I SA/Wa 1529/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Boniecka - Płaczkowska Sędziowie WSA Anna Falkiewicz – Kluj (spr.) WSA Monika Sawa po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 4 marca 2021 r. sprawy ze skargi J. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] maja 2020 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania oddala skargę.

Decyzją z [...] maja 2020 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks, postępowania administracyjnego ( t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 256, dalej "kpa"), utrzymało w mocy decyzję Burmistrza [...] z [...] stycznia 2020 r nr [...] znak [...]. Decyzją tą umorzono postępowanie o rozgraniczenie nieruchomości położonych w [...], obr. [...]:działki o nr ew. [...] z działką o nr ew. [...]. Pierwsza z nich stanowi własność J. J., E.B., K. J., W. K. a druga A. K.. Powodem umorzenia było stwierdzenie, że właściciele obu nieruchomości zawarli ugodę przed geodetę. Odwołanie od decyzji organu I instancji wniosła J. J., dalej Skarżąca, kwestionując prawidłowość zawartej ugody, której skutków nie znała. Rozpoznając sprawę ponownie organ II instancji nie znalazł podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji. Wskazał, że z dokumentów z postępowania rozgraniczeniowego wynika, że strony na gruncie zawarły ugodę likwidując spór co do przebiegu granic. Ugoda została zawarta na podstawie przepisów ustawy z 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (D.U. 2015, poz. 520, dalej "ustawa"). Zgodnie z art. 31 ust. 3 ustawy ugoda taka ma moc ugody sądowej a postępowanie o rozgraniczenie ulega umorzeniu na podstawie art. 105 §1 kpa. Ugoda ta nie podlega kontroli organu administracji i nawet gdyby była wadliwa nie mogłaby być uchylona przez organ w toku postępowania administracyjnego. Konsekwencją zawarcia ugody jest umorzenie postępowania administracyjnego. Organ wskazał na bogate w tym aspekcie orzecznictwo sądowoadministracyjne. Organ uznał brak podstaw do uznania naruszenia art. 10 kpa. Wskazał, że zarzut taki może być skuteczny gdy zostanie wykazane, że uchybienie uniemożliwiało stronie dokonanie konkretnych czynności a taka sytuacja nie wstępuje w tej sprawie. Ugoda była wytworzona przy udziale Skarżącej i nie można uznać, że doszło do naruszenia zasady czynnego udziału strony w postępowaniu. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wywiodła Skarżąca. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie: -art. 138 § 1 pkt 1 kpa poprzez wadliwe utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji; -art. 7 w zw. z art. 77 w zw. Z art. 107 § 3 i art. 80 kpa poprzez nienależyte ustalenie stanu faktycznego z przekroczeniem zasady swobodnej oceny dowodów i przyjęciu, że zaszły przesłanki do umorzenia postępowania; -art. 6, 7, 77 § 1, 80, 107 § 3 kpa poprzez nie rozważenie wszystkich okoliczności mogących mieć znaczenie dla rozstrzygnięcie sprawy; -art. 10 i 81 kpa poprzez uniemożliwienie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i zaniechanie zawiadomienia skarżącej przez organ odwoławczy o zgromadzeniu materiału dowodowego. W konkluzji wniosła o uchylenie obu decyzji i zwrot kosztów postępowania. W skardze, podobnie jak w odwołaniu wskazała na istniejący od wielu lat konflikt graniczny który, jej zdaniem, nie mógł zakończyć się polubownym rozstrzygnięciem sporu na gruncie poprzez zawarcie ugody. Podeszły wiek skarżącej, brak doświadczenia związanego z kwestiami prawnymi i geodezyjnymi spowodował, że Skarżąca podpisując dokumenty działała pod wypływem błędu, że ugoda ustabilizowała dotychczasowego granice. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga nie jest zasadna. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. 2019, poz. 2167.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej jako "ppsa."), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. Ponadto wskazać należy, że Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą, ale rozstrzyga jedynie w granicach danej sprawy, jak stanowi art. 134 § 1 ustawy P.p.s.a. Poza tym, zgodnie z art. 153 ppsa organ związany jest wykładnią prawa dokonaną przez sąd i wskazaniami co do dalszego toku postępowania. Przedmiotem oceny Sądu, pod względem legalności jest decyzja SKO w [...] z [...] maja 2020 r. o utrzymaniu w mocy decyzji o umorzeniu postępowania rozgraniczeniowego na podstawie art. 105 § 1 kpa. W ocenie Sądu prawidłowo zostało przez organy przyjęte, że istnieją podstawy do umorzenia postępowania administracyjnego z uwagi na zawartą przed geodetą ugodę. Stan faktyczny w sprawie wskazuje, że wszczęte zostało postępowanie o rozgraniczenie. W toku czynności wyznaczone zostały czynności z udziałem geodety. [...] sierpnia 2019 r. strony (właściciele sąsiadujących ze sobą działek) po okazaniu granic, podpisali ugodę, ustalając tym samym przebieg granicy jako linię oznaczoną na szkicu granicznym pkt [...]. Zgodnie z art. 31 ust. 4 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne w razie sporu co do przebiegu granicy geodeta powinien nakłaniać strony do zawarcia ugody. Ugoda taka ma moc ugody sądowej. Jak się wskazuje w orzecznictwie sądowoadministracyjnym do ugody takiej stosuje się odpowiednio art. 917 i 918 kodeksu cywilnego. Pierwszy z nich przewiduje możliwość zawarcia ugody a drugi wskazuje, że uchylenie się od skutków takiej ugody jest możliwe o ile zostaną spełnione przesłanki błędu istotnego faktycznego, który strony uważały za niewątpliwy a spór co do niepewności nie powstałby gdyby strony wiedziały o prawdziwym stanie rzecz. Uchylenie się od skutków prawnych ugody rozgraniczeniowej nie jest jednak możliwe w toku postępowania administracyjnego ponieważ ugoda rozgraniczeniowa niej jest ugodą w rozumieniu przepisów kodeksu postępowania administracyjnego (art. 114-122 kpa) i nie wymaga zatwierdzenia przez organ administracji. Ugoda ma postać umowy, do której stosuje się, poza przepisami art. 917 i art. 918 ustawy z 26 kwietnia 1964 r. kodeksu cywilnego (t.j. Dz.U.2020.1740, dalej "kc"), również pozostałe przepisy prawa cywilnego dotyczące zawieranych ugód – w tym wad oświadczenia woli. Sprawy o uchylenie się od skutków oświadczenia woli czy o ustalenie nieważności ugody mają charakter sprawy cywilnej a do jej rozstrzygnięcia wyłącznie właściwy jest sąd powszechny (por. wyrok WSA w Łodzi z 15 listopada 2017 r, sygn.. akt III SA/Łd 756/17, wyrok NSA z 18 października 2017 r., sygn. akt I OSK 3199/15). Fakt, że obecnie Skarżąca wniosła powództwo o stwierdzenie nieważności ugody nie ma wpływu na ocenianą przez Sąd decyzję. Przedmiotem kontroli Sądu jest bowiem konkretna decyzja wydana w konkretnym stanie faktycznym i na podstawie posiadanych przez organ dowodów. Jak na razie nie ma żadnego dowodu wskazującego na nieważność ugody i dowodu takiego nie miał organ administracji. Sąd uznał za niezasadne zarzuty naruszenia przepisów prawa procesowego. Zarzut naruszenia art. 10 kpa może odnieść skutek gdy strona wykaże jakich czynności nie mogła wykonać z uwagi na naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu i gdy uchybienie to miało istotny wpływ na wynik sprawy. Argumentacji takiej strona nie przedstawiła. Na marginesie – organ II instancji nie przeprowadzał żadnych nowych dowodów a jedynie ocenił te zebrane przez organ I instancji więc trudno przyjąć argumentację skarżącej o naruszeniu jej praw poprzez nie zawiadomienie o zakończeniu postępowaniu i zamiarze wydania decyzji. Z tych względów i na podstawie art. 151 ppsa Sąd orzekł jak w wyroku. Rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnymi nastąpiło na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem Covid -19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (D.U: 2020, poz. 1842), p. także uchwała składu 7 Sędziów NSA z 30 listopada 2020 II OPS 6/19). Poza tym zarządzeniem Prezesa WSA w Warszawie nr 21 z 16 października 2020 r. związku z objęciem [...] strefą czerwoną wstrzymano orzekanie na posiedzeniach jawnych i przyjęto zasadę orzekania na posiedzeniach niejawnych a sprawy wyznaczone na rozprawy skierowano do rozpoznania na posiedzeniach niejawnych (komunikat na stronie internetowej WSA w Warszawie).