I SA/Wa 1459/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Łukasz Trochym, Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska (spr.), asesor WSA Anna Milicka-Stojek, Protokolant referent Krzysztof Włoczkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 września 2024 r. sprawy ze skargi Polskich Kolei Państwowych S.A. w W. na decyzję Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 11 kwietnia 2024 r. nr DO-II.7610.69.2024.JF w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia prawa użytkowania wieczystego oddala skargę.

Zaskarżoną decyzją z 11 kwietnia 2024 r., nr DO-II.7610.69.2024.JF Minister Rozwoju i Technologii, po rozpatrzeniu odwołania spółki Polskie Koleje Państwowe S.A. w W. od decyzji Wojewody Śląskiego z 26 lutego 2024 r. , nr NWIV.752.134.1.2014 odmawiającej stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 27 października 2000 r. przez Polskie Koleje Państwowe w W. prawa użytkowania wieczystego niezabudowanego gruntu położonego w gminie [...], obręb 0001, [...], obejmującego działki: nr [...] o pow. 0,0468 ha, nr [...] o pow. 0,0182 ha, nr [...] o pow. 0,0570 ha oraz nr [...] o pow. 0,0083 ha, zapisane w księdze wieczystej nr GL1T/00090456/7 - utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu Minister wskazał, że Wojewoda Śląski, działając na podstawie przepisów art. 34 i 35 ustawy z 8 września 2000 r. o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" (Dz. U. z 2022 r., poz. 2542 z późn. zm.), § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z 3 stycznia 2001 r. w sprawie sposobu potwierdzania posiadania przez przedsiębiorstwo państwowe "Polskie Koleje Państwowe" gruntów będących własnością Skarbu Państwa, w tym rodzajów dokumentów stanowiących dowody w tych sprawach (Dz. U. z 2001 r. nr 4, poz. 29), decyzją z 26 lutego 2024 r. odmówił stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 27 października 2000 r. przez Polskie Koleje Państwowe w W. prawa użytkowania wieczystego wyżej wskazanej nieruchomości. Odwołanie od decyzji Wojewody złożyła spółka PKP S.A. w W. Rozpoznając sprawę Minister wskazał, że kwestionowana decyzja Wojewody Śląskiego została wydana, m.in. na podstawie art. 34 ustawy z 8 września 2000 r. o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe". Zgodnie z art. 34 ust 1 tej ustawy grunty będące własnością Skarbu Państwa, znajdujące się w dniu 5 grudnia 1990 r. w posiadaniu PKP, co do których PKP nie legitymowało się dokumentami o przekazaniu mu tych gruntów w formie prawem przewidzianej i nie legitymuje się nimi do dnia wykreślenia z rejestru przedsiębiorstw państwowych, stają się z dniem wejścia w życie ustawy (tj. 27 października 2000 r.), z mocy prawa, przedmiotem użytkowania wieczystego PKP. Natomiast zgodnie z art. 34 ust. 3 ustawy budynki, inne urządzenia i lokale znajdujące się na tych gruntach stają się z mocy prawa, nieodpłatnie, własnością PKP. Nabycie nie może naruszać praw osób trzecich (art. 34 ust. 4 ustawy). Organ zaznaczył, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ugruntował się pogląd, iż przedmiotem uwłaszczenia w trybie art. 34 ustawy mogą być wyłącznie grunty będące własnością Skarbu Państwa. Warunki o jakich mowa w powyższym przepisie muszą być spełnione łącznie, co oznacza, że brak któregoś z elementów powoduje niemożność wystąpienia skutku materialnoprawnego. Przesłanki te muszą być spełnione na 5 grudnia 1990 r., a skutek rzeczowy następuje z mocy prawa na 27 października 2000 r., co także wynika z art. 34 ust. 1 ustawy (wyrok NSA z 7 listopada 2023 r., sygn. akt I OSK 1686/22). Minister wyjaśnił, że ostateczną decyzją z 30 stycznia 2024 r., nr NWXV.7532.1.193.2013 Wojewoda Śląski, działając na podstawie art 18 ust. 1 w zw. z art. 5 ust 1 ustawy z 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191), stwierdził nabycie przez gminę [...] z mocy prawa z dniem 27 maja 1990 r. nieodpłatnie, prawa własności nieruchomości położonej w jednostce [...], w obrębie 0001, [...], oznaczonej jako działki nr [...] o pow. 0,0468 ha, nr [...] o pow. 0,0182 ha, nr [...] o pow. 0,0570 ha oraz nr [...] o pow. 0,0083 ha, objętej księgą wieczystą nr GL1T/00090456/7 Sądu Rejonowego w [...]. Jak wynika z pisma Wojewody Śląskiego z 30 stycznia 2024 r. (data na urzędowym poświadczeniu przełożenia) decyzja Wojewody Śląskiego z 30 stycznia 2024 r., wobec niewniesienia odwołania, stała się ostateczna 14 lutego 2024 r. Oznacza to, że decyzja ta pozostaje w obrocie prawnym i jest wiążąca dla organów. Minister podkreślił, że organ administracji nie miał i nie ma możliwości, aby w toku postępowania jakie przed nim się toczy dokonywać odmiennych ustaleń w zakresie prawa od tych, jakie wynikają z ostatecznych decyzji. Przedmiotowe działki nie stanowiły własności Skarbu Państwa zarówno 5 grudnia 1990 r. jak i 27 października 2000 r., co oznacza, że nie została spełniona jedna z koniecznych przesłanek uwłaszczenia na podstawie art. 34 ust. 1 ustawy. Za nieusprawiedliwiony uznał Minister zarzut odwołania dotyczący naruszenia art. 7 kpa, a polegający na niewywiązaniu się z obowiązku dokonania wszelkich czynności niezbędnych do załatwienia sprawy. Organ podał, że zakres prowadzonego postępowania determinowany był treścią przepisów prawa materialnego mających zastosowanie w sprawie. Zdaniem Ministra niewątpliwa jest okoliczność stanowiąca podstawę wydanego rozstrzygnięcia, że zarówno 5 grudnia 1990 r. jak i 27 października 2000 r., a więc w terminach, z którymi przepisy uwłaszczeniowe wiążą skutek prawny nabycia przez PKP praw wynikających z art. 34 ustawy - prawo własności przysługiwało Gminie [...]. Odnosząc się pozostałych zarzutów podniesionych w odwołaniu Minister podkreślił, że wymienione w art. 34 ust. 1 ustawy o komercjalizacji przesłanki muszą być spełnione kumulatywnie. Oznacza to, że niespełnienie którejkolwiek z nich, nawet przy spełnieniu pozostałych, uniemożliwia skorzystanie z możliwości uwłaszczenia na podstawie art. 34 ustawy (wyrok WSA w Warszawie z 18 grudnia 2020 r., sygn. akt I SA/Wa 216/20). Natomiast nawet lakoniczne uzasadnienie nie skutkuje negatywną oceną zaskarżonej decyzji, jeśli zawiera wyjaśnienie, jakimi przesłankami kierował się organ wydając decyzję, wyjaśnia podstawę rozstrzygnięcia i okoliczności, które za takim rozstrzygnięciem przemawiają. Podsumowując Minister stwierdził, że sporny grunt zarówno 5 grudnia 1990 r. , jak i 27 października 2000 r. nie stanowił własności Skarbu Państwa, a był mieniem komunalnym. Oznacza to brak podstaw do potwierdzenia nabycia wyżej wskazanej nieruchomości przez PKP w trybie art. 34 ustawy z 8 września 2000 r. Skargę na decyzję Ministra Rozwoju i Technologii z 11 kwietnia 2024 r. złożyła spółka PKP S.A. w W. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie; 1. przepisów postępowania, tj.: a) art. 7 i 8 kpa, poprzez brak podjęcia działań niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, b) art. 77 § 1 kpa oraz art. 80 kpa w zw. z art. 75 § 1 ab initio kpa, poprzez niezebranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego; 2. przepisów prawa materialnego, tj. art. 34 ustawy z 8 września 2000 r., poprzez odmowę stwierdzenia nabycia przez PKP prawa użytkowania wieczystego nieruchomości. Wskazując na powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji organu I instancji oraz zasądzenie kosztów postepowania. Zarzuty rozwinięto w uzasadnieniu skargi. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Uczestnik postepowania - Gmina [...] w piśmie procesowym z 23 sierpnia 2024 r. wniosła o oddalenie skargi. Gmina powołała się na wydaną 30 stycznia 2024 r. decyzję Wojewody Śląskiego, stwierdzającą nabycie przez nią przedmiotowych działek z mocy prawa z dniem 27 maja 1990 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zaskarżona decyzja została wydana na podstawie art. 34 ustawy z 8 września 2000 r. Zgodnie z art. 34 ust. 1 tej ustawy grunty będące własnością Skarbu Państwa, znajdujące się w dniu 5 grudnia 1990 r. w posiadaniu PKP, co do których PKP nie legitymowało się dokumentami o przekazaniu mu tych gruntów w formie prawem przewidzianej i nie legitymuje się nimi do dnia wykreślenia z rejestru przedsiębiorstw państwowych, stają się z dniem wejścia w życie ustawy, z mocy prawa, przedmiotem użytkowania wieczystego PKP (art. 34 ust. 1). Nabycie praw, o których mowa w ust. 1, nie może naruszać praw osób trzecich (art. 34 ust. 4). Powyższy przepis stanowi, że przedmiotem uwłaszczenia mogą być wyłącznie grunty będące własnością Skarbu Państwa. Natomiast jak wynika z akt sprawy decyzją z 30 stycznia 2024 r., nr NWXV.7532.1.193.2013 Wojewoda Śląski stwierdził nabycie przez Gminę [...], z mocy prawa, z dniem 27 maja 1990 r., prawa własności przedmiotowych działek. Decyzja Wojewody została wydana na podstawie art. 18 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych. Jest to decyzja deklaratoryjna,potwierdzająca stan jaki zaistniał z mocy samego prawa z dniem 27 maja 1990 r. Znajdujące się w aktach pismo Wojewody Śląskiego (bez daty na piśmie) potwierdza, że decyzja komunalizacyjna z 30 stycznia 2024 r. stała się ostateczna 14 lutego 2024 r. Poza tym, jak wynika z treści księgi wieczystej nr GL1T/00090456/7, jako właściciel przedmiotowych działek, wpisana jest Gmina [...], a podstawę wpisu stanowiła decyzja komunalizacyjna Wojewody z 30 stycznia 2024 r. Decyzja komunalizacyjna z 30 stycznia 2024 r. pozostaje zatem w obrocie prawnym i tym samym jest wiążąca zarówno dla organów orzekających w niniejszej sprawie, jak też dla sądu administracyjnego kontrolującego zgodność zaskarżonych rozstrzygnięć z prawem. Wydanie przez Wojewodę Śląskiego ostatecznej decyzji komunalizacyjnej oznacza, że zarówno 5 grudnia 1990 r., jak też 27 października 2000 r. przedmiotowy grunt stanowił własność Gminy [...], a nie Skarbu Państwa. Tym samym nie została spełniona podstawowa przesłanka określona w art. 34 ustawy z 8 września 2000 r., jaką jest własność państwowa nieruchomości objętej wnioskiem PKP. Powyższe uniemożliwiło stwierdzenie nabycia prawa użytkowania wieczystego spornej nieruchomości. Wobec powyższego chybiony jest zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 34 ustawy o komercjalizacji. Nietrafne są także zarzuty skargi dotyczące nieprawidłowego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego. Podkreślić trzeba, że w przedmiotowym postępowaniu skarżąca skutecznie nie zakwestionowała poczynionych przez organ ustaleń w zakresie prawa własności spornej nieruchomości. Wbrew zarzutom skargi organ przeprowadził postępowanie, stosując się do zasad wynikających z przepisów art. 7, 8, 75 § 1, 77 § 1 i 80 kpa. Dokonał też trafnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji spełnia podstawowe wymogi z art. 107 § 3 kpa. Skarżąca zarzucając naruszenie przepisów postępowania nie wskazała na czym naruszenia te miałyby polegać, w tym jakie inne dowody organ miałby przeprowadzić i jakie czynności podjąć. Mając na uwadze wszystkie wyżej wskazane okoliczności Sąd, z mocy art. 151 ppsa, orzekł jak w sentencji wyroku.