I SA/Wa 1619/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Bożena Marciniak (spr.) po rozpoznaniu w dniu 12 września 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Polskich Kolei Państowych S.A. z siedzibą w [...] o wznowienie postępowania sądowego zakończonego orzeczeniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 grudnia 2016 r., sygn. akt I SA/Wa 1146/16 wydanym w sprawie ze skargi Polskich Kolei Państwowych S. A. z siedzibą w [...] na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] maja 2016 r., nr [...] w przedmiocie nabycia przez gminę z mocy prawa mienia Skarbu Państwa postanawia: 1. odrzucić skargę o wznowienie postępowania sądowego; 2. zwrócić Polskim Kolejom Państwowym S. A. z siedzibą w [...] kwotę 100 (sto) złotych tytułem uiszczonego wpisu sądowego.

Wyrokiem z 21 grudnia 2016 r. sygn. akt I SA/Wa 1146/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Polskich Kolei Państwowych z siedzibą w [...] na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] maja 2016 r., nr [...], wydaną w przedmiocie nabycia przez gminę z mocy prawa mienia Skarbu Państwa. Wyrok ten stał się prawomocny od dnia 26 kwietnia 2017 r. Skarżąca złożyła skargę w dniu [...] września 2017 r. (data stempla pocztowego) o wznowienie postępowania sądowego, zakończonego powyżej wskazanym orzeczeniem z 21 grudnia 2016 r. W uzasadnieniu skargi wskazała, że wskutek naruszenia przepisów prawa o kompetencji była pozbawiona możliwości działania. Organ administracji rozpoznał merytorycznie sprawę z naruszeniem przepisów dotyczących kompetencji, a strona powzięła informacje o powyższym w lipcu 2017 r., po dokonaniu analizy sprawy przez zewnętrzną Kancelarię. Organ, zamiast rozstrzygnąć sprawę merytorycznie, powinien uprzednio zbadać, czy posiada kompetencję do jej załatwienia. Nie uczynił tego, naruszając przepisy o właściwości. Zarządzeniem z dnia 30 października 2017 r. Sąd wezwał stronę skarżącą do wskazania podstawy wznowienia postępowania sądowego, zakończonego powołanym uprzednio orzeczeniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi o wznowienie postępowania. Poinformował jednocześnie, że podstawy wznowienia i argumentacja wskazane w złożonej skardze dotyczą postępowania przed organem. W wyznaczonym terminie PKP S.A z siedzibą w [...] wskazała, że podstawą wznowienia jest art. 273 § 2 ppsa, z uwagi na wykrycie okoliczności faktycznych i środków dowodowych, które nie zostały podniesione, a niewątpliwie mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. Ponadto podniosła, że ewentualnie wnosi o rozpoznanie przedmiotowej skargi jako skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, na podstawie art. 285a ppsa. Strona uzasadniła, iż została jej wyrządzona krzywda w wyniku zakończenia postępowania orzeczeniem, przez jego wydanie. Zmiana lub uchylenie tego rozstrzygnięcia w drodze innych przysługujących stronie środków prawnych nie jest możliwe. Strona została pozbawiona własności nakładów, znajdujących się na nieruchomości. W wyniku powyższego w obrocie prawnym funkcjonują dwa sprzeczne orzeczenia, tj. decyzja Wojewody [...] z [...] maja 2006 r., nr [...] (decyzja uwłaszczeniowa dotycząca działki nr [...] przed podziałem) oraz decyzja Wojewody [...] z [...] listopada 2014 r., nr [...] (komunalizacyjna). Ewentualnie strona wniosła o potraktowanie skargi jako skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, ponieważ nie skorzystała z przysługujących środków prawnych, a niezgodność z prawem rozstrzygnięcia wynika z naruszenia podstawowych zasad porządku prawnego. Decyzja komunalizacyjna, jako orzeczenie deklaratoryjne, nie może być zmieniona w trybie art. 154 kpa. Skoro strona wniosła o zmianę decyzji komunalizacyjnej, w oparciu o art. 145 kpa, to możliwe jest jedynie odrzucenie odwołania ze względów formalnych. Właściwą drogą jest natomiast stwierdzenie nieważności decyzji komunalizacynej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje : Wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego jest instytucją wyjątkową. Zgodnie z art. 270 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302) można żądać wznowienia postępowania, które zostało zakończone prawomocnym orzeczeniem. Natomiast podstawy wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego zostały wskazane w art. 271 – 274 ppsa. Wniesienie skargi o wznowienie postępowania powoduje uruchomienie dwufazowego postępowania, mającego na celu zbadanie jego dopuszczalności, a następnie, w razie pozytywnego zakończenia pierwszego etapu - zbadanie jego zasadności. Skarga o wznowienie postępowania powinna odpowiadać wymaganiom formalnym stawianym pismom strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym (art. 46 P.p.s.a.), a ponadto zawierać oznaczenie zaskarżonego orzeczenia, podstawę wznowienia i jej uzasadnienie, okoliczności stwierdzające zachowanie terminu do wniesienia skargi oraz żądanie uchylenia lub zmiany zaskarżonego orzeczenia (art. 279 P.p.s.a.). Podanie podstawy wznowienia powinno zawierać powołanie i wyraźne określenie, które z podstaw wymienionych w art. 271-274 P.p.s.a. uzasadniają wznowienie postępowania w danej sprawie, natomiast uzasadnienie podstaw wznowienia winno powoływać okoliczności, powodujące istnienie wskazanej podstawy wznowienia. W myśl art. 280 ppsa., Sąd bada na posiedzeniu niejawnym, czy skarga jest wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. W braku jednego z tych wymagań sąd skargę odrzuci, w przeciwnym razie wyznaczy rozprawę (§ 1). Badanie, o którym mowa w powołanym przepisie, nie jest badaniem zasadności skargi o wznowienie, a sąd nie ustala, czy podnoszone podstawy wznowienia są merytorycznie uzasadnione. Chodzi wyłącznie o stwierdzenie, czy zostały zachowane warunki, które umożliwiają merytoryczne rozpatrywanie skargi o wznowienie. W postępowaniu wstępnym sąd bada, czy twierdzenia skargi będą stanowiły ustawową podstawę wznowienia postępowania. W niniejszej sprawie, na skutek wezwania o jednoznaczne sprecyzowanie podstawy wznowienia, strona skarżąca wskazała jako tę podstawę art. 273 § 2 ppsa, bowiem wykryła okoliczności faktyczne i środki dowodowe, które nie zostały podniesione, a niewątpliwie mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. W szczególności uzyskała informację o naruszeniu przez organ administracji przepisów o jego kompetencji. Zgodnie z powołanym przez stronę przepisem można żądać wznowienia w razie późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. W doktrynie, jak też w orzecznictwie uznaje się, iż art. 273 § 2 ppsa nie traktuje o wykrytej okoliczności faktycznej lub środku dowodowym, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy administracyjnej, gdyż te powinny być wykorzystane w tym właśnie postępowaniu. Wznowienie postępowania przed sądem administracyjnym uzasadniają przesłanki wznowienia, które są następstwem zdarzeń powstałych w samym postępowaniu sądowym (orzeczenie NSA II OSK 1942/15, LEX 2316387). Dlatego w tym przepisie chodzi o takie okoliczności faktyczne i dowody, które istniały w czasie trwania postępowania sądowego, ale nie były znane stronom - z tego tylko względu nie mogły one z nich skorzystać. Środek dowodowy, który powstał po uprawomocnieniu się wyroku nie może stanowić podstawy wznowienia postępowania. Analogiczne stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 16 maja 2017 r., sygn. akt I OSK 862/17, wskazując, iż samo sformułowanie podstawy wznowienia w sposób odpowiadający ustawie nie oznacza, że skarga opiera się na ustawowej podstawie wznowienia, jeżeli już z samego jej uzasadnienia wynika, że podnoszona podstawa nie zachodzi; taka skarga jako nieoparta na ustawowej podstawie wznowienia podlega odrzuceniu na podstawie art. 280 § 1 p.p.s.a. (postanowienia NSA z dnia 17 kwietnia 2007 r. sygn. akt I FSK 607/06; z dnia 23 lutego 2011 r. sygn. akt II OSK 257/11; z dnia 28 września 2010 r. sygn. akt I FSK 1051/09; z dnia 7 października 2011 r. sygn. akt I OSK 1722/11). Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy przede wszystkim, iż powołane przez stronę skarżącą okoliczności nie są nowymi okolicznościami faktycznymi i środkami dowodowymi w sprawie, lecz rezultatem oceny orzeczenia zapadłego w sprawie przez stronę. Nie mogły mieć one wpływu na wynik sprawy sądowej, bowiem PKP S.A. miała możliwość wystąpienia z odpowiednim zarzutem w administracyjnym toku instancji, skierowanym przeciwko decyzji, jak też w postępowaniu sądowym. Ponadto fakt dowiedzenia się o powyższej okoliczności, na który powołuje się PKP S.A., miał miejsce już po zakończeniu postępowania sądowego. Powyższe powoduje, że to co wskazała skarżąca nie może zostać uznane za okoliczności i dowody, o których mowa w przepisie, stanowiącym wskazaną podstawę wznowienia. Skarżąca, powołując powyższe fakty zmierza do ponownego, merytorycznego rozpoznania sprawy. Nie powołuje natomiast okoliczności, które powinny stanowić podstawę do wznowienia postępowania sądowego. Wobec powyższego skargę o wznowienie postępowania sądowego - w której jako podstawę wznowienia wskazano fakty, jakie miały miejsce bezspornie po dacie wydania rozstrzygnięcia przez Sąd - tj. analizę akt sprawy w lipcu 2017 r. - a w istocie będące merytorycznymi zarzutami, kierowanymi przeciwko orzeczeniu Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej, a pośrednio też Sądu - uznać należało jako w istocie nieopartą na ustawowej podstawie wznowienia. Skarga ta podlega więc odrzuceniu. Odnosząc się do wniosku o ewentualne uznanie niniejszej skargi za skargę, opartą na przepisie art. 285a o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, Sąd wskazuje, że nie może samodzielnie decydować "za skarżącego", jakie w istocie jest jego żądanie, tj. czy wniósł skargę o wznowienie postępowania, czy też środek skutkujący stwierdzeniem niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia. Zgodnie z zasadą skargowości kwestie te należą wyłącznie do skarżącego, a sąd administracyjny nie może samodzielnie dokonywać w tym zakresie kwalifikacji. W tych okolicznościach Sąd uznał, wniesioną skargę za skargę o wznowienie postępowania. Z przedstawionych powyżej względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 280 § 1 ppsa., orzekł jak w sentencji. O zwrocie wpisu sądowego orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 tej ustawy.