I SA/Wa 1670/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska Sędziowie WSA Dorota Apostolidis (spr.) WSA Dariusz Pirogowicz Protokolant starszy referent Justyna Kobylarczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 kwietnia 2018 r. sprawy ze skargi A. M., A. M., I. M., M. M. w przedmiocie niewykonania przez Prezydenta W. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 czerwca 2016 r., sygn. akt I SAB/Wa 191/16 1. wymierza Prezydentowi W. grzywnę w wysokości 2000 (dwa tysiące) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta W. na rzecz A. M., A. M., I. M., M. M. solidarnie kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pismem z dnia 29 listopada 2016r. A. M., A. M., I. M., M. M. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na niewykonanie przez Prezydenta W. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 czerwca 2016r., sygn. akt I SAB/Wa 191/16. Powyższym wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zobowiązał Prezydenta W. do rozpoznania wniosku A. M. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] hip. nr [...], w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy (pkt 1 wyroku) oraz stwierdził, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (pkt 2 wyroku). Skarżący wnieśli o wymierzenie organowi grzywny w wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżących kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu skargi skarżący podnieśli, że pomimo upływu zakreślonego przez Sąd terminu ww. wyroku, Prezydent W. nie tylko nie wydał decyzji, ale nawet nie podjął jakiejkolwiek czynności w sprawie. W związku powyższym, skarżący pismem z dnia 14 listopada 2016r. wezwali Prezydenta W. do wykonania ww. wyroku. Prezydent W. nie zastosował się jednak do doręczonego wezwania. Wniosek o wymierzenie organowi grzywny w najwyższej przewidzianej przepisami wysokości skarżący uzasadnili faktem, że upłynęło dużo czasu od daty, w której zgodnie z wyrokiem Sądu organ winien był wydać rozstrzygnięcie w sprawie. W odpowiedzi na skargę Prezydent W. wniósł o jej oddalenie. Organ wyjaśnił, że z uwagi na konieczność dokonania analizy zgromadzonej dotychczas dokumentacji, czy w sprawie nieruchomości położonej w W. przy ul. [...] ozn. hip. nr [...] nie występują okoliczności uniemożliwiające wydanie decyzji oraz bardzo dużą ilością spraw z zakresu odszkodowań, nie było możliwości zakończenia niniejszej sprawy, w terminie określonym w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 3 czerwca 2016r., sygn. akt I SAB/Wa 191/16. Organ podkreślił, że waga spraw odszkodowawczych za nieruchomości objęte działaniem dekretu [...], stopień ich skomplikowania oraz złożoność okoliczności, które powinny być ustalone w toku tych postępowań, nie pozwala na dotrzymanie ustawowych terminów przewidzianych na ich rozpatrzenie. Wskazał, że o kolejności rozpoznania spraw nie może decydować tylko aktywność procesowa strony i ilość składanych skarg. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Skarga jest uzasadniona. Przedmiotowa skarga została wniesiona w trybie art. 154 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017r., poz. 1369 ze zm. powoływanej dalej jako p.p.s.a.). Przepis ten stanowi, że w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Z powołanego przepisu wynikają zatem dwie przesłanki, które muszą zostać spełnione łącznie, aby sąd administracyjny mógł organowi administracji publicznej wymierzyć grzywnę. Po pierwsze, organ musi pozostawać w bezczynności po wyroku uwzględniającym skargę (wydanym na podstawie art. 149 p.p.s.a.) i zobowiązującym organ do wydania w określonym terminie stosownego aktu lub dokonania czynności. Po drugie, strona przed wniesieniem skargi musi wystąpić do właściwego organu z pisemnym wezwaniem do wykonania wyroku. W rozpoznawanej sprawie obie wskazane wyżej przesłanki zostały spełnione. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 3 czerwca 2016r., sygn. akt I SAB/Wa 191/16 zobowiązał Prezydenta W. do rozpoznania wniosku A. M. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] hip.nr [...], w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Bezsporne jest, że odpis prawomocnego wyroku wraz z uzasadnieniem oraz aktami administracyjnymi sprawy został doręczony Prezydentowi 31 sierpnia 2016 r., co wynika z akt sądowych sprawy o sygn. akt I SAB/Wa 191/16 (data stempla wpływu do organu). Oznacza to, że termin załatwienia sprawy wyznaczony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie upłynął 31 października 2016 r. Pomimo upływu zakreślonego przez Sąd terminu, jak również wezwania przez skarżących organu do wykonania prawomocnego wyroku Sądu, Prezydent W. nie rozpoznał wniosku o odszkodowanie i nie wydał rozstrzygnięcia w sprawie. Skoro Prezydent w terminie wyznaczonym wyrokiem Sądu sprawy nie załatwił, a wyrok ten zobowiązywał organ nie tylko do rozstrzygnięcia sprawy, ale i do dokonania tego w określonym terminie, to w tym stanie rzeczy wniosek o wymierzenie Prezydentowi grzywny jest niewątpliwie uzasadniony. Zważyć bowiem należy, że niewykonywanie wyroków sądów - niezależnie od tego czy są to wyroki sądów administracyjnych (jak w niniejszej sprawie), czy sądów powszechnych - w demokratycznym państwie prawnym nie może być tolerowane. Taka sytuacja prowadzi do podważania zaufania jednostek do organów władzy publicznej. Świadczy przy tym o braku poszanowania prawa przez organy, które same zobowiązane są do jego stosowania. W realiach niniejszej sprawy Sąd ocenił, iż wystarczająco represyjną, jak też i dyscyplinującą funkcję spełni grzywna w wysokości 2000 (dwa tysiące) złotych, która to kwota mieści się w wymiarze grzywny określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. i jest adekwatna z punktu widzenia okresu o jaki przekroczono termin załatwienia sprawy, wyznaczony przez Sąd w wyroku z 3 czerwca 2016r. Jednocześnie Sąd uznał, że bezczynność Prezydenta W. w wykonaniu wyroku miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. O rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, które to czynności organ prowadzi w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu, bądź wykonywanie czynności pozornych (vide: wyrok NSA z dnia 23 października 2013 r., sygn. akt I OSK 1181/13). Zdaniem Sądu, taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie. Sprawa o przyznanie odszkodowania – pomimo wyroku zobowiązującego organ do rozpoznania wniosku o odszkodowanie za przedmiotową nieruchomość nie została przez organ załatwiona, a wyznaczony w wyroku z 3 czerwca 2016r. termin załatwienia sprawy został znacznie przekroczony. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 154 § 1 i 2 w zw. z art. 154 § 6 oraz art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji.