I SA/Wa 17/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Przemysław Żmich Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska Sędzia WSA Dariusz Pirogowicz (spr.) Protokolant starszy specjalista Joanna Pleszczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 czerwca 2018 r. sprawy ze skargi R. N. w przedmiocie niewykonania przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 października 2013 r., sygn. akt I SAB/Wa 519/13 1. wymierza Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości 5000 (pięć tysięcy) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność Prezydenta [...] w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz skarżącej R. N. kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

R.N. pismem z 29 listopada 2017 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na niewykonanie przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 18 października 2013 r., sygn. akt I SAB/Wa 519/13. Powyższym wyrokiem Sąd, w uwzględnieniu skargi poprzedniczki prawnej wyżej wymienionej (E. N.), zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku z 9 grudnia 2002 r. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...], ozn. dawniej jako "[...]" - w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Akta te wraz z odpisem prawomocnego wyroku doręczone zostały zaś organowi 11 grudnia 2013 r. W związku ze zwłoką w wykonaniu wyroku i wnoszonymi w tym przedmiocie skargami, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 19 maja 2015 r. I SA/Wa 134/15 wymierzył Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości 1000 złotych, a kolejnym wyrokiem z 8 kwietnia 2016 r. I SA/Wa 126/16 w wysokości 5000 złotych, stwierdzając jednocześnie, że bezczynność Prezydenta [...] w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W związku z dalszym niepodejmowaniem rozstrzygnięcia w sprawie, pełnomocnik skarżącej pismem z 23 sierpnia 2017 r. ponownie wezwał Prezydenta [...] do wykonanie prawomocnego wyroku z 18 października 2013 r., a następnie wniosła opisaną na wstępie skargę, w której żądała wymierzenia organowi grzywny w wysokości 5000 złotych, stwierdzenia, ze bezczynność w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz o zasadzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podnosząc, że w związku z obowiązującymi w Biurze Spraw Dekretowych procedurami, zaistniała ponowna potrzeba weryfikacji zgromadzonego w aktach materiału dowodowego, a w szczególności dokumentów dotyczących następstwa prawnego po dawnych właścicielach. W jej toku pojawiła się natomiast kwestia tzw. spadków wakujących, tj. spadków otwartych przed 1 stycznia 1947 r, w przedmiocie których postepowanie nie zostało zakończone prawomocnym postanowieniem sądu przed 1 stycznia 1965 r. W tym stanie rzeczy 21 grudnia 2017 r. Biuro Spraw Dekretowych zwróciło się do Biura Prawnego [...] o rozważenie możliwości wystąpienia na drogę sądową z wnioskiem o zmianę postanowień spadkowych po dawnym właścicielu nieruchomości, za którą dochodzone jest odszkodowanie (tj. [...]). W dalszej kolejności organ odwoływał się do stanowiska wyrażanego przez Komisję do spraw usuwania skutków prawnych decyzji reprywatyzacyjnych dotyczących nieruchomości warszawskich, wedle którego zaniechania w kwestiach spadków wakujących narażają majątek publiczny na szkodę, w postaci pozbawienia możliwości spadkobrania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: skarga jest uzasadniona, co skutkować musi wymierzeniem Prezydentowi [...], określonej w sentencji grzywny oraz oceną charakteru zaistniałej zwłoki. Przedmiotowa skarga została złożona w trybie art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) powoływanej dalej jako: "p.p.s.a.", który stanowi, że w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Grzywnę, o której mowa w tym przepisie, stosownie do § 6 art. 154 p.p.s.a., wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, na podstawie odrębnych przepisów. W przypadku zaistnienia stanu zwłoki w wykonaniu wyroku, Sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 154 § 2 zd. drugie p.p.s.a.) W rozpoznawanej sprawie poza sporem jest, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym wyrokiem z 18 października 2013 r. sygn. akt I SAB/Wa 519/13 zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...] - w terminie dwóch miesięcy od zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem. Akta sprawy wraz z prawomocnym wyrokiem Sądu wpłynęły zaś do organu 11 grudnia 2013 r. Od tej daty, zgodnie z art. 286 § 2 p.p.s.a., rozpoczął zatem swój bieg wyznaczony wyrokiem termin w jakim sprawa, w której organ pozostawał bezczynnym, winna być rozpoznana. W konsekwencji upłynął on 11 lutego 2014 r. Niekwestionowaną okolicznością jest przy tym, że do dnia podjęcia niniejszego orzeczenia, mimo uprzedniego wezwania przez strony do wykonania powyższego wyroku, jak też dwukrotnego wymierzenia Prezydentowi [...] z tytułu zaistniałej zwłoki w jego wykonaniu grzywny (vide wyroki z 19 maja 2015 r. I SA/Wa 134/15 oraz 8 kwietnia 2016 r. I SA/Wa 126/16), organ ów zawisłej przed nim sprawy administracyjnej nie rozstrzygnął. Z akt sprawy wynika przy tym, że całość materiału dowodowego, w tym ostatni jego element, jakim była wycena nieruchomości pozyskał już w maju 2017 r. (vide operat szacunkowy opracowany przez rzeczoznawcę majątkowego J.B.). Rolą organu było zatem w tym wypadku jedynie dokonanie kompleksowej oceny tych dowodów i wydanie merytorycznego rozstrzygnięcia, czego w sprawie zabrakło. Oznacza to, że nie podejmując od przeszło czterech lat rozstrzygnięcia w sprawie odszkodowawczej Prezydent [...] pozostaje przy wykonywaniu powyższego wyroku w stanie bezczynności, która w tych okolicznościach przybiera postać kwalifikowaną, a więc rażąco narusza prawo, tj. art. 286 § 2 p.p.s.a. jak też art. 153 p.p.s.a. i art. 12 k.p.a., co skądinąd stwierdzone zostało już w poprzednio wydanym wyroku. Podnoszone natomiast obecnie przez organ argumenty o ewentualnej możliwości zastosowania w odniesieniu do spadku po pierwotnym właścicielu nieruchomości, za którą dochodzone jest odszkodowanie, uregulowanej w przepisach Kodeksu Napoleona instytucji odnoszącej się do tzw. spadków wakujących, w sytuacji gdy w obrocie prawnym pozostaje prawomocne postanowienie sądu stwierdzające nabycie spadku po tymże właścicielu (tu postanowienie Sądu Rejonowego dla [...] z [...] września 2009 r. sygn. akt [...]), można rozpatrywać w kategoriach swoistej spekulacji intelektualnej mającej w sprawie walor wyłącznie akademicki. Stąd w żadnym razie nie mogą one stanowić usprawiedliwienia dla wieloletniej opieszałości w zakończeniu postępowania. Powyższe czyni zatem w pełni uzasadnionym żądanie wymierzenia Prezydentowi [...] kolejnej grzywny z tytułu zaistniałej zwłoki w wykonaniu prawomocnego wyroku, w wymiarze przez skarżącą proponowanym. Z tych względów Sąd, na podstawie art. 154 § 1 i 2 zd. drugie w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a., orzekł jak w punktach 1 i 2 sentencji wyroku. W przedmiocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 powołanej ustawy oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015 r., poz. 1800 ze zm.).