I SA/Wa 147/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: WSA Dariusz Chaciński Sędziowie: WSA Joanna Skiba (spr.) WSA Tomasz Szmydt po rozpoznaniu w dniu 11 kwietnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] listopada 2016 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania oddala skargę.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] postanowieniem z dnia [...] listopada 2016 r., nr [...], po rozpatrzeniu zażalenia M. S. na postanowienie Prezydenta [...] z dnia [...] czerwca 2016 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie przyznania i wypłaty zasiłku stałego od lutego 2003 r., utrzymało w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Zaskarżone postanowienie Kolegium z dnia [...] listopada 2016 r. zostało wydane w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i ocenę prawną sprawy. Do 31 stycznia 2003 r. skarżącemu M. S. przysługiwało prawo do zasiłku stałego wyrównawczego, które zostało uchylone decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2003 r. z powodu przyznania mu przez ZUS prawa do renty. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją organu II instancji oraz wyrokami sądów administracyjnych. Aktualnie tego rodzaju świadczenie nie przysługuje, zostało zastąpione zasiłkiem stałym. Postanowieniem Prezydenta [...] z dnia [...] czerwca 2016 r., nr [...] odmówiono wszczęcia postępowania w sprawie przyznania i wypłaty zasiłku stałego od lutego 2003 r. Od powyższej decyzji M. S. wniósł odwołanie, po rozpoznaniu którego Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] postanowieniem z dnia [...] listopada 2016 r., nr [...] utrzymało w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy stwierdził, że art. 61 a § 1 k.p.a. stanowi podstawę prawną do odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego m.in. w sytuacji, gdy kierowane do organu administracji publicznej żądanie jednostki dotyczy sprawy już wcześniej rozstrzygniętej. Taka sytuacja istnieje w przedmiotowej sprawie, gdyż sprawa dotycząca przyznania M. S. zasiłku stałego od lutego 2003 r. była już przedmiotem postępowania administracyjnego przed organami obu instancji, a także przed sądem administracyjnym. Skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] listopada 2016 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł M. S. podnosząc, że nie zmieniły się warunki, na podstawie których przyznano mu zasiłek w 2003 r. W odpowiedzi na skargę Kolegium podtrzymało dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Przeprowadzając ocenę zgodności z prawem podjętych w sprawie rozstrzygnięć należy stwierdzić, że zaskarżone postanowienie, jak i poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji nie naruszają przepisów prawa. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie było postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] listopada 2016 r., nr [...], utrzymujące w mocy postanowienie Prezydenta [...] z dnia [...] czerwca 2016 r., nr [...] wydane w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie przyznania i wypłaty M. S. zasiłku stałego od lutego 2003 r. Podstawą odmowy wszczęcia postępowania stanowił przepis art. 61a § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23 dalej k.p.a.). Przepis ten, obowiązujący od dnia 11 kwietnia 2011 r., został dodany ustawą z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 6, poz. 18). Wskazany przepis stanowi podstawę do wydania przez organ administracji publicznej postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania, gdy żądanie, o którym mowa w art. 61 k.p.a., zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela poglądy doktryny i orzecznictwa, zgodnie z którymi wskazana w art. 61a k.p.a. druga - poza brakiem przymiotu strony u osoby żądającej wszczęcia postępowania - przesłanka odmowy wszczęcia postępowania – "z innych uzasadnionych powodów postępowanie nie może być wszczęte" - dotyczy sytuacji, w których sprawa nie podlega załatwieniu w formie decyzji, uprawnienia bądź obowiązki wynikają z mocy samego prawa, brak przepisu stanowiącego podstawę materialnoprawną do wydania decyzji, gdy w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy albo w sprawie takiej zapadło już rozstrzygniecie (W. Chróścielewski: Zmiany w zakresie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego i prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, które weszły w życie w 2011 r. , artykuł ZNSA 2011/4/9-25, LEX 135465/4, wyrok WSA w Olsztynie z dnia 13 grudnia 2011 r., II SA/Ol 893/11, LEX nr 1094438). Postanowienie wydane na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. ma bowiem charakter procesowy i zamyka stronie drogę do merytorycznego rozstrzygania w przedmiocie żądania. Na gruncie przedmiotowej sprawy, organy orzekające obu instancji za inną przyczynę uzasadniającą odmowę wszczęcia postępowanie w sprawie z wniosku skarżącego uznały fakt, iż w tej samej sprawie toczyło się już postępowanie i kwestia przyznania M. S. prawa do zasiłku była już przedmiotem rozpoznania. Niewątpliwie ostateczność decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] marca 2003 r. o odmowie przyznania zasiłku stałego wyrównawczego wywołała taki skutek, że zamknęła organowi możliwość wszczęcia kolejnego postępowania w tej samej sprawie. Należy tym samym uznać, że w przedmiotowym postępowaniu mamy do czynienia z tożsamością sprawy – dotyczy ona bowiem tego samego podmiotu, jak i przedmiotu, co wydana ww. decyzja Prezydenta. Jakkolwiek ww. rozstrzygnięcie dotyczyło zasiłku stałego wyrównawczego, a skarżący obecnie domaga się zasiłku stałego, to należy wskazać, iż uchwalona w dniu 12 marca 2004 r. ustawa o pomocy społecznej, która zaczęła obowiązywać od dnia 1 maja 2004 r. wprowadziła pojęcie "zasiłku stałego" zastępując tym samym formę pomocy znaną wcześniej jako "zasiłek stały wyrównawczy". Skoro więc wniosek z maja 2016 były w istocie tym samym żądaniem, w przedmiocie którego wydana została w dniu [...] marca 2003 r. Decyzja utrzymana w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], a następnie była przedmiotem oceny przez sądy administracyjne, to słusznie zatem organy obu instancji stwierdziły, że ponowne prowadzenie postępowania w sprawie przyznania zasiłku stałego za okres od lutego 2003 r. jest niedopuszczalne i brak jest podstaw do orzekania w tym przedmiocie za następne lata. Biorąc powyższe pod uwagę stwierdzić należy, że organy prawidłowo oceniły stan faktyczny sprawy i wydały rozstrzygnięcia odpowiadające prawu. Wobec słuszności zastosowania przez organ pierwszej instancji art. 61 a § 1 k.p.a., organ odwoławczy zasadnie zastosował art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a. utrzymując w mocy zaskarżone postanowienie. W konsekwencji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2016 r., poz. 718), oddalił skargę.