I SA/Wa 1507/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Bożena Marciniak, Sędziowie sędzia WSA Jolanta Dargas, sędzia WSA Magdalena Durzyńska (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 28 listopada 2023 r. sprawy ze skargi T. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 16 maja 2023 r. nr KOC/2576/Sr/23 w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę.

Decyzją z dnia 16 maja 2023 r. znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie (dalej organ, Kolegium) po rozpoznaniu odwołania T. P. (dalej: skarżący), uchyliło w całości decyzję Prezydenta [...] z dnia 22 marca 2023 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego i przyznało skarżącemu świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia w związku z koniecznością sprawowania opieki nad ojcem – W. P. od dnia 1 lipca 2022 r. do dnia 31 grudnia 2022 r. w kwocie 2119 zł oraz od dnia 1 stycznia 2023 r. do dnia 29 kwietnia 2024 r. w kwocie 2458 zł miesięcznie Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy: Prezydent [...], po rozpatrzeniu wniosku skarżącego z dnia 24 maja 2022 r., działając na podstawie art. 1, art. 2 pkt 2, art. 3, art. 17, art. 20, art. 23 ust. 1, ust. 2, art. 24 ust. 1, ust. 2a, ust. 4, art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. 2023, poz. 390 – dalej u.ś.r.), odmówił skarżącemu przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie Prezydent wskazał m.in., że niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała po 18 roku życia, wobec tego nie spełnione zostały przesłanki z u.ś.r. Od powyższej decyzji skarżący wniósł odwołanie, w którym podniósł, że kwestia daty powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki nie powinna być w ogóle brana pod uwagę w sprawie. Zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją Kolegium uchyliło w całości ww. decyzję Prezydenta i przyznało skarżącemu świadczenie pielęgnacyjne na wskazany powyżej okres. Kolegium nie podzieliło stanowiska organu pierwszej instancji i wskazało – powołując się w tym względzie na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. w sprawie K 38/13 będący podstawą ugruntowanej linii orzeczniczej sądów administracyjnych – że niemożność ustalenia okresu powstania niepełnosprawności u osoby nad którą sprawować ma opiekę skarżący, ewentualnie powstanie tej niepełnosprawności po 18 roku życia nie może być podstawą do odmowy przyznania świadczenia. Ponadto, organ wskazał, że w świetle przepisów u.ś.r. (art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a i art. 24), uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 listopada 2022 r. sygn. I OPS 2/22 oraz ustaleń dokonanych przez organ pierwszej instancji na podstawie m.in. wywiadu środowiskowego i licznych dokumentów zachodziły przesłanki do przyznania skarżącemu świadczenia pielęgnacyjnego na wskazany okres począwszy od 1 lipca 2022 r. Organ podkreślił, że dopiero w dniu 6 lipca 2022 r. lekarz orzecznik z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wydał orzeczenie, że matka wnioskodawcy (małżonka osoby wymagającej opieki) jest osobą niepełnosprawną o znacznym stopniu niepełnosprawności, a zatem dopiero od tego dnia można uznać, że skarżący dysponował "kompletem niezbędnych dokumentów". Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem organu skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w której zarzucił organowi naruszenie: - prawa materialnego mającego istotny wpływ na wydanie przedmiotowej decyzji poprzez niezastosowanie normy prawnej wyrażonej w art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych co spowodowało nie przyznanie skarżącemu świadczenia począwszy od dnia, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami tj. od dnia 1 maja 2022 r. W oparciu o ww. zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w części na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ppsa i o zasądzenie od organu zwrotu kosztów procesu w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skarżący wskazał, że organ winien udzielić skarżącemu świadczenia pielęgnacyjnego na okres od 1 maja 2022 r., tj. od początku miesiąca w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami do końca okresu zasiłkowego, a nie od 1 lipca 2022 r. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o oddalenie skargi i podtrzymało stanowisko prezentowane dotychczas w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga jest nieuzasadniona, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja przyznająca skarżącemu świadczenie pielęgnacyjne z tytułu opieki nad niepełnosprawnym ojcem w stopniu znacznym na okres od 1 lipca 2022 r. do 31 grudnia 2022 r. oraz od 1 stycznia 2023 r. do 29 kwietnia 2024 r. Podstawą zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy, tj. art. 17 i art. 17 ust. 1a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. 2023, poz. 390) – dalej u.ś.r. W rozpatrywanej sprawie nie jest kwestionowane, że skarżący spełnia przesłanki do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Spór wyłącznie sprowadza się do terminu początkowego przyznania tego świadczenia. Skarżący stoi na stanowisku, że świadczenie powinno mu przysługiwać od 1 maja 2022 r. zgodnie z art. 24 ust. 2 u.ś.r., a nie jak ustalił organ od 1 lipca 2022 r. - gdyż jak twierdzi - prawidłowo wypełniony wniosek został złożony do organu w maju 2022 r. W ocenie Sądu w kontrolowanej sprawie rację ma organ. Z akt sprawy jasno wynika, że wniosek faktycznie został przez skarżącego złożony do organu w maju 2022 r. jednakże nie był kompletny. A tylko wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami – w świetle art. 24 ust. 2 u.ś.r. – może stanowić podstawę do przyznania świadczenia od pierwszego dnia miesiąca w którym taki wniosek wpłynął. Zasadnie organ uznał, że w sprawie należy przyznać skarżącemu świadczenie pielęgnacyjne od 1 lipca 2022 r. bowiem jak trafnie podkreślono dopiero w dniu 6 lipca 2022 r. lekarz orzecznik ZUS-u stwierdził, że matka skarżącego (małżonka osoby wymagającej opieki) jest osobą niepełnosprawną o znacznym stopniu niepełnosprawności, a zatem w świetle wykładni przepisów ustawy, tj. art. 17 ust. 5 pkt 2 lit a oraz przywołanej uchwały sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 listopada 2022 r. sygn. I OPS 2/22 skarżący dopiero od dnia 6 lipca 2022 r., tj. od dnia wydania tego orzeczenia dysponował kompletem dokumentów warunkujących jego prawo do spornego świadczenia. Wobec tego, mimo że faktycznie wniosek został złożony w maju 2022 r. to świadczenie mogło zostać przyznane skarżącemu najwcześniej od pierwszego dnia miesiąca (czyli 1 lipca 2022 r.) w którym wydane zostało orzeczenie o niepełnosprawności matki skarżącego (6 lipca 2022 r.). Zatem domaganie się przez skarżącego przyznania świadczenia na wskazany na wstępie okres począwszy od 1 maja 2022 r. nie ma odzwierciedlenia w dokumentacji, wobec tego w świetle art. 17 ust. 5 pkt. 2a u.ś.r. (w ówczesnym brzmieniu) jest całkowicie niezasadne, w konsekwencji nie można uznać, że organ naruszył przepis art. 24 ust. 2 u.ś.r. Nie ma również zastosowania w niniejszej sprawie art. 24a ust. 3 u.ś.r. bowiem jak wynika z akt sprawy niewydanie orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności w stosunku do matki skarżącego nie wynikało z bezczynności organu ale z konieczności skompletowania dokumentacji medycznej przez skarżącego, co sam przyznał w piśmie z dnia 27 czerwca 2022 r. Mając na względzie powyższe okoliczności Sąd oddalił skargę w oparciu o art. 151 ppsa.