I SA/Wa 1533/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik (spr.) Sędziowie WSA Tomasz Szmydt WSA Przemysław Żmich po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 7 listopada 2016 r. sprawy ze skargi M. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku stałego oddala skargę.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] postanowieniem z dnia [...] lipca 2016 r., nr [...], po rozpatrzeniu zażalenia M. S. na postanowienie Prezydenta W. z dnia [...] maja 2016 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie przyznania i wypłaty zasiłku stałego od 2003 r., utrzymało w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Zaskarżone postanowienie Kolegium z dnia [...] lipca 2016 r. zostało wydane w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i ocenę prawną sprawy. Dyrektor Ośrodka Pomocy Społecznej Dzielnicy [...] W. decyzją z [...] marca 2003 r. nr [...], po rozpoznaniu wniosku M. S., odmówił przyznania zasiłku stałego wyrównawczego, z uwagi na to, że dochód strony przekraczał kryterium dochodowe uzasadniające otrzymywanie zasiłku stałego wyrównawczego, gdyż decyzją Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w W. z dnia [...] stycznia 2003 r. przyznano M. S. rentę z tytułu całkowitej, trwałej niezdolności do pracy od dnia [...] października 1998 r., w miesięcznej kwocie [...] zł brutto. Natomiast decyzją z [...] marca 2003 r., nr [...], w tym samym stanie faktycznym, organ zmienił własną decyzję z dnia [...] sierpnia 2003 r., nr [...] przyznającą M. S. zasiłek stały wyrównawczy w części dot. okresu przyznania zasiłku stałego wyrównawczego i przyznał go do [...] stycznia 2003 r. Od powyższych decyzji M. S. wniósł odwołania, po rozpoznaniu, których Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wydało w dniu [...] maja 2003 r. dwie decyzje, tj. nr [...], którą utrzymało w mocy decyzję nr [...] oraz nr [...], którą utrzymało w mocy decyzję nr [...]. Następnie na ww. decyzję M. S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargi, które wyrokami wydanymi w dniu 15 stycznia 2004 r. w sprawach o sygn. akt I SA 1294/03 i I SA 1295/03 zostały oddalone, a orzeczenia stały się prawomocne, po oddaleniu przez Naczelny Sąd Administracyjny skarg kasacyjnych M. S. od ww. wyroków w dniu 22 września 2004 r., sygn. akt I OSK 657/04 i I OSK 997/04. Pismem z dnia [...] kwietnia 2016 r. M. S. wystąpił do Prezydenta W. ponownie o przyznanie pomocy finansowej, z wyrównaniem od lutego 2013 r. Wnioskodawca podniósł, że od tej daty odebrano mu bowiem zasiłek stały z przyczyn dla niego niezrozumiałych. Ww. postanowieniem z dnia [...] maja 2016 r. Prezydent W. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie przyznania i wypłaty zasiłku stałego na rzecz M. S. za okres od lutego 2003 r. Organ pierwszej instancji odwołując się do decyzji zapadłych w przedmiotowej sprawie stwierdził, że istnieje przeszkoda uzasadniająca odmowę wszczęcia postępowania w oparciu o przepis art. 61 a § 1 k.p.a. W wyniku zażalenia M. S., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] postanowieniem z dnia [...] lipca 2014 r. utrzymało w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy stwierdził, że art. 61 a § 1 k.p.a. stanowi podstawę prawną do odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego m.in. w sytuacji, gdy kierowane do organu administracji publicznej żądanie jednostki dotyczy sprawy już wcześniej rozstrzygniętej. Zatem, ponowne procedowanie w tej samej materii skutkowałoby wydaniem rozstrzygnięcia dotkniętego wadą nieważności. Skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lipca 2016 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł M. S. podnosząc, że nie zmieniły się warunki, na podstawie których przyznano mu zasiłek w 2003 r. W odpowiedzi na skargę Kolegium podtrzymało dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Przeprowadzając ocenę zgodności z prawem podjętych w sprawie rozstrzygnięć należy stwierdzić, że zaskarżone postanowienie, jak i poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji nie naruszają przepisów prawa. Podstawę materialnoprawną postanowienia organu pierwszej instancji, które zostało utrzymane w mocy zaskarżonym rozstrzygnięciem, stanowił przepis określony w art. 61a § 1 k.p.a. Zgodnie z nim, gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Odmowa wszczęcia postępowania następuje zatem z przyczyn o charakterze procesowym, które czynią stosowny wniosek niedopuszczalnym. Organ na tym etapie postępowania bada zatem, czy zachodzą podstawy do wszczęcia postępowania, dokonując oceny, czy istnieją przesłanki procesowe uniemożliwiające merytoryczne rozpoznanie wniosku. Oznacza to, że odmowa wszczęcia postępowania może mieć miejsce jedynie w sytuacjach nie wymagających analizy sprawy i przeprowadzenia dowodów. Na skutek odmowy wszczęcia postępowania organ nie prowadzi bowiem postępowania administracyjnego i nie rozstrzyga sprawy co do jej istoty. Podkreślenia wymaga, że z treści art. 61a § 1 k.p.a. wynikają dwie samodzielne i niezależne przesłanki wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania. Jedną z nich jest wniesienie podania przez osobę, która nie jest stroną, a drugą przesłanką jest zaistnienie innych uzasadnionych przyczyn uniemożliwiających wszczęcie postępowania, przy czym przyczyny te nie zostały w ustawie skonkretyzowane. Do takich przyczyn należą sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania. W orzecznictwie wskazuje się, że przez inne uzasadnione przyczyny, o których mowa w art. 61a § 1 k.p.a., należy rozumieć takie sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania, np. gdy w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy albo w sprawie takiej zapadło już rozstrzygniecie lub gdy w przepisach prawa brak jest podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 14 kwietnia 2014 r., sygn. akt VII SA/Wa 65/14; wyrok WSA w Warszawie z dnia 10 września 2014 r., sygn. akt VII SA/Wa 141/14). Na gruncie przedmiotowej sprawy, organy orzekające obu instancji za inną przyczynę uzasadniającą odmowę wszczęcia postępowanie w sprawie z wniosku skarżącego uznały fakt, iż w tej samej sprawie toczyło się już postępowanie i kwestia przyznania M. S. prawa do zasiłku była już przedmiotem rozpoznania. Niewątpliwie ostateczność decyzji o odmowie przyznania zasiłku stałego wyrównawczego wywołała taki skutek, że zamknęła organowi możliwość wszczęcia kolejnego postępowania w tej samej sprawie. Należy tym samym uznać, że w przedmiotowym postępowaniu mamy do czynienia z tożsamością sprawy – dotyczy ona bowiem tego samego podmiotu, jak i przedmiotu, co wydana ww. decyzja Prezydenta. Jakkolwiek ww. rozstrzygnięcie dotyczyło zasiłku stałego wyrównawczego, a skarżący obecnie domaga się zasiłku stałego, to należy wskazać, iż uchwalona w dniu 12 marca 2004 r. ustawa o pomocy społecznej, która zaczęła obowiązywać od dnia 1 maja 2004 r. wprowadziła pojęcie "zasiłku stałego" zastępując tym samym formę pomocy znaną wcześniej jako "zasiłek stały wyrównawczy". Skoro więc wniosek z kwietnia 2016 były w istocie tym samym żądaniem, w przedmiocie którego wydana została w dniu 14 marca 2003 r. decyzja utrzymana w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] w dniu [...] maja 2003 r., to słusznie zatem organy obu instancji stwierdziły, że ponowne prowadzenie postępowania w sprawie przyznania zasiłku stałego za okres od lutego 2003 r. jest niedopuszczalne i brak jest podstaw do orzekania w tym przedmiocie za następne lata. Biorąc powyższe pod uwagę stwierdzić należy, że organy prawidłowo oceniły stan faktyczny sprawy i wydały rozstrzygnięcia odpowiadające prawu. Wobec słuszności zastosowania przez organ pierwszej instancji art. 61 a § 1 k.p.a., organ odwoławczy zasadnie zastosował art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a. utrzymując w mocy zaskarżone postanowienie. W konsekwencji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2016 r., poz. 718), oddalił skargę.