I SA/Wa 1846/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: WSA Bożena Marciniak (spr.) Sędziowie: WSA Emilia Lewandowska WSA Iwona Kosińska po rozpoznaniu w dniu 14 lutego 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi S. P. – Nadleśnictwa [...] w R. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] sierpnia 2017 r., nr [...] w przedmiocie reformy rolnej 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji; 2. zasądza od Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na rzecz S. P. – Nadleśnictwa z siedzibą w R. kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Zaskarżoną decyzją z [...] sierpnia 2017 r., nr [...], Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, po rozpoznaniu odwołania K. F., w pkt 1 uchylił decyzję Wojewody [...] z [...] września 2014 r., nr [...], w zaskarżonej części, w pkt 2 stwierdził, że nieruchomość stanowiąca działki ewidencyjne nr [...] o pow. [...] ha i nr [...] o pow. [...] ha w obrębie [...], powiat [...], woj. [...] oraz część działki ewidencyjnej nr [...] o pow. [...] ha w obrębie [...], powiat [...], woj. [...], oznaczona kolorem zielonym na mapie ewidencyjnej granic zespołu parkowo-dworskiego p.n. [...], sporządzonej przez biegłego geodetę A. P., stanowiącej załącznik do decyzji nie podpada pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu PKWN z 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej oraz w pkt 3 stwierdził, że nieruchomość stanowiąca działki ewidencyjne nr [...] o pow. [...] ha, nr [...] o pow. [...] ha oraz część działki ewidencyjnej nr [...] o pow. [...] ha, znajdująca się poza granicami obszaru, oznaczonego kolorem zielonym na mapie ewidencyjnej granic zespołu parkowo-dworskiego p.n. [...], sporządzonej przez biegłego geodetę A. P., stanowiącej załącznik do decyzji, podpada pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu PKWN z 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej. Skargę na powyższą decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł Skarb Państwa – Nadleśnictwo [...] z siedzibą w R. W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o jej oddalenie. W dniu [...] stycznia 2018 r. do Sądu wpłynął akt zgonu J. S., który był stroną postępowania przed Ministrem Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 119 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369, ze zm., dalej: p.p.s.a.), sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, jeżeli decyzja lub postanowienie są dotknięte wadą nieważności, o której mowa w art. 156 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach albo wydane zostały z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania. Taka sytuacja zaistniała w rozpatrywanej sprawie. Zaskarżona decyzja obarczona jest wadą rażącego naruszenia prawa, co skutkować musi stwierdzeniem jej nieważności. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi prowadził bowiem postępowanie w stosunku do osoby zmarłej – J. S. Z przeprowadzonego przez Sąd dowodu z nadesłanego przez Urząd Stanu Cywilnego w R. odpisu skróconego aktu zgonu o oznaczeniu [...] (k. 81 akt sądowych) wynika, że J. S. zmarł w dniu [...] grudnia 2016 r., podczas gdy zaskarżona decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi została wydana w dniu [...] sierpnia 2017 r. Skierowanie decyzji w stosunku do osoby zmarłej musi być zawsze kwalifikowane jako rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1257, dalej "k.p.a.") - por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z: 27 marca 2009 r., sygn. akt II OSK 151/09, z 22 stycznia 2014 r., sygn. akt. I OSK 708/12, z 1 grudnia 2015 r., sygn. akt. I OSK 626/14 (dostępne w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Nie ma przy tym znaczenia, czy prowadząc postępowanie organ wiedział, że osoba ta nie żyje, czy też takiej wiedzy nie posiadał. Powinien bowiem w sposób prawidłowy, na każdym etapie postępowania, ustalić krąg podmiotów mających interes prawny w uczestniczeniu w postępowaniu. Z zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego wynika obowiązek organu odwoławczego ponownego rozpoznania sprawy, a podstawową regułą postępowania administracyjnego jest jego prowadzenie wobec osób żyjących, a w konsekwencji doręczania wyłącznie takim osobom decyzji. Mając na uwadze, że zaskarżona decyzja podlega wyeliminowaniu z obrotu prawnego w drodze stwierdzenia nieważności, Sąd nie badał jej merytorycznie pod względem zgodności z prawem. Stwierdzenie bowiem takich wad formalnych postępowania odwoławczego zwalnia obecnie Sąd od merytorycznej oceny prawidłowości zapadłej w sprawie decyzji administracyjnej. Ponownie rozpatrując sprawę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi w miejsce dotychczasowej strony wezwie jej następców prawnych (art. 30 § 4 k.p.a.), którym należy zapewnić udział w postępowaniu i do których należy skierować wydane w sprawie rozstrzygnięcie. Wobec powyższego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 w zw. z art. z art. 119 pkt 1 i art. 120 p.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 sentencji. O kosztach postępowania (pkt 2) Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.