I SA/Wa 1753/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Nowak (spr.) Sędziowie WSA Monika Sawa WSA Joanna Skiba po rozpoznaniu w dniu 8 kwietnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A. O. na postanowienie Ministra Rozwoju z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii na rzecz skarżącej A. O. kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Minister Rozwoju (dalej jako "Minister" lub "organ") postanowieniem z [...] czerwca 2020 r. nr [...] stwierdził niedopuszczalność odwołania A. O. (dalej jako "skarżąca") od decyzji Wojewody [...] (dalej jako "Wojewoda") z [...] listopada 2016 r. nr [...]. Postanowienie wydane zostało w następującym stanie faktycznym i prawnym: Wojewoda decyzją z [...] listopada 2016 r. potwierdził, że nieruchomość położona w gminie [...], oznaczona jako dz. nr [...] o pow. [...] ha (obręb [...]) z dniem [...] stycznia 1999 r. stała się z mocy prawa własnością Województwa [...]. Skarżąca w dniu [...] listopada 2016 r. wniosła odwołanie od powyższej decyzji. Minister postanowieniem z [...] czerwca 2020 r., działając na podstawie art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 r. poz. 256), powoływanej dalej jako "K.p.a.", stwierdził niedopuszczalność powyższego odwołania. W uzasadnieniu postanowienia wskazał, że z uwagi na to, że odwołanie nie zostało opatrzone podpisem skarżącej, pismem z [...] sierpnia 2019 r. wezwano ją do uzupełnienia braków formalnych odwołania poprzez jego własnoręczne podpisanie lub nadesłanie oryginału odwołania, pod rygorem stwierdzenia jego niedopuszczalności. Przy piśmie z [...] sierpnia 2019 r. r.pr. M. K., działający jako pełnomocnik skarżącej, nadesłał odwołanie, które podpisane zostało przez niego, nie zaś przez skarżącą. Dodatkowo do ww. pisma nie załączono pełnomocnictwa. Brak podpisu na odwołaniu, w ocenie Ministra powoduje, że podjętej czynności nie można uznać za odwołanie, bowiem jest to środek bezskuteczny, co wyklucza możliwość jego merytorycznego rozpoznania. Wobec nieusunięcia braków formalnych odwołania, mimo wezwania organu, koniecznym stało się zatem stwierdzenie jego niedopuszczalności. W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skardze na powyższe postanowienie skarżąca wniosła o jego uchylenie, zarzucając Ministrowi naruszenie: 1. art. 134 K.p.a. poprzez jego zastosowanie mimo braku przesłanek określonych w tym przepisie z uwagi na naruszenie art. 64 § 2 K.p.a.; 2. art. 64 § 2 K.p.a. poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy pismo stanowiące odpowiedź na wezwanie organu nie spełnia wymogów określonych w ww. przepisie, tj. pełnomocnictwa, mocą którego strona upoważniła pełnomocnika do działania w jej imieniu; 3. art. 32 K.p.a. poprzez jego niezastosowanie i uznanie, że zaszły przesłanki uznające czynności podjęte przez pełnomocnika za nieistniejące, mimo braku ze strony organu podjęcia czynności, na mocy art., 64 § 2 K.p.a., w postaci wezwania do nadesłania pełnomocnictwa. W uzasadnieniu skargi wskazano, że organ miał obowiązek uznać za skuteczne czynności dokonane przez pełnomocnika skarżącej, tym bardziej że skarżąca pełnomocnictwa tego nie odwołała ani też nie ograniczyła jego zakresu. Z uwagi jednak na niezałączenie dokumentu pełnomocnictwa, organ powinien był wezwać pełnomocnika, w trybie art. 64 § 2 K.p.a., do jego nadesłania. Pominięcie tej czynności przez organ skutkowało nieuprawnionym pozostawieniem odwołania bez rozpoznania. W odpowiedzi na skargę Minister wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona, bowiem zaskarżone postanowienie wydane zostało z naruszeniem przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy. Podstawę prawną zaskarżonego postanowienia stanowi art. 134 K.p.a., zgodnie z którym organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia m.in. niedopuszczalność odwołania. Przepis ten nie określa, w jakich sytuacjach ma miejsce niedopuszczalność odwołania. Przyjęte natomiast zostało, że niedopuszczalność odwołania może wynikać z przyczyn o charakterze przedmiotowym, jak również podmiotowym. Przyczyny przedmiotowe obejmują przypadki braku przedmiotu zaskarżenia oraz braku możliwości zaskarżenia decyzji w toku instancji. Niedopuszczalność odwołania z przyczyn podmiotowych obejmuje natomiast sytuacje wniesienia odwołania przez osobę niemającą legitymacji do jego złożenia zgodnie z art. 28 K.p.a., albo przez stronę niemającą zdolności do czynności prawnych przewidzianych art. 30 § 2 K.p.a., lub odwołanie zawiera braki formalne, np. wynikające z art. 64 K.p.a. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 listopada 2000 r. sygn. akt V SA 235/00, LEX nr 81351). W rozpoznawanej sprawie, Minister uznał odwołanie złożone przez skarżącą za niedopuszczalne, wobec nieusunięcia jego braku formalnego, tj. jego podpisania. Z powyższym stanowiskiem nie sposób się zgodzić. Jak wynika akt sprawy wniesione przez skarżącą w terminie odwołanie od decyzji Wojewody z [...] listopada 2016 r. nie zostało opatrzone jej podpisem. Wobec powyższego organ pismem z [...] sierpnia 2019 r. wezwał skarżącą do uzupełnienia braków formalnych odwołania poprzez jego własnoręczne podpisanie lub nadesłanie oryginału odwołania, w terminie 7 dni pod rygorem stwierdzenia jego niedopuszczalności. Wezwanie to doręczone zostało skarżącej w dniu 19 sierpnia 2019 r., natomiast w dniu 26 sierpnia 2019 r. r.pr. M. K., działający jako pełnomocnik skarżącej, nadesłał odwołanie opatrzone jego podpisem, nie zaś podpisem skarżącej. Do ww. odwołania nie załączono stosownego pełnomocnictwa. W tym miejscu należy wskazać, że w myśl art. 32 K.p.a strona może działać przez pełnomocnika, chyba, że charakter czynności wymaga jej osobistego działania. Pełnomocnictwo może mieć różne formy, a zatem może obejmować upoważnienie do prowadzenia wszelkich spraw w imieniu strony, do prowadzenia poszczególnych spraw lub ich części, a nawet tylko do niektórych czynności procesowych. Jednakże zgodnie z naczelną zasadą pisemności wyrażoną w art. 14 § 1 K.p.a., informacja o pełnomocnictwie musi dotrzeć od organu prowadzącego daną sprawę administracyjną. Innymi słowy, musi się ono uzewnętrznić w myśl art. 33 § 2 K.p.a. i w konsekwencji winno znaleźć swoje odzwierciedlenie w aktach, tzn. zostać załączone do akt konkretnej sprawy administracyjnej i dopiero wówczas wywiera określony skutek procesowy. Formę i sposób złożenia pełnomocnictwa w postępowaniu administracyjnym, reguluje art. 33 § 2, § 2a i 3 K.p.a., a jego interpretacja musi mieć na uwadze funkcję tego przepisu, czyli zapewnienie czynnego udziału strony w postępowaniu. Dla wykazania, że pełnomocnik został ustanowiony dla strony, niezbędne jest zatem okazanie dokumentu stwierdzającego ustanowienie takiego pełnomocnictwa. Z momentem przedstawienia pełnomocnictwa podpisanego przez mocodawcę, pełnomocnik wykazuje umocowanie do działania w postępowaniu, zaś organ uzyskuje możliwość zbadania prawidłowości i zakresu pełnomocnictwa. Zgodnie z art. 64 § 2 K.p.a. jeżeli podanie nie czyni zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w terminie 7 dni z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania. Skutkiem prawnym braku dołączenia pełnomocnictwa jest wezwanie do uzupełnienia tego braku, którego nieusunięcie powoduje pozostawienie pisma bez rozpoznania. Należy przy tym podkreślić, że art. 64 § 2 K.p.a. dotyczy wezwania do usunięcia braków możliwych do usunięcia w postępowaniu administracyjnym, a do takich braków, które z łatwością mogą być usunięte należy niewątpliwie brak pełnomocnictwa (por. wyrok NSA z 1 października 2001 r. sygn. akt II SA 2177/00, LEX 157803). Pozostawienie z kolei odwołania bez rozpoznania stanowi jedną z postaci stwierdzenia niedopuszczalności odwołania przewidzianą w art. 134 K.p.a. W kontrolowanej sprawie pełnomocnik do złożonego odwołania, zawierającego jego podpis, nie załączył pełnomocnictwa upoważniającego go do reprezentowania strony w postępowaniu. Skoro więc organ nie wezwał do usunięcia braków formalnych podania, to nie zaktualizował kompetencji do stwierdzenia niedopuszczalności odwołania z uwagi na to, że odwołanie nie zostało podpisane przez stronę postępowania (A. Wróbel [w:] M. Jaśkowiak, A. Wróbel "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz" Zakamycze 2005, str. 773). W konsekwencji uznać należało, że zaskarżone postanowienie wydane zostało z naruszeniem art. 134 K.p.a. w zw. z art. 64 § 2 K.p.a., bowiem brak było podstaw do zastosowania tego przepisu i wydania przez Ministra postanowienia o niedopuszczalności odwołania. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ zastosuje się do zaprezentowanej powyżej wykładni prawa i wykona obowiązki procesowe dotyczące usunięcia braków formalnych odwołania. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2018 r. poz. 265). Na powyższe koszty składają się wynagrodzenie pełnomocnika skarżącej w kwocie 480 zł oraz wpis sądowy od wniesionej skargi w wysokości 100 zł. Rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 3 w zw. z art. 120 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, który pozwala na rozpoznanie sprawy we wskazanym trybie, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.