I SA/Wa 1702/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Przemysław Żmich (spr.) Sędziowie WSA Anna Wesołowska WSA Gabriela Nowak po rozpoznaniu w dniu 13 czerwca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Komisji do spraw reprywatyzacji nieruchomości warszawskich o wyłączenie sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Dariusza Chacińskiego od udziału w sprawie ze skarg [...] Sp. z o.o. i M. M., Miasta [...] oraz D. T., B. T. i Y. E. na decyzję Komisji do spraw usuwania skutków prawnych decyzji reprywatyzacyjnych dotyczących nieruchomości warszawskich, wydanych z naruszeniem prawa z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy ustanowienia użytkowania wieczystego postanawia: - oddalić wniosek -

Pismem z dnia 8 czerwca 2018 r. Komisja do spraw reprywatyzacji nieruchomości warszawskich (dalej jako: Komisja) wniosła o wyłączenie sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Dariusza Chacińskiego od rozpoznania sprawy ze skarg [...] Sp. z o.o. i M. M., Miasta [...] oraz D. T., B. T. i Y. E. na decyzję Komisji do spraw usuwania skutków prawnych decyzji reprywatyzacyjnych dotyczących nieruchomości warszawskich, wydanych z naruszeniem prawa z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy ustanowienia użytkowania wieczystego. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że sędzia Dariusz Chaciński wielokrotnie orzekał w sprawach z udziałem kuratorów osób nieznanych z miejsca pobytu lub kuratorów spadku. Przy czym w ocenie Komisji stanowisko dotyczące ustanawiania kuratorów spadku lub kuratorów dla osób nieznanych z miejsca pobytu może mieć wpływ na kierunek orzekania w niniejszej sprawie. Jeden z zasadniczych powodów, który legł u podstaw wydania decyzji, dotyczył właśnie nieprawidłowości wyznaczenia kuratora spadku lub kuratora dla osób nieznanych z miejsca pobytu w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji reprywatyzacyjnej. W ocenie Komisji, powyższa okoliczność jest tego rodzaju, że może wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego Dariusza Chacińskiego w niniejszej sprawie. Sędzia Dariusz Chaciński w swoich orzeczeniach dawał bowiem wyraz poglądowi, zgodnie z którym w sytuacjach wskazanych powyżej należy ustanawiać kuratora dla nieznanego z miejsca pobytu bez pogłębionej analizy, czy taki wniosek może być niezasadny, ze względu na wiek dla osoby nieznanej z miejsca pobytu. Powstają więc wątpliwości, czy Sędzia ten będzie w stanie uznać tego typu postępowanie za co najmniej wątpliwe. Zdaniem Komisji, nie było właściwe ustanawianie kuratorów spadku, jak też kuratorów dla nieznanych z miejsca pobytu, w sytuacji, gdy już prima facie było oczywistym, że taka osoba nie żyje. Żaden organ, jak też Sąd orzekający w sprawie, w której pojawia się tego typu zagadnienie, nie może być zwolniony z dokonania analizy, czy zastosowanie instytucji kuratora dla nieznanego z miejsca pobytu może być uzasadnione, gdy już ze wstępnej analizy wynika, iż taka osoba nie żyje. W opinii Komisji akceptacja takiego postępowania w wielu stanach faktycznych umożliwiała następczy handel roszczeniami, a zatem prowadziła do naruszeń prawa, będących przedmiotem orzekania przez Komisję. Istnieć zatem może uzasadniona wątpliwość, czy Sędzia, który wielokrotnie dawał wyraz poglądowi, że taka praktyka jest uzasadniona, będzie w stanie bezstronnie ocenić, czy istnieje możliwość uznania takiego postępowania za mogące mieć wpływ na ocenę naruszeń prawa przy wydawaniu decyzji, a pośrednio również decyzji reprywatyzacyjnej. Sędzia Dariusz Chaciński był członkiem składu orzekającego w sprawach o sygn. akt I SAB/Wa 427/11 wyrok z dnia 10 lutego 2012 r., sygn. akt I SA/Wa 2372/10 wyrok z dnia 30 września 2011 r., sygn. akt I SA/Wa 972/11 wyrok z dnia 19 sierpnia 2011 r., sygn. akt I SA/Wa 2442/10 wyrok z dnia 19 sierpnia 2011 r., sygn. akt I SA/Wa 159/11 wyrok z dnia 13 kwietnia 2011 r., I SA/Wa 1762/10 wyrok z dnia 7 kwietnia 2011 r., I SA/Wa 2052/10 wyrok z dnia 14 stycznia 2011 r., w których Sąd wskazywał jedynie na przesłanki, które winien badać organ przy wydawaniu decyzji reprywatyzacyjnych, tj. z art. 7 ust. 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy, dotyczące wniosku właściciela gruntu lub jego następcy o przyznanie prawa własności czasowej. Lektura uzasadnień wskazanych orzeczeń pokazała, iż Sędzia Dariusz Chaciński ma utrwalony pogląd i stanowisko dotyczące rozpoznawania wniosków dekretowych, gdzie całkowicie ignorowana jest przesłanka z art. 7 ust. 1 dekretu dotycząca posiadania gruntu przez wnioskodawcę. W ocenie Komisji Sędzia Dariusz Chaciński orzekał dotychczas według linii orzeczniczej zgodnie, z którą jedyną przesłanką badaną przez organ w postępowaniu dekretowym, była przesłanka sprzeczności z planem zabudowy, ignorując za każdym razem badanie przesłanki posiadania (faktycznego, a nie tylko woli posiadania lub władania). Istnieje zatem uzasadnione ryzyko, że orzekając w niniejszej sprawie sędzia powieli swoją dotychczasową linię orzeczniczą i nie uwzględni wyroku TK z 19 lipca 2016 r. sygn. akt Kp 3/15. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sędzia jest wyłączony od udziału w sprawie z mocy samej ustawy w sprawach określonych w art. 18 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz.1369 ze zm.), powoływanej dalej jako "P.p.s.a.". Niezależnie od przyczyn wymienionych w powołanym przepisie, stosownie do treści art. 19 P.p.s.a., sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. W niniejszej sprawie wnioskiem z dnia 8 czerwca 2018 r. Komisja wystąpiła o wyłączenie sędziego Dariusza Chacińskiego od rozpoznania sprawy ze skarg [...] Sp. z o.o. i M. M., Miasta [...] oraz D. T., B. T. i Y. E. na decyzję Komisji do spraw usuwania skutków prawnych decyzji reprywatyzacyjnych dotyczących nieruchomości warszawskich, wydanych z naruszeniem prawa z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy ustanowienia użytkowania wieczystego. Oświadczeniem z dnia 12 czerwca 2018 r. sędzia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Dariusz Chaciński wyjaśnił, że nie zachodzą przesłanki z art. 18 i 19 P.p.s.a. Okoliczności takich nie wskazała również Komisja we wniosku z dnia 8 czerwca 2018 r. Sąd wyjaśnia w tym miejscu, że o wyłączeniu sędziego nie może decydować subiektywne przekonanie Komisji o stronniczości sędziego i niewłaściwym podejściu do rozpoznawanych spraw, wynikające z bycia członkiem składów sędziowskich, które prezentowały linię orzeczniczą, kwestionowaną przez Komisję. Sam fakt bycia członkiem składu orzekającego w innych sprawach i wydanie orzeczenia, z którego treścią nie zgadza się organ administracji, nie świadczy o braku bezstronności sędziego. Okoliczność, że sędzia był członkiem składu wydającego wyrok, z którym nie zgadza się Komisja nie oznacza, że sędzia ten winien być wyłączony od rozpoznawania przedmiotowej sprawy. Wskazać jednocześnie należy, że zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego poglądem okoliczność, że sędzia reprezentuje pogląd prawny, w ocenie danej strony postępowania dla niej niekorzystny, oraz że wydaje odmienne od jej oczekiwań rozstrzygnięcia, nie stanowi podstawy wyłączenia sędziego. Taka sytuacja nie może być oceniana jako okoliczność mogąca wywołać wątpliwości co do bezstronności sędziego w danej sprawie. Zarzuty dotyczące wydanego w sprawie orzeczenia, bądź opierające się na naruszeniu przepisów procesowych w toku postępowania, mogą uzasadniać wniesienie środka odwoławczego, a nie wniosku o wyłączenie sędziego (postanowienie SN z: 26 marca 1997 r., III AO 5/97, OSNP 1997/24/502; 8 marca 1972 r., I PZ 9/72, Lex 7068; postanowienia NSA z: 13 lutego 2014 r., II OZ 149/14, Lex 1450957; 16 stycznia 2013 r., II OZ 1174/12, Lex 1274472; 1 grudnia 2016 r., II FSK 2912/14, Lex 2170165, 4 lipca 2017 r. I OZ 1087/17, 27 września 2017 r., I OZ 1409/17). Sąd podkreśla, że Komisja w swoim wniosku nie powołała się na zaistnienie, a tym bardziej nie wykazała, istnienia jakiejkolwiek przesłanki z art. 18 P.p.s.a. Reasumując, w ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie nie zachodzą okoliczności uzasadniające uwzględnienie wniosku o wyłączenie wskazanego sędziego. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 22 § 1 i 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.