I SA/Wa 163/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Skiba Sędziowie WSA Magdalena Durzyńska WSA Elżbieta Sobielarska (spr.) Protokolant referent stażysta Martyna Pakuła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi M. W., A. W., J. W., T. K. i B. H. na niewykonanie przez Prezydenta Miasta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 maja 2014 r., sygn. akt I SAB/Wa 128/14 1. wymierza Prezydentowi Miasta [...] grzywnę w wysokości 5000 (pięć tysięcy) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność Prezydenta Miasta [...] w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza pod Prezydenta Miasta [...] na rzecz M. W., A. W., J. W., T. K. i B. H. solidarnie kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pismem z dnia 6 grudnia 2016 r. M. W., A. W., J. W., T. K. i B. H. (dalej jako: skarżący) wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na niewykonanie przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 maja 2014 r., sygn. akt I SAB/Wa 128/14. Wyrokiem tym Sąd zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy wniosku z dnia 27 listopada 2012 r. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ulicy [...] nr hip. [...]. Jednocześnie Sąd stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. W ww. skardze skarżący wnieśli o stwierdzenie, że bezczynność Prezydenta [...] miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, wymierzenie Prezydentowi [...] grzywny w maksymalnej ustawowej wysokości oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżących kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego. Sąd ustalił, że akta sprawy wraz z odpisem prawomocnego wyroku z dnia 9 maja 2014 r. wpłynęły do Prezydenta [...] w dniu 17 grudnia 2014 r., zatem termin wyznaczony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny upłynął w dniu 17 lutego 2015 r. Sąd ustalił również, że w sprawie zostały już wydane dwa wyroki w przedmiocie niewykonania przez Prezydenta [...] przytoczonego wyżej wyroku. Wyrokiem z dnia 10 czerwca 2015 r., sygn. akt I SA/Wa 634/15 Sąd wymierzył Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości 500 zł. Z kolei wyrokiem z dnia 26 sierpnia 2016 r., sygn. akt I SA/Wa 650/16, Sąd wymierzył Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości 2000 zł i stwierdził, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Z akt sprawy wynika, że pismem z dnia 21 listopada 2016 r. skarżący wezwali Prezydenta [...] do wykonania wyroku z dnia 9 maja 2014 r. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), dalej jako: "P.p.s.a.", w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Z kolei w myśl art. 154 § 2 P.p.s.a sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Z powołanego art. 154 § 1 P.p.s.a. wynikają dwie przesłanki, które muszą być spełnione łącznie, aby sąd administracyjny mógł organowi administracji publicznej wymierzyć grzywnę. Po pierwsze, organ musi pozostawać w bezczynności po wyroku uwzględniającym skargę na podstawie art. 149 P.p.s.a. i zobowiązującym organ do wydania w określonym terminie stosownego aktu lub dokonania czynności. Po drugie, strona przed wniesieniem skargi musi wystąpić do właściwego organu z pisemnym wezwaniem do wykonania wyroku. Jak wskazano wyżej, przed wniesieniem skargi na niewykonanie wyroku z dnia 9 maja 2014 r., po wyroku wydanym w dniu 26 sierpnia 2016 r. w przedmiocie niewykonania wyroku skarżący po raz kolejny pismem z dnia 21 listopada 2016 r. wezwali Prezydenta [...] do jego wykonania. Tym samym procesowy warunek wniesienia skargi został spełniony. Zgodnie z art. 286 § 2 P.p.s.a. termin do załatwienia sprawy przez organ administracji określony w przepisach prawa lub wyznaczony przez sąd liczy się od dnia doręczenia akt organowi. Odpis prawomocnego wyroku z dnia 9 maja 2014 r. zobowiązującego organ do rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania w dwóch miesięcy wraz z uzasadnieniem oraz aktami administracyjnymi sprawy doręczony został organowi w dniu 17 grudnia 2014 r. Termin załatwienia sprawy upłynął bezskutecznie w dniu 17 lutego 2015 r. Z powodu niewykonania powyższego wyroku wyrokami Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 czerwca 2015 r. i z dnia 26 sierpnia 2016 r. wymierzano już Prezydentowi [...] grzywnę. Pomimo wydania wyroków wymierzających grzywnę do dnia wydania niniejszego orzeczenia Prezydent [...] nie rozstrzygnął wniosku skarżących o ustalenie odszkodowania. Skoro Prezydent [...] w terminie wyznaczonym wyrokiem z dnia 9 maja 2014 r. nie załatwił sprawy to wniosek o wymierzenie Prezydentowi [...] grzywny jest uzasadniony. Zważyć bowiem należy, że niewykonywanie wyroków sądów - niezależnie od tego czy są to wyroki sądów administracyjnych, czy sądów powszechnych - w demokratycznym państwie prawnym nie może być tolerowane. W szczególności nie można zaakceptować, czy też usprawiedliwiać sytuacji, gdy wyroki sądów nie są respektowane przez organy władzy publicznej i to mimo, że z tego tytułu już organ był – jak w rozpoznawanej sprawie- ukarany przez Sąd grzywną. Taka sytuacja wszak prowadzić musi nieuchronnie do podważania zaufania jednostek do tych organów, jak też szerzej do samej władzy publicznej. Mając na względzie zasadność skargi, jak również okres niewykonania przez organ prawomocnego wyroku z dnia 9 maja 2014 r. (ponad dwa lata), Sąd uznał, że dla realizacji represyjnej i dyscyplinującej funkcji adekwatna w okolicznościach rozpoznawanej sprawy będzie grzywna w wysokości 5000 zł, która mieści się w granicach określonych w art. 154 § 6 P.p.s.a. Wymierzając grzywnę w takiej wysokość Sąd wziął pod uwagę, że pomimo wymierzenia organowi grzywny dwoma prawomocnymi wyrokami Prezydent [...] wciąż nie wydał decyzji odszkodowawczej. Jednocześnie, w ocenie Sądu, obecna bezczynność organu, która wystąpiła po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 maja 2014 r. ma już charakter rażącego naruszenia prawa, gdyż z akta sprawy wynika, że organ zaprzestał procedowania w sprawie. Z powyższych względów w pkt 1 i 2 sentencji wyroku Sąd orzekł na podstawie art. 154 § 1 w zw. z art. 154 § 6, art. 154 § 2 P.p.s.a. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800 ze zm.).