I SA/Wa 1866/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jolanta Dargas Sędzia WSA Magdalena Durzyńska (spr.) Asesor WSA Mateusz Rogala Protokolant referent Magdalena Murawska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 listopada 2022 r. sprawy ze skargi C.K. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 9 czerwca 2022 r. nr DAP-WOSR-7280-54/2022/JB w przedmiocie odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty oddala skargę.

Zaskarżoną decyzją Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji (dalej jako organ/minister) działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz.U.2021, poz.735 dalej: kpa) oraz art. 9 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (tekst jednolity: Dz. U. z 2017 r. poz. 2097; dalej jako ustawa) utrzymał w mocy decyzję Wojewody D.z dnia 27 kwietnia 2022 r. znak: NRŚ-MZ.7541.1.2018.2017.MK (D-5/09), odmawiającą C. K. (dalej jako skarżąca) potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez J. i A. M. oraz M. M. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej we wsi L., gmina [...], pod [...], w byłym województwie n.. W uzasadnieniu ww. decyzji organ przywołał treść art. 5 ust. 1 ustawy i podał, że wniosek skarżącej z 2009 r. o potwierdzenie prawa do rekompensaty został złożony z uchybieniem terminu określonego w ww. przepisie. W skardze na ww. decyzję skarżąca zarzuciła organowi niewłaściwy sposób procedowania. Podniosła, że organ korespondował z nią przez 13 lat, wzbudzając w niej nadzieje i emocje, wymagał ponadto przedstawienia dokumentów, których pozyskanie było bardzo utrudnione logistycznie, z powodu zamieszkiwania na stałe poza granicami RP, a także kosztowne, z powodu zlecania ich dostarczenia z właściwych archiwów przez osoby trzecie, a ponadto zobowiązywało do ponoszenia kosztów nieuzasadnionych w realiach niniejszej sprawy, gdyż organ rzędu wojewódzkiego powinien był już w 2009 r. poinformować ją o złożeniu wniosku z uchybieniem terminu ustawowego określonego na koniec 2008 r. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Sąd zważył co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Niezależnie od czasu i sposobu procedowania w sprawie, zadaniem Sądu jest zbadanie czy finalnie zapadła kontrolowana decyzja administracyjna pozostaje w zgodzie z obowiązującymi przepisami. Kwestie rekompensat za "mienie zabużańskie" reguluje ustawa z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Zgodnie z art. 1 ust. 1 i ust. 1a ustawy prawo do rekompensaty przysługuje z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej w wyniku wypędzenia z byłego terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub jego opuszczenia w związku z wojną rozpoczętą w 1939 r. dokonanego na podstawie tzw. "układów republikańskich" oraz umowy pomiędzy Rzecząpospolitą Polską a Związkiem Socjalistycznych Republik Radzieckich z dnia 15 lutego 1951 r. Potwierdzenie prawa do rekompensaty następuje na wniosek osoby ubiegającej się o potwierdzenie tego prawa, złożony nie później niż do dnia 31 grudnia 2008 r. Wynika to wprost z art. 5 ust. 1 ustawy. Termin na złożenie wniosku wskazany w tym przepisie jest terminem prekluzyjnym prawa materialnego. Oznacza to, że niezłożenie wniosku o potwierdzenie prawa do rekompensaty w terminie do 31 grudnia 2008 r. powoduje wygaśnięcie tego prawa. W sprawie nie budzi wątpliwości, że swój wniosek w formie elektronicznej, a następnie pisemnie, skarżąca zgłosiła dopiero w styczniu 2009 r. Stąd zaskarżona decyzja odmawiająca potwierdzenia prawa do rekompensaty z uwagi na uchybienie terminowi określonemu w art. 5 ust. 1 ustawy - nie narusza prawa. Rację ma przy tym strona skarżąca co do tego, że kwestie spełnienia warunków formalnych, w tym i zachowanie terminu ustawowego, organ powinien badać na etapie wstępnego rozpoznawania wniosku. Tym niemniej, skoro w toku postępowania skarżąca nie kwestionowała przewlekłości postępowania w trybie i na zasadach do tego przewidzianych a więc w oparciu o art. 37 kpa i art. 3 § 2 pkt 1-4 i art. 149 ppsa – zarzuty w tym zakresie pozostają aktualnie bezprzedmiotowe, w każdym razie nie mogą być przedmiotem oceny w niniejszym postępowaniu. Skutkowało to oddaleniem skargi (art. 151 ppsa).