I SA/Wa 1770/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Dariusz Pirogowicz, sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik, sędzia WSA Gabriela Nowak (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 24 listopada 2023 r. sprawy ze skargi K. U. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 7 lipca 2023 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę.

I SA/Wa 1770/23 UZASADNIENIE Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia 7 lipca 2023 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania K. U. od decyzji Wójta Gminy [...] z dnia 3 marca 2023 r. Nr [...] w sprawie świadczenia pielęgnacyjnego – zaskarżoną decyzję utrzymało w mocy. Przedmiotowa decyzja wydana została w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i prawne: Decyzją z dnia 3 marca 2023 r. Nr [...] Wójt Gminy [...], odmówił przyznania K. U. świadczenia pielęgnacyjnego z tytuł rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad niepełnosprawną matką J. S.. Organ ustalił, że J. S. orzeczeniem Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w [...] została zaliczona do osób niepełnosprawnych w stopniu znacznym na stałe, ze wskazaniem konieczności stałej lub długotrwałej opieki i pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. W orzeczeniu wskazano, że nie da się ustalić od kiedy istnieje niepełnosprawność, zaś ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od 15 maja 2014 r. J. S. ma [...] lat, choruje na nadciśnienie, schorzenia [...], ma drętwienie rąk (zwyrodnienia stawów), [...] (stan nieoperacyjny). Nie jest osobą leżącą ani pampersowaną, porusza się po mieszkaniu samodzielnie, samodzielnie także załatwia potrzeby fizjologiczne oraz spożywa posiłki. Wymaga pomocy w czynnościach higienicznych i ubieraniu się. Mąż J. S. również posiada orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności wydanym na stałe. Organ wskazał, ze skarżąca w toku wywiadu środowiskowego poinformowała, że leczy się z powodu schorzeń [...] ([...]), lecz nie posiada orzeczenia o stopniu niepełnosprawności. Podała również, że w 2014 r., gdy jej mama zachorowała, zrezygnowała z zatrudnienia i z tego tytułu od 6 lipca 2014 r. do 31 października 2017 r. oraz od 1 listopada 2020 r. do 31 października 2021 r. pobierała specjalny zasiłek opiekuńczy, natomiast od listopada 2017 r. do listopada 2020 r. nie ubiegała się o to świadczenie, gdyż jej syn będący w składzie rodziny, podjął zatrudnienie i rodzina przekraczała kryterium dochodowe uprawniające do przedmiotowego świadczenia. Natomiast w 2021 r. zatrudnienie podjął mąż skarżącej i również rodzina nie spełniała kryterium dochodowego. Od 2014 r. do chwili obecnej skarżąca nie pracuje. Z ustaleń organu wynika że wnioskodawczyni ma brata P. S., który mieszka w [...], gm. [...] oraz siostrę M. R., zamieszkałą w [...] przy ul. [...], ( w tym samym bloku w którym mieszka wnioskodawczyni z matką) jednak rodzeństwo nie pomaga w opiece nad matką, bowiem M. R. jest osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym, pobiera rentę chorobową z ZUS, natomiast P. S. przebywa obecnie w [...], gdzie pracuje. Organ I instancji wskazał, że z ustaleń wywiadu środowiskowego przeprowadzonego w dniu 7 lutego 2023 r. wprawdzie wynika, że wnioskodawczyni sprawuje opiekę nad matką, lecz udzielana matce pomoc sprowadza się do wykonywania czynności dnia codziennego. W sprawie nie występują też przesłanki negatywne wymienione w art. 17 ust. 5 ustawy wyłączające prawo do świadczenia pielęgnacyjnego. W ocenie organu I instancji sprawowana przez wnioskodawczynię opieka nad matką nie spełnia wymogów opieki, o jakiej mowa w art. 17 ust. 1 ustawy, ponieważ zakres sprawowanej opieki nie koliduje z potencjalnym podjęciem zatrudnienia, chociażby w niepełnym wymiarze czasu pracy. Wymogiem uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego jest bowiem sprawowanie stałej, ciągłej opieki wykluczającej podjęcie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], po rozpatrzeniu odwołania K. U. od decyzji Wójta Gminy [...] z dnia 3 marca 2023 r. decyzją z dnia 7 lipca 2023 r. zaskarżoną decyzję utrzymało w mocy. Organ odwoławczy wskazał, że materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowią przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t. j. Dz. U. z 2023 r., poz. 390 ze zm.). Organ podkreślił, że z wnioskiem o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego wystąpiła osoba uprawniona - córka J. S., na której zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy, ciąży obowiązek alimentacyjny względem matki. Poza sporem pozostaje także spełnienie przesłanki dotyczącej sytuacji osoby wymagającej opieki, bowiem J. S. orzeczeniem Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w [...] z dnia 9 czerwca 2014 r. została zaliczona do znacznego stopnia niepełnosprawności na stałe ze stwierdzeniem, że nie da się ustalić od kiedy istnieje w jej przypadku niepełnosprawność, natomiast orzeczony stopień niepełnosprawności datuje się od 15 maja 2014 r. Nie wystąpiła również negatywna przesłanka przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, określona w art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a ustawy, albowiem mąż J. S. – J. S. legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności wydanym na stałe. Organ zwrócił uwagę, że stwierdzenie przez Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia z dnia 21 października 2014 r. sygn. akt K 38/13, niekonstytucyjności art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych w zakresie, w jakim przepis ten różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności powoduje, że art. 17 ust. 1b ustawy od momentu wejścia w życie wskazanego wyroku Trybunału, tj. 23 października 2014 r., nie może być stosowany w jego dotychczasowym brzmieniu. Poza tym zdaniem organu odwoławczego, organ I instancji prawidłowo uznał, że w niniejszej sprawie nie zostały spełnione pozostałe przesłanki przyznania świadczenia pielęgnacyjnego i podzielił ustalenia i argumentację przedstawioną przez organ I instancji. Wskazał, że przepis art. 17 ust. 1 ustawy należy zatem stosować wyłącznie do takich stanów faktycznych, w których zakres opieki wyklucza możliwość podjęcia jakiejkolwiek pracy zarobkowej przez osobę opiekującą się niepełnosprawnym członkiem rodziny. Przyjąć zatem należy, że okoliczności sprawy, wskazywać muszą na takie zaabsorbowanie czasu osoby sprawującej opiekę nad osobą niepełnosprawną, by podjęcie przez nią jakiejkolwiek aktywności zawodowej było niemożliwe (niewykonalne). Zatem związek między rezygnacją z zatrudnienia (albo jego niepodejmowaniem), a sprawowaną opieką musi być bezpośredni i ścisły. Zdaniem organu odwoławczego konieczne jest ustalenie czy rodzaj bądź ilość czynności z zakresu faktycznie sprawowanej opieki nad osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym, wykonywanych przez osobę ubiegającą się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, uniemożliwia tej osobie podjęcie i wykonywanie pracy zarobkowej. Organ odwoławczy wskazał, że skarżąca przedstawiła harmonogram dnia: 8.00 - pomoc w myciu, przygotowanie ubrań, podanie śniadania, zmiana opatrunku, pomoc w ubraniu się, podanie leków; 9.00 – mierzenie ciśnienia, rozpalanie w kuchni; 10.00-11.00 - sprzątanie, pranie, zrobienie zakupów; ok.12.00 - przyniesienie opału, przygotowanie obiadu, ok.13.00 - podanie obiadu, przygotowanie i podanie leków, w razie potrzeby zmierzenie ciśnienia, ok.14.00-15.00 podanie herbaty i ciastka, ok. 16.00 - podanie owocu lub jogurtu; 17.00 - rozmowa z mamą, ok.18.00 - prasowanie, 19.00 - przygotowanie i podanie kolacji; ok.20.00 - przygotowanie i podanie leków, pomoc w kąpieli, zmiana opatrunku, ścielenie łóżka, ok.21.00 - mama kładzie się spać. Podczas wywiadu środowiskowego przeprowadzonego ze skarżącą, również w dniu 7 lutego 2023 r., pracownik socjalny ustalił, że w mieszkaniu przy ul. [...] w [...] zamieszkują wraz ze skarżącą i jej mężem, także jej rodzice, którzy są osobami niepełnosprawnymi w stopniu znacznym. Rodzice zajmują jeden pokój i prowadzą odrębne - od skarżącej i jej męża - gospodarstwo domowe. Drugi pokój zajmuje skarżąca z mężem, a kuchnia, łazienka i wc są wspólne. Rodzice skarżącej utrzymują się ze świadczeń emerytalnych oraz świadczeń uzupełniających, a źródłem utrzymania rodziny skarżącej jest wynagrodzenie za pracę jej męża. Matka skarżącej leczy się z powodu [...], ma problemy z ciśnieniem, schorzenia neurologiczne, drętwienie rąk, natomiast ojciec skarżącej ma problemy ze słuchem, pamięcią, ciśnieniem, występują u niego także obrzęki oraz bezwład nóg, dlatego nie może opiekować się swoją żoną. W trakcie wywiadu skarżąca podała, że sprawuje całodobową opiekę nad mamą oraz przedstawiła zakres świadczonych czynności opiekuńczych wobec matki. Dodała, że była z mamą u lekarza około 3 lata temu. W bieżącym roku nie była z mamą u lekarza, zamierza zapisać mamę do neurologa, ponieważ drętwieją jej dłonie, natomiast w ubiegłym roku mama miała wykonane badanie poziomu cukru, skarżąca zastosowała jej odpowiednią dietę i poziom cukru unormował się. Z ustaleń organu wynika, że matka skarżącej samodzielnie spożywa posiłki, nie jest osobą leżącą ani pampersowaną, samodzielnie porusza się po mieszkaniu. Skarżąca podała, że mama w okresie zimowym nie wychodzi na powietrze, jedynie w sezonie letnim wychodzi przed blok, spaceruje przy pomocy chodzika, odwiedza syna mieszkającego w sąsiedniej miejscowości w odległości około 5 km, swoją siostrę, a także odwiedza grób rodziców. Stwierdziła, że mama może zostać z tatą sama w domu przez około 2 - 2,5 godziny, a gdy mama źle się czuje, a skarżąca musi wyjść na dłużej, sporadycznie do mamy przychodzi druga córka, M. R. bądź synowa skarżącej. Kolegium Odwoławcze, stosownie do art. 136 § 1 k.p.a., przeprowadziło dodatkowe postępowanie uzupełniające, w ramach którego przesłuchało odwołującą w charakterze strony. Skarżąca zeznała, że mieszka razem z mężem i swoimi rodzicami w [...] przy ul. [...] w mieszkaniu własnościowym, stanowiącym własność rodziców. Rodzice prowadzą odrębne gospodarstwo domowe, utrzymują się z emerytur z ZUS w wysokości około 2000 zł każda, a źródłem utrzymania rodziny odwołującej jest wynagrodzenie za pracę męża w wysokości około 3000 zł. Skarżąca podała, że rodzice oprócz niej mają jeszcze córkę M. R. ([...] lat), która mieszka przy ul. [...] w [...], jest osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym, ma męża i dorosłą córkę, zaś syn rodziców – P. S. (lat [...]) pracuje za granicą, nie pomaga finansowo rodzicom. Skarżąca podała, że leczy się kardiologicznie, ma [...]. Wskazała, że jej matka po mieszkaniu porusza się samodzielnie, a na zewnątrz przy pomocy balkonika. Nie jest pampersowana, samodzielnie korzysta z toalety, samodzielnie także spożywa posiłki i pije napoje. Natomiast skarżąca pomaga matce przy myciu, ubieraniu, dawkuje leki, które mama zażywa samodzielnie trzy razy dziennie oraz przygotowuje posiłki dla całej rodziny. W ocenie Kolegium sprawowana przez skarżącą opieka nad matką, z uwagi na rodzaj i czasokres czynności nie spełnia wymogów opieki o jakiej mowa w wyżej powołanym przepisie art. 17 ust. 1 ustawy. Wprawdzie matka skarżącej posiada znaczny stopień niepełnosprawności i jest niesamodzielna w pewnych sferach życia, a odwołująca wspiera swoją matkę w codzienny funkcjonowaniu i otacza swoją opieką, jednak częstotliwość wykonywanych czynności opiekuńczych nie wiąże się z koniecznością całkowitej rezygnacji z zatrudnienia czy też uniemożliwia podjęcia pracy w ograniczonym jej wymiarze. Znaczna część z opisanych prze odwołującą czynności jakie wykonuje w związku z opieką nad mamą wpisuje się w normalne działania związane z prowadzeniem gospodarstwa domowego. Są one charakterystyczne dla większości osób, które są aktywne zawodowo, prowadzą gospodarstwo domowe i mają pod opieką osoby wymagające wsparcia, a nie legitymujące się orzeczeniem o niepełnosprawności. Pranie, sprzątanie, gotowanie, prasowanie, podawanie posiłków, ścielenie łóżka, robienie zakupów, palenie w kuchni, przynoszenie opału, opłacanie rachunków, załatwianie spraw urzędowych czy realizacja recept są czynnościami, które mogą być przy odpowiedniej organizacji wykonywane przed lub po pracy. Ponadto skarżąca mieszka nie tylko ze swoimi rodzicami, ale również ze swoim mężem, zatem większość z tych czynności niewątpliwie wykonuje także dla siebie samej i swojego męża, który zresztą jest zobowiązany współuczestniczyć w załatwianiu codziennych spraw związanych z prowadzeniem domu. Pozostałe zaś czynności opisane przez odwołującą nie mogą być postrzegane i uznawane za czynności wymagające stałej, całodobowej dyspozycyjności skarżącej , warunkującej przyznanie świadczenie pielęgnacyjnego - przy właściwej organizacji dają możliwość pogodzenia ich z wykonywaniem aktywności zawodowej. Posiłki dla matki skarżąca może przygotowywać w tym samym czasie, w którym przygotowuje dla siebie i pozostałych członków rodziny - skarżąca zeznała bowiem, że posiłki przygotowuje dla całej rodziny. Również przekąski dla mamy typu ciastko, owoc czy jogurt może skarżąca przygotować z pewnym wyprzedzeniem czasowym, np. rano. Pomocy w myciu, kąpieli czy ubieraniu, które odbywają się przecież głównie rano i wieczorem, skarżąca może udzielać przed - i po pracy. Dowożenie na wizyty lekarskie to także czynność wykonywana sporadycznie. Organ podkreślił, że co także istotne w niniejszej sprawie, matka skarżącej w obrębie mieszkania porusza się samodzielnie, a zatem nie wymaga takiego wsparcia jak osoba obłożnie chora. Również analiza, dokonana przez organ odwoławczy, wskazanego przez skarżącą harmonogramu dnia, wskazuje że skarżąca dysponuje czasem, który mogłaby przeznaczyć na wykonywanie pracy, bowiem po udzieleniu mamie pomocy w porannych czynnościach to czynności jakie wykonuje do wieczora, to przygotowanie posiłków, sprzątanie, pranie, prasowanie i towarzyszenie mamie na spacerach lub przy oglądaniu telewizji. Materiał dowodowy sprawy nie wskazuje również, aby matka skarżącej potrzebowała w związku ze swoimi schorzeniami nieustannej pomocy lub dozoru ze strony osoby drugiej. Przeciwnie, jest osobą świadomą, porusza się samodzielnie, samodzielnie spożywa posiłki, pije napoje, korzysta z toalety, przyjmuje leki. Organ wykazał, że nie można pominąć również faktu, że matka skarżącej oprócz niej ma jeszcze syna – P. S. ([...] lat), który mieszka w [...], a obecnie pracuje za granicą oraz córkę – M. R. ([...] lat) mieszkającą w tym samym bloku, co jej matka i są zobowiązani do alimentacji względem niepełnosprawnej matki w takim samym stopniu, jak skarżąca. Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 7 lipca 2023 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożyła K. U.. Zaskarżonej decyzji zarzucała : - naruszenia prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych poprzez przyjęcie, że niepodejmowanie pracy zarobkowej przez skarżącą w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną, nie wypełnia przesłanki niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowani opieki nad osobą legitymizującą się orzeczeniem o niepełnosprawności ze wskazaniami: konieczność stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osobie w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji ; - rażącą obrazę przepisów prawa materialnego tj art. 17 ust 1 pkt 4 w zw z art. 17 ust 1a ustawy o świadczeniach rodzinnych poprzez przyjęcie, że skarżącej nie przysługuj prawo do świadczenia pielęgnacyjnego, mimo że skarżąca zalicza się do kręgu osób uprawnionych do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego, będącą jednocześnie opiekunem faktycznie osoby niepełnosprawnej, z uwagi na to, iż rodzeństwo skarżącej może partycypować w opiece nad niepełnosprawną matką, podczas, gdy funkcjonalna wykładania ww. przepisów winna skutkować przyznaniem wnioskowanego świadczenia. Wnosiła o uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 7 lipca 2023 r, oraz poprzedzającej ją decyzji Wójta Gminy [...] z dnia 3 marca 2023 r w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad osobą niepełnosprawną i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez przyznanie K. U. prawa do świadczenia pielęgnacyjnego ewentualnie przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania. Wskazała, że jako dziecko niepełnosprawnej mieści się w katalogu podmiotów, które mogą ubiegać się o świadczenie pielęgnacyjne. Natomiast w ocenie organów administracyjnych, skarżąca jako dziecko niepełnosprawnej, które podjęło się trudu opieki nad niepełnosprawnym rodzicem, winno otrzymać wsparcie od rodzeństwa. Organ w odpowiedzi na skargę wnosił o jej oddalenie i podtrzymał w całości argumentacje przedstawiona w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa procesowego oraz materialnego. Materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 390). Zgodnie treścią art. 17 ust. 1 cyt. ustawy świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Zgodnie z art. 17 ust. 1b cyt. ustawy świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała: 1) nie później niż do ukończenia 18. roku życia lub 2) w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25 roku życia. Jednocześnie, zgodnie z art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim chyba, że współmałżonek legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Ustawodawca w art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r. wyraźnie wskazał bowiem, że zobowiązanym do opieki nad małżonkiem w pierwszej kolejności jest jego współmałżonek, chyba że sam jest niepełnosprawny w stopniu znacznym. W ocenie Sądu, słuszne jest stanowisko Kolegium, zgodnie z którym, w obecnej sytuacji prawnej nie jest dopuszczalne oparcie decyzji odmawiającej przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie tej części przepisu art. 17 ust. 1b cyt. ustawy, której niekonstytucyjność stwierdził Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 21 października 2014 r. sygn. akt K 38/13. W wyroku tym wskazano bowiem, że art. 17 ust. 1b cyt. ustawy w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji. Tym samym w stosunku do opiekunów tych dorosłych osób niepełnosprawnych, których niepełnosprawność powstała później niż w okresach wskazanych w ust. 1b pkt 1 i 2 cyt. ustawy, kryterium momentu powstania niepełnosprawności, jako uniemożliwiające uzyskanie świadczenia pielęgnacyjnego, utraciło przymiot konstytucyjności. W odniesieniu do tych osób oceny spełnienia przesłanek niezbędnych dla przyznania świadczenia pielęgnacyjnego trzeba dokonywać zatem z pominięciem tego kryterium. Wobec powyższego, Kolegium prawidłowo uznało, że moment powstania niepełnosprawności nie może być podstawą odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, wobec czego brak było podstaw do odmowy przyznania skarżącej wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego tylko z tego powodu, że nie został spełniony warunek z art. 17 ust. 1b cyt. ustawy. Sąd podzielił również stanowisko organu odwoławczego, iż w sprawie nie zachodził związek przyczynowy pomiędzy zaprzestaniem lub niepodejmowaniem zatrudnienia przez skarżącą, a sprawowaniem przez nią opieki nad niepełnosprawną matką. Podkreślić należy, że przepis art. 17 ust. 1 u.ś.r. należy stosować do takich stanów faktycznych, w których zakres opieki wyklucza możliwość podjęcia jakiejkolwiek pracy zarobkowej, chociażby w niepełnym wymiarze czasu pracy. System świadczeń rodzinnych został bowiem tak skonstruowany, aby rekompensować utratę dochodów z powodu konieczności pielęgnacji członka rodziny wymuszającej rezygnację lub niepodejmowanie zatrudnienia. Jednak wówczas wnioskujący musi sprawować stałą opiekę nad osobą niepełnosprawną i być jej niezbędny w tak znacznym wymiarze, że w związku z tym rezygnuje lub nie podejmuje zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, a między obiema tymi okolicznościami zachodzi bezpośredni i ścisły związek przyczynowo skutkowy (por. wyrok NSA z 12 lutego 2020 r. I OSK 516/19). Opieka ta powinna być zatem w takim stopniu absorbująca, że podjęcie jakiejkolwiek aktywności zawodowej przez opiekuna musiałoby się odbyć ze szkodą dla podopiecznego (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 18 marca 2021 r., sygn. akt IV SA/Wr 51/21). Odnosząc powyższe do okoliczności faktycznych niniejszej sprawy Sąd doszedł do przekonania, że opieka sprawowana przez skarżącą nad niepełnosprawną matką, z uwagi na czynności wykonywane przez skarżącą w ramach opieki, z uwagi na ich zakres możne być zaliczona do czynności dnia codziennego. Zdaniem Sądu, dokonana przez organ drugiej instancji ocena materiału dowodowego nie przekracza granicy swobodnej oceny dowodów, zaś w świetle brzmienia prawidłowo zinterpretowanego art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. organ ten był nie tylko uprawniony ale i zobowiązany zweryfikować, czy zakres czynności opiekuńczych, jakie skarżąca wykonuje w ramach opieki nad matką uzasadnia przyjęcie tzw. związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy sprawowana opieką a brakiem aktywności zawodowej (zarobkowej) wnioskodawczyni. Z treści powołanego wcześniej art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. wynika, że zasadniczym warunkiem przyznania świadczenia pielęgnacyjnego jest to, aby opiekun osoby niepełnosprawnej nie podejmował lub rezygnował z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. W sprawie wymaga podkreślenia, że w zaskarżonej decyzji organ nie kwestionował tego, że stan zdrowia matki skarżącej uzasadnia potrzebę stałej opieki, niemniej doszedł do przekonania że opieka ta nie musi być wykonywana przez skarżącą w sposób nieprzerwany, ciągły, a zatem taki, który wykluczałby możliwość podjęcia przez stronę zatrudnienia lub innych form zarobkowania. Na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego, którego zasadniczym elementem był wywiad środowiskowy przeprowadzony w dniu 7 lutego 2023 r. organ drugiej instancji wyprowadził wniosek, że pomimo wielu schorzeń matki i orzeczonego znacznego stopnia niepełnosprawności, czynności opiekuńcze skarżącej względem tej osoby, jakkolwiek niewątpliwie zasadne, to jednak nie wymagają ciągłego i nieprzerwanego zaangażowania, a zatem nie jest wykluczona obiektywna możliwość podjęcia przez skarżącą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Przy niespornych kłopotach zdrowotnych wynikających z chorób przewlekłych, czynności opiekuńcze jakie skarżąca wykonuje przy matce w zasadniczym stopniu sprowadzając się do pomocy przy prowadzeniu gospodarstwa domowego. Z wywiadu środowiskowego wynika, że skarżąca zajmuje się rozpalaniem w kuchni, praniem, porządkami w domu, robieniem zakupów, przygotowywaniem posiłków. W ramach czynności stricte pielęgnacyjnych wskazała natomiast, że wspomaga matkę przy myciu, zmianie opatrunków, ubraniu się i przygotowaniu leków. Skarżąca sporadycznie towarzyszy matce podczas wizyt lekarskich. Z matka u lekarza była 3 lata temu. Matka skarżącej nie jest osobą leżącą ani pampersowaną, porusza się po mieszkaniu samodzielnie, samodzielnie także załatwia potrzeby fizjologiczne oraz spożywa posiłki. W tym samym bloku co matka mieszka M. R., druga córka J. S.. M. R. jest osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym, nie pracuje, utrzymuje się z renty chorobowej z ZUS – u . Jak wskazała skarżąca w razie potrzeby siostra przychodzi aby pobyć z rodzicami. W ocenie Sądu, zgodzić się należy ze stanowiskiem organów obu instancji, że przedstawiony opis czynności opiekuńczych wskazuje, że wykonywana przez skarżącą opieka nad matką nie musi być wykonywana w sposób nieprzerwany, wyłączający możliwość wykonywania zatrudnienia lub innych form zarobkowania, rozumianych w sposób zgodny z art. 3 pkt 22 powołanej ustawy. Co wymaga podkreślenia, konkluzja organu nie podważa ustaleń wynikających z orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności. Matka skarżącej wymaga opieki, niemniej organ doszedł do uzasadnionego w świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego wniosku, że charakter czynności opiekuńczych nie uprawnia skarżącej do ubiegania się oświadczenie pielęgnacyjne. Zdaniem Sądu, przyjęta przez organ wykładnia art. 17 ust. 1 ust. 4 powołanej ustawy jest prawidłowa. Należy zauważyć, że ustawa o świadczeniach rodzinnych nie zawiera definicji sprawowania opieki, ale z treści art. 17 ust. 1 tej ustawy wynika, że aby można było mówić o opiece w jej rozumieniu, musi ona być stała lub długoterminowa. Te określenia stała lub długoterminowa wskazują, że nie może to być opieka świadczona niecodziennie, a nawet jeżeli codziennie, to nie może być sprawowana sporadycznie (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 8 marca 2022 r., sygn. akt IV SA/Wr 592/21, dostępny na stronie - https://orzeczenia.nsa.gov.p, podobnie jak wszystkie inne wyroki powołane w uzasadnieniu). Jakkolwiek w przepisie art. 17 ust. 1 u.ś.r. nie ma mowy o konieczności sprawowania całodobowej opieki, to musi ona być jednak stała, permanentna i regularna, a także sprawowana w takim zakresie, który wyklucza możliwość jednoczesnego wykonywania pracy. Możliwość uzyskania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego nie wynika z faktu wykonywania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem lekarskim o określonej treści (którego nie mogą negować organy administracji publicznej), ale z konieczności rezygnacji z zatrudnienia bądź podjęcia pracy zarobkowej z uwagi na niemożność pogodzenia ich z prawnym i moralnym obowiązkiem opieki nad osobą niepełnosprawną. W tym też kierunku prowadzone było w sprawie postępowanie dowodowe. Jak zasadnie akcentuje się w wyrokach sądów administracyjnych, rolą organów orzekających w sprawie świadczenia pielęgnacyjnego nie jest weryfikacja samej potrzeby zapewnienia osobie niepełnosprawnej pomocy innych osób (w tej kwestii wiążąco wypowiada się właściwy organ w orzeczeniu o stopniu niepełnosprawności) ale weryfikacja zakresu tej pomocy pod kątem wystąpienia sygnalizowanych wyżej przesłanek z art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 22 czerwca 2022 r., sygn. akt II SA/Gd 398/22). Sąd podziela stanowisko organu, że takie czynności jak - robienie zakupów, przygotowywanie i podawanie posiłków, pranie i sprzątanie nie mogą być uznane za czynności wymagającej pełnej dyspozycyjności skarżącego Nie absorbują one na tyle by należało zapewnić podopiecznej ciągłej (całodziennej) obecności czy też nieustającego nadzoru ze strony skarżącej. Czynności te mogą być wykonane z pewnym wyprzedzeniem czasowym lub też stanowią zasadniczo czynności związane z codziennym prowadzeniem każdego gospodarstwa domowego i nie mogą usprawiedliwiać skarżącej w powstrzymywaniu się (niepodejmowaniu czy rezygnacji) wykonywania zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej i wiązania braku aktywności zawodowej z koniecznością sprawowania opieki nad matką. Co się tyczy czynności ściśle pielęgnacyjnych (zmiana opatrunków, pomoc w myciu, ubieraniu, podanie posiłków, towarzyszenie na spacerach ) to z materiału dowodowego nie wynika, by także i one mogły stanowić obiektywną przeszkodę do podjęcia przez stronę aktywności zawodowej. Z treści wywiadu środowiskowego wynika, że zasadniczo, sprawowana przez stronę opieka sprowadza się do czynności gospodarskich. Ponadto matka skarżącej posiada jeszcze jedna córkę, która nie pracuje i mieszka w tym samym bloku. Ma ona również obowiązek alimentacyjny wobec matki i powinna podzielić się tym obowiązkiem, stosownie do swoich możliwości zdrowotnych, tak aby nie była nim obciążona tylko jedna osoba. Z materiału dowodowego nie wynika aby nie mogła podać obiadu, herbaty, jogurtu czy też ciastek, a również takie czynności jako uniemożliwiające podjęcie zatrudnienia, wskazała skarżąca. Zgodzić się należy z organem drugiej instancji, że przepis art. 17 ust. 1 powołanej należy stosować wyłącznie do takich stanów faktycznych, w których zakres opieki nad osobą niepełnosprawną stoi na przeszkodzie podjęciu pracy zarobkowej i to w jakimkolwiek wymiarze. Taka sytuacja w rozpatrywanej sprawie nie występuje. Trafnie zatem organ odwoławczy uznał, że w niniejszej sprawie nie zachodzi związek przyczynowy pomiędzy brakiem aktywności zawodowej skarżącej a sprawowaniem przez nią opieki nad matką. Należy jeszcze raz podkreślić, że czynności sprawowane przez skarżąca w znacznej mierze polegają na wykonywaniu zwykłych czynności związanych z prowadzeniem wspólnego gospodarstwa domowego i mogą być przygotowywane z wyprzedzeniem przy zachowaniu prawidłowej organizacji zarządzania sobą w czasie. Jako takie czynności te nie kolidują zatem z możliwością podjęcia zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej i mogą być wykonywane obok czynności mających na celu zapewnienie bieżących środków utrzymania. Sprawowany wymiar opieki nie charakteryzuje się zatem związkiem przyczynowo-skutkowym wymaganym do przyznania wnioskowanego świadczenia. W związku z tym niespełniona została przesłanka z art. 17 ust. 1 u.ś.r., co uzasadniało wydanie rozstrzygnięcia odmawiającego stronie przyznania wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego. Kierując się przedstawioną argumentacją, Sąd działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329) skargę w sprawie oddalił w całości.