I SA/Wa 1586/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Durzyńska Sędziowie WSA Dariusz Pirogowicz WSA Emilia Lewandowska (spr.) Protokolant starszy referent Justyna Kobylarczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 maja 2018 r. sprawy ze skargi K. P., B. K. i U. S. na decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności orzeczenia administracyjnego oddala skargę.

Minister Infrastruktury i Budownictwa, decyzją z [...] czerwca 2016 r. nr [...], odmówił stwierdzenia nieważności orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej w mieście W. z [...] kwietnia 1969 r. nr [...]. Następnie organ ten, decyzją z 1 sierpnia 2017 r. nr [...], utrzymał w mocy własną decyzję z [...] czerwca 2016 r. Z ustaleń organu nadzoru wynika, że nieruchomość warszawska położona przy ul. [...], pochodząca z [...] byłej wsi [...], została objęta działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze miasta W. Wniosek o przyznanie prawa własności czasowej wpłynął do Urzędu Miejskiego miasta W. 15 maja 1948 r., a więc został złożony w terminie. Prezydium Rady Narodowej w mieście W. orzeczeniem z [...] kwietnia 1969 r. odmówiło spadkobiercom P. S. przyznania prawa własności czasowej do części gruntu nieruchomości o powierzchni [...] m2. W uzasadnieniu wskazując, że zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego teren przedmiotowej nieruchomości został przeznaczony pod inwestycje Wytwórni Filmów Dokumentalnych - rozbudowa zakładu. W dniu 1 sierpnia 2013 r. do Ministerstwa wpłynął wniosek spadkobierców o stwierdzenie nieważności orzeczenia z [...] kwietnia 1969 r. Organ nadzoru ustalił, że nieruchomość w dniu wydania kwestionowanego orzeczenia była objęta zapisami ogólnego planu zagospodarowania przestrzennego miasta Warszawy - Dzielnicy [...] (Plan Etapowy i Kierunkowy), zatwierdzonego uchwałą nr [...] Prezydium Rady Narodowej miasta W. w dniu [...] stycznia 1961 r. Zgodnie z tym planem zagospodarowania przestrzennego nieruchomość oznaczona jako Tabela Likwidacyjna byłej wsi [...] o powierzchni [...] m2 - położona była na terenie przeznaczonym pod przemysł budowlany i magazyny. W toku postępowania ustalono, że decyzją o lokalizacji szczegółowej nr [...] z [...] listopada 1961 r. Wydział Architektury, Nadzoru Budowlanego i Geodezji zatwierdził lokalizację dla "rozbudowy wytwórni filmów dokumentalnych na powiększonym terenie". Z porównania załącznika graficznego do decyzji lokalizacyjnej z położeniem przedmiotowej nieruchomości wynika, że nieruchomości była objęta zaświadczeniem lokalizacji szczegółowej nr [...]. W tej sytuacji organ dekretowy zasadnie uznał, że dotychczasowi właściciele nie mogą korzystać z nieruchomości. Zapisy planu oraz precyzująca je lokalizacja szczegółowa przesądzały o planach inwestycyjnych, które nie mogły być zrealizowane przez osoby prywatne. Celem użyteczności publicznej jest bez wątpienia zapewnienie prawidłowego funkcjonowania przedsiębiorstwu państwowemu, którego celem działalności była produkcja filmów dokumentalnych i fabularnych oraz [...]. Organ oceniając w postepowaniu decyzję dekretową z [...] kwietnia 1969 r., aby stwierdzić, czy została ona wydana z rażącym naruszeniem prawa - w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa - nie mógł pominąć obowiązujących w dacie jej podjęcia przepisów. W taj dacie obowiązywała ustawa z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1961 r., Nr 18, poz. 94). Zatem dla oceny legalności decyzji z [...] kwietnia 1969 r. wzorcem kontroli należało uczynić przepis art. 54 ustawy z 1958 r. Biorąc pod uwagę powyższe organ dekretowy zasadnie uznał, że dotychczasowi właściciele nie mogli korzystać z przedmiotowej nieruchomości. Zapisy planu zagospodarowania przestrzennego oraz lokalizacja szczegółowa przesądzały o planach inwestycyjnych, które nie mogły być zrealizowane przez osoby prywatne. Nie pozwalało to stwierdzić aby kontrolowane orzeczenie administracyjne odmawiające przyznania prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości warszawskiej obarczone było jedna z wad określonych w art. 156 § 1 kpa. W skardze na decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa K. P., B. K. i U. S. zarzuciły: 1) naruszenie mającego istotny wpływ na wynik sprawy prawa materialnego tj. art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze miasta W. (Dz. U. Nr 50, poz. 279), art. 7 dekretu w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 kpa, art. 7 ust. 2 dekretu w zw. z art. 54 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1961 r. Nr 18, poz. 94); 2) naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, które miały istotny wpływ na wynik sprawy tj.: art. 7 kpa, art. 77 § 1 kpa, art. 80 kpa, art. 107 § 3 kpa, art. 138 § 1 pkt 1 kpa w zw. z art. 127 § 3 kpa. Z powyższych względów skarżące wniosły o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji tego organu z [...] czerwca 2016 r. i o zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury i Budownictwa wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. W rozpoznawanej sprawie, toczącej się w trybie nadzoru o stwierdzenie nieważności orzeczenia administracyjnego z [...] kwietnia 1969 r. Prezydium Rady Narodowej w mieście W., organ obowiązany był do zbadania, czy orzeczenie nie jest dotknięte jedną z wad nieważności określonych w art. 156 § 1 kpa. W ramach więc badania tych przesłanek obowiązany był do przeprowadzenia postępowania, a w tym do przeprowadzenia dowodów, które pozwoliłyby na ocenę, czy istniały podstawy do wydania orzeczenia o treści jaka została w nim zawarta co do przedmiotu rozstrzygnięcia. Przedmiotowym orzeczeniem odmówiono dawnemu właścicielowi nieruchomości [...] położonej przy ul. [...], pochodzącej z [...] byłej wsi [...] o powierzchni [...] m2 prawa własności czasowej. W uzasadnieniu orzeczenia zostało wskazane, że zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego teren przedmiotowej nieruchomości został przeznaczony pod inwestycje Wytwórni Filmów Dokumentalnych - rozbudowa zakładu. Organ nadzoru ustalił, ze nieruchomość w dacie wydania kontrolowanego orzeczenia była objęta zapisami ogólnego planu zagospodarowania przestrzennego Miasta [...] (Plan Etapowy i Kierunkowy), zatwierdzonego uchwałą nr [...] Prezydium Rady Narodowej mieście W. w dniu [...] stycznia 1961 r. W tym planie nieruchomości była położona na obszarze przeznaczonym pod przemysł budowlany i magazyny. Zostało także ustalone przez organ nadzoru, że przedmiotowa nieruchomość objęta została decyzją o lokalizacji nr [...] z dnia [...] listopada 1961 r., którym Wydział Architektury, Nadzoru Budowlanego i Geodezji ustalił lokalizację dla "rozbudowy wytwórni filmów dokumentalnych na powiększonym terenie". Powyższe ustalenia wynikają z materiału dokumentacyjnego i nie są kwestionowane przez skarżące. Konstrukcja art. 7 ust. 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze miasta W. (Dz. U. Nr 50, poz. 279) przyznanie lub odmowę przyznania prawa własności czasowi do gruntu uzależnia od tego, czy da się to pogodzić z planem zagospodarowania przestrzennego. Przyjęta konstrukcja prawna tego przepisu zakłada zatem konieczność rozważenia, czy przeznaczenie terenu w planie na określony cel da się pogodzić z przeznaczeniem prawa wieczystej dzierżawy (wcześniej własności czasowej) do określonego gruntu znajdującego się na tym terenie. Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z 26 listopada 2008 r. sygn. akt I OPS 5/08 stwierdził, że przeznaczenie nieruchomości w planie zagospodarowania przestrzennego na cel użyteczności publicznej nie wyłączało możliwości przyznania byłemu właścicielowi prawa własności czasowej (wieczystej dzierżawy) na podstawie art. 7 ust. 2 dekretu. W uzasadnieniu tej uchwały NSA wskazał, że cele użyteczności publicznej są pojęciem na tyle ogólnym, że wymagały bliższego określenia funkcji jaka mogła być na danym obszarze realizowana. Wprawdzie konkretyzacja ta winna następować w planie zagospodarowania przestrzennego z tym, że jak stwierdził NSA, w ówczesnym systemie prawnym gospodarki planowej mogła ona mieć miejsce w innych aktach planowania, czy też być w inny sposób udokumentowana. W rozpoznawanej sprawie funkcja ogólna wskazana w planie jaka mogła być realizowana na przedmiotowej nieruchomości została skonkretyzowana w decyzji o lokalizacji nr [...] z [...] listopada 1961 r., którą zatwierdzono lokalizację inwestycji jaką była rozbudowa wytwórni filmów dokumentalnych. Nie ulega wątpliwości, że funkcja ta mogła być realizowana tylko przez administrację publiczną gdyż była ona związana z funkcjonowaniem przedsiębiorstwa państwowego "[...]", którego celem była produkcja filmów oraz [...]. Nie mogła więc być realizowana przez byłego właściciela nieruchomości. Uzasadniało to odmowę przyznania prawa własności czasowej na podstawie art. 7 ust. 2 dekretu, co też zostało orzeczone w kontrolowanym w postępowaniu zakończonym zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją. Wskazuje to zatem na brak przesłanek wskazanych w art. 156 § 1 kpa do stwierdzenia nieważności orzeczenia z [...] kwietnia 1969 r. Już tylko zbadanie przesłanek określonych w art. 7 ust. 2 dekretu pozwalało na wydanie orzeczenia odmownego bez potrzeby odnoszenia się do regulacji zawartej w ustawie z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczenia nieruchomości. Odnoszenie się zatem do zarzutów skargi dotyczących naruszenia przepisów tej ustawy jest zbędne. Natomiast powyższe rozważania pozwalają uznać pozostałe zarzuty skargi dotyczące naruszenia tak prawa materialnego jak i procesowego za niezasadne. Z powyższych względów Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.