictwem strony https://monitorpolski.gov.pl oraz m. in. treści Zarządzenia Ministra Przemysłu i Handlu z 26 sierpnia 1948 r. w sprawie objęcia przedsiębiorstwa firmy: "[...]" Spółka [...] z ogr. odp. [...] (Biuro Prawne PR 1/145/48). Z powyższego wynika zatem, że ogłoszenie orzeczenia z 17 czerwca 1947 r. nastąpiło 44 lata przed złożeniem wniosku o stwierdzenie jego nieważności - licząc od daty złożenia wniosku przez E. G., 45 lat licząc od daty złożenia wniosku przez J. P. oraz 70 lat licząc od daty złożenia wniosku przez spółkę "[...] - Spółka [...] z ograniczoną odpowiedzialnością – [...]". Organ wskazał następnie, że orzeczenie Ministra Górnictwa i Energetyki z 11 kwietnia 1960 r. w sprawie zatwierdzenia protokołu zdawczo-odbiorczego "[...]" - Spółka [...] z ograniczoną odpowiedzialnością – [...]" zatwierdzało protokół zdawczo-odbiorczy przedsiębiorstwa sporządzony w [...] w dniu 30 czerwca 1949 r., zmieniony protokołem z 14 listopada 1950 r. Powyższe orzeczenie zostało zmienione decyzją Ministra Górnictwa i Energetyki z 29 maja 1967 r. W odpisach z księgi wieczystej KW nr [...] (dawny [...]) z 13 marca 2006 r. w dziale II Własność widnieje zapis "Skarb Państwa na podstawie orzeczenia Ministra Górnictwa i Energetyki z dnia 11 kwietnia 1960 r. protokołu zdawczo-odbiorczego z daty [...] 14.11.1950 r., wpisano 15.10.1962 r.". Wobec powyższego Minister uznał, że również w tym przypadku upłynęło ponad 30 lat pomiędzy doręczeniem lub ogłoszeniem orzeczeń, a złożeniem wniosków o stwierdzenie ich nieważności (które wpłynęły do organu odpowiednio 7 grudnia 1991 r., 30 marca 1992 r. i 10 kwietnia 2017 r.). zwłaszcza, że zatwierdzony protokół jest integralną częścią orzeczenia o przejęciu przedsiębiorstwa na własność Państwa. Organ podsumował, że postępowanie o stwierdzenie nieważności orzeczeń niewątpliwie więc pozostawało w toku w dniu 16 września 2021 r., tj. w dniu wejścia w życie ustawy z 11 września 2021 r., gdyż nie zostało w żaden sposób zakończone. Podjęte w postępowaniu nieważnościowym czynności zmierzały w głównej mierze do weryfikacji czy wnioskodawcy są spadkobiercami właścicieli przedsiębiorstwa oraz objętego uwłaszczeniem majątku i czy przysługuje im status strony postępowania. Czynności te były w toku w chwili umorzenia postępowania z mocy prawa, tj. w dniu 16 września 2021 r. Minister podniósł, że podstawę prawną decyzji o umorzeniu przedmiotowego postępowania stanowił art. 2 ust. 2 ustawy z 11 września 2021 r. Celem powyższej ustawy było zaś dostosowanie systemu prawa do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 12 maja 2015 r. sygn. akt P 46/13 stwierdzającego niezgodność art. 156 § 2 k.p.a. z Konstytucją. W powołanym wyroku Trybunał przypomniał, że możliwość stwierdzenia nieważności decyzji jest wyjątkiem od zasady poszanowania trwałości ostatecznej decyzji administracyjnej. Jednocześnie podniósł, że brak wyłączenia dopuszczalności stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej z przyczyny (wady) określonej w art. 156 § 1 pkt 2 in fine k.p.a. po znacznym upływie czasu skutkuje destabilizacją porządku prawnego, jeśli decyzją przyznano stronie ekspektatywę nabycia prawa, z której zamierza ona skorzystać. W konkluzji Trybunał wskazał, że stabilizacja stanów faktycznych po upływie określonego czasu leży w interesie porządku publicznego. Organ podkreślił, że w niniejszej sprawie nie dokonuje oceny zasadności wprowadzenia do porządku prawnego art. 2 ust. 2 ustawy z 11 września 2021 r., gdyż nie ma takiej kompetencji. Jest zatem zobowiązany do zastosowania tej normy jako przepisu prawa powszechnie obowiązującego w ramach krajowego porządku prawnego, zwłaszcza jeśli uzasadnieniem jej wprowadzenia tej normy był wyrok Trybunału Konstytucyjnego i zasada pewności prawa. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję Ministra Klimatu i Środowiska złożył J. P. W uzasadnieniu skargi szczegółowo opisano czynności podejmowane przez spadkobierców przejętego przez Skarb Państwa przedsiębiorstwa i wskazano, że w niniejszej sprawie przedawnienie, o ile do niego doszło, może być liczone dopiero od wejścia w życie przepisów pozwalających ubiegać się o zwrot majątku bądź odszkodowania w przypadku decyzji nacjonalizacyjnej przejmującej na własność Państwa przedsiębiorstwo "[...]" Spółka z o.o. z 1947 r. Skarżący podniósł, że okres 30 lat upłynął w 1977 r., a więc w czasie kiedy nie można było zgłaszać żadnych roszczeń o zwrot majątku (brak podstawy prawnej). Nawet jeżeli przepisy dotyczące odszkodowań za przejęte przez Skarb Państwa grunty weszły w życie na początku 1991 r., to opóźnienie w złożeniu wniosków jest niewielkie, co wiązało się z rozeznaniem sprawy. Skarżący podniósł, że z uwagi na upływ czasu wznawiano i zawieszano przedmiotowe postępowanie (uzupełnianie braków spowodowanych śmiercią spadkobierców i przewlekłością postępowań w sądach). Ostatnie wznowienie nastąpiło 23 lipca 2021 r., a więc był czas na rozstrzygnięcie sprawy ostateczną decyzją przed 16 września 2021 r. Zdaniem skarżącego, wystarczająco dużo czasu upłynęło z pewnością od 2015 r., gdy była skompletowana cała dokumentacja, aby organ zakończył postępowanie. Skarżący dodał, że przez ostatnie 7 lat organ nie dotrzymywał ustawowych terminów odpowiedzi i coraz bardziej wydłużano procedowanie wniosków i działanie na niekorzyść pokrzywdzonych. W odpowiedzi na skargę Minister Klimatu i Środowiska wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. W piśmie procesowym z 9 grudnia 2022 r. skarżący przedstawił dodatkową argumentację na poparcie zarzutów podniesionych w skardze. Pismem procesowym z 27 grudnia 2022 r. uczestnik postępowania [...] S.A. w [...] (następca prawny [...] S.A.) wniósł o oddalenie skargi wskazując na wystąpienie w sprawie przesłanek z art. 2 ust. 2 ustawy z 11 września 2021 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Zaskarżona decyzja została wydana na podstawie art. 2 ust. 2 ustawy z 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 1491), zwanej dalej "ustawą z 11 sierpnia 2021 r." Zgodnie z tym przepisem, postępowania administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji lub postanowienia, wszczęte po upływie trzydziestu lat od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji lub postanowienia i niezakończone przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy (tj. dniem 16 września 2021 r.) ostateczną decyzją lub postanowieniem, umarza się z mocy prawa. Umorzenie postępowania z mocy prawa następuje z kolei na mocy art. 105 § 1 k.p.a., zgodnie z którym gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości. Z powyższego wynika, że stwierdzenie przez organ w toku prowadzonego postępowania nieważnościowego, że zostało ono wszczęte po upływie trzydziestu lat od dnia doręczenia lub ogłoszenia kwestionowanego w tym trybie rozstrzygnięcia stanowi obligatoryjną przesłankę do umorzenia postępowania administracyjnego. Celem powyższego rozwiązania prawnego, na co wskazano w uzasadnieniu do projektu ustawy z 11 sierpnia 2021 r., było dostosowanie systemu prawa do skutków wynikających z wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 12 maja 2015 r., sygn. akt P 46/13. Powołanym orzeczeniem Trybunał stwierdził niezgodność art. 156 § 2 k.p.a. z art. 2 Konstytucji RP, w zakresie w jakim nie wyłącza on dopuszczalności stwierdzenia nieważności decyzji wydanej z rażącym naruszeniem prawa, gdy od wydania decyzji nastąpił znaczny upływ czasu, a decyzja była podstawą nabycia prawa lub ekspektatywy. W motywach powyższego orzeczenia Trybunał podniósł, że możliwość stwierdzenia nieważności decyzji jest wyjątkiem od zasady poszanowania trwałości ostatecznej decyzji administracyjnej. Jednocześnie wskazał, że brak wyłączenia dopuszczalności stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej z przyczyny (wady) określonej w art. 156 § 1 pkt 2 in fine k.p.a. po znacznym upływie czasu, skutkuje destabilizacją porządku prawnego, jeśli decyzją przyznano stronie ekspektatywę nabycia prawa, z której zamierza ona skorzystać. W tym kontekście sąd konstytucyjny zaznaczył, że określając przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji oraz zakres ich zastosowania ustawodawca powinien wziąć pod uwagę całość zasad mieszczących się w klauzuli państwa prawnego, którą przewiduje art. 2 Konstytucji RP. Z kolei odstępstwa od zasady trwałości decyzji ostatecznej (do których należy również możliwość stwierdzenia nieważności decyzji) nie powinny naruszać wynikających z art. 2 Konstytucji RP zasad bezpieczeństwa prawnego oraz ochrony zaufania jednostki do państwa i stanowionego przez nie prawa. Trybunał dostrzegł również, że żadna z zasad, które w analizowanym przypadku są konkurencyjne, nie ma charakteru absolutnego. W ocenie TK, ustawodawca ma wręcz obowiązek kształtowania regulacji prawnych, które będą sprzyjały wygaszaniu, wraz z upływem czasu, stanu niepewności. Niezbędne jest zatem, zdaniem sądu trybunalskiego, ustanowienie odpowiednich granic dopuszczalności stwierdzenia nieważności decyzji. Trwałość decyzji organów władzy publicznej nie może być bowiem pozorna. Taka zaś pozorność wystąpiłaby nie tylko gdyby ustawodawca nie przewidział ograniczeń wzruszalności ostatecznych decyzji, ale także wówczas gdyby te ograniczenia nie były wystarczające dla zachowania zasady zaufania obywatela do państwa i zasady pewności prawa. Ustawodawca nie może bowiem z jednej strony deklarować trwałości decyzji z uwagi na jej ostateczność, a z drugiej przewidywać nieograniczoną w czasie możliwość wzruszania aktu, na podstawie którego strona nabyła prawo lub ekspektatywę. Powyższe stało się podstawą decyzji ustawodawcy dotyczącej wprowadzenia w art. 156 § 3 k.p.a. cezury czasowej uniemożliwiającej wszczęcie postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji, jeżeli od jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło trzydzieści lat. W konsekwencji, nie ma obecnie możliwości zakończenia takich spraw będących w toku merytorycznym rozstrzygnięciem. Wynika to wprost z zawartego w ustawie z 11 sierpnia 2021 r. przepisu przejściowego (art. 2 ust. 2). Przepis ten przewiduje bowiem umorzenie z mocy prawa wszystkich postępowań wszczętych po upływie 30 lat od doręczenia lub ogłoszenia decyzji lub postanowienia, niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy z 11 sierpnia 2021 r. Czasowe ograniczenia w dochodzeniu roszczeń, a także różnego rodzaju skutki prawne, które następują po upływie określonego terminu, nie są przy tym czymś nowym w obowiązującym porządku prawnym. Przykładowo w systemie prawa cywilnego ustawodawca przewidział instytucję zasiedzenia, które następuje odpowiednio po upływie trzydziestu bądź dwudziestu lat, w zależności od tego czy mamy do czynienia z posiadaczem w złej czy dobrej wierze (art. 172 § 1 i 2 k.c.). Innym przykładem takiego ograniczenia jest przedawnienie roszczeń przeciwko użytkownikowi wieczystemu o naprawienie szkód wynikłych z niewłaściwego korzystania z gruntu Skarbu Państwa lub gruntu należącego do jednostek samorządu terytorialnego bądź ich związków, a także roszczenie użytkownika wieczystego o wynagrodzenie za budynki i urządzenia istniejące w dniu zwrotu użytkowanego gruntu które przedawniają się z upływem lat trzech od tej daty (art. 243 k.c.) czy przedawnienie roszczeń z tytułu czynów niedozwolonych (art. 4421 § 1 i 2 k.c.). Z kolei w postępowaniu karnym ustawodawca przewidział ustanie karalności po trzydziestu latach, gdy czyn stanowi zbrodnię zabójstwa (art. 101 § 1 pkt 1 k.k.), zaś po dwudziestu latach gdy czyn stanowi inną zbrodnię (art. 101 § 1 pkt 2 k.k.). Wszystkie powołane regulacje (poza szczególnymi wyjątkami) określają maksymalny termin przedawnienia (dochodzenia) roszczeń na trzydzieśli lat. W niniejszej sprawie skarżący nie kwestionuje ustaleń organów dotyczących wszczęcia postępowania nieważnościowego w sprawie spornych orzeczeń nacjonalizacyjnych po upływie trzydziestu lat od dnia doręczenia (ogłoszenia) tych orzeczeń. Ustalenia w tym zakresie wynikają ze znajdującej się w aktach sprawy dokumentacji (Monitor Polski z 30 czerwca 1947 r. Nr 90, poz. 608. Lp. 63, Ip. wyk. 100, zarządzenie Ministra Przemysłu i Handlu z 26 sierpnia 1948 r. oraz odpis z księgi wieczystej KW nr 54871, dawny 7036, z 13 marca 2006 r.) i nie budzą również wątpliwości Sądu. Całość podniesionych w skardze zarzutów koncentruje się natomiast na zarzucaniu organowi nadzoru celowego przeciągania niniejszej sprawy, zwłaszcza po 2015 roku. Zarzuty te nie mogły jednak, wbrew oczekiwaniu skarżącego, podważyć prawidłowości zaskarżonego rozstrzygnięcia o umorzeniu postępowania nieważnościowego z mocy prawa. Wyjaśnić trzeba, że stronom przedmiotowego postępowania - w tym skarżącemu - przysługiwały stosowne środki ochrony prawnej pozwalające dyscyplinować organ, który ich zdaniem dopuszczał się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Przepisy ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uprawniają każdą ze stron postępowania administracyjnego do wnoszenia skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ administracji. Stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 powołanej ustawy, kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje bowiem również orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, które powinno być zakończone decyzją administracyjną. W niniejszej sprawie przedmiotem kontroli Sądu jest natomiast wyłącznie umorzenie postępowania z mocy prawa. Tym samym podniesione w skardze i piśmie procesowym z 9 grudnia 2022 r. kwestie związane z bezczynnością i przewlekłością organu w prowadzeniu przedmiotowego postępowania pozostają poza zakresem kontroli Sądu. Rozstrzyganiu tych kwestii służy bowiem, jak już wskazano wyżej, odrębny tryb przewidziany art. 3 § 2 pkt 8 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, po uprzednim wniesieniu ponaglenia. Podsumowując, w tym postępowaniu Sąd do tych okoliczności nie mógł się odnieść, gdyż nie były one przedmiotem rozpoznawanej sprawy. Wobec powyższego, w niniejszej sprawie słusznie Minister Klimatu i Środowiska stwierdził, że wobec upływu ponad trzydziestu lat od dnia doręczenia (ogłoszenia) spornych orzeczeń nacjonalizacyjnych do dnia złożenia wniosków inicjujących przedmiotowe postępowanie nadzorcze zaistniała podstawa do obligatoryjnego umorzenia przedmiotowego postępowania z mocy prawa. Z chwilą bowiem wejścia w życie ustawy z 11 września 2021 r., co nastąpiło 16 września 2021 r., organy administracji utraciły możliwość merytorycznej oceny takich rozstrzygnięć, a prowadzone w tym przedmiocie postępowanie podlegało umorzeniu z mocy prawa, co zaskarżona decyzja jedynie potwierdziła. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.), orzekł jak w sentencji. Rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym nastąpiło na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2021 r. poz. 2095 ze zm.).