I SA/Wa 1448/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik, sędzia WSA Magdalena Durzyńska, asesor WSA Kamil Kowalewski (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 15 grudnia 2023 r. sprawy ze skargi [...] S.A. w [...] na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia 18 maja 2023 r. nr KKU-175/22 w przedmiocie uchylenia decyzji i stwierdzenia nabycia przez gminę mienia Skarbu Państwa oddala skargę.

Zaskarżoną decyzją z dnia 18 maja 2023 r., nr KKU-175/22, wydaną po rozpatrzeniu odwołania Gminy Miasta Łódź, Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa (dalej też jako Komisja lub KKU) uchyliła w całości decyzję Wojewody Łódzkiego z dnia 26 sierpnia 2022 r. nr GN-IV.7532.110.2022.BM odmawiającą stwierdzenia nieodpłatnego nabycia z mocy prawa z dniem 27 maja 1990 r. przez Gminę prawa własności nieruchomości Skarbu Państwa, położonej w Łodzi, szlak kolejowy, oznaczonej w ewidencji gruntów jako działki nr [...] o pow. 57 m2, nr [...] o pow. 531 ma i nr [...] o pow. 489 m2, obręb [...], uregulowanej w księdze wieczystej KW Nr [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy dla Łodzi-[...] w Łodzi, [...] Wydział Ksiąg Wieczystych i stwierdziła, że Gmina nieodpłatnie nabyła wspomnianą nieruchomość z dniem 27 maja 1990 r. Jak wynika z akt sprawy Prezydent wnioskiem z dnia 28 kwietnia 2022 r. zwrócił się do Wojewody o wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieodpłatnego nabycia z mocy prawa z dniem 27 maja 1990 r. przez Gminę Miasto Łódź na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 z późn. zm.) własności nieruchomości Skarbu Państwa położonej w Łodzi na szlaku kolejowym ozn. jako działki nr [...] o pow. 57 m2, nr [...] o pow. 531 m2 i nr [...] o pow. 489 m2, obręb [...]. Pismem z dnia 11 maja 2022 r. Wojewoda zawiadomił o wszczęciu postępowania w tym przedmiocie. Następnie decyzją z dnia 26 sierpnia 2022 r., nr GN-lV.7532.110.2020.BM Wojewoda odmówił stwierdzenia nieodpłatnego nabycia przez Gminę Miasto Łódź nieruchomości Skarbu Państwa położonej w Łodzi - szlak kolejowy, oznaczonej w ewidencji gruntów jako działki nr [...] o pow. 57 m2, nr [...] o pow. 531 m2 i nr [...] o pow. 489 m2, obręb [...], uregulowanej w księdze wieczystej KW Nr [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy dla Łodzi [...] w Łodzi, [...] Wydział Ksiąg Wieczystych. W ocenie Wojewody z dokumentacji inwentaryzacyjnej wynika, że sporna nieruchomość w dniu 27 maja 1990 r., tj. w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 10 maja 1990 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (t.j. Dz.U. Nr 43, poz. 253 z późn. zm. – dalej też jako ustawa komunalizacyjna), stanowiła własność Skarbu Państwa, co potwierdza wpis w dziale Il księgi wieczystej [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy dla Łodzi-[...] w Łodzi, [...] Wydział Ksiąg Wieczystych. Podstawą nabycia własności Skarbu Państwa był akt notarialny Nr [...] z dnia 15 marca 1930 r. Wojewoda zauważył, że PKP S.A. decyzją Wojewody Łódzkiego nr SP.V/GN.lV.7224/2/1654/99/AP z dnia 23 kwietnia 2003 r. uzyskała prawo użytkowania wieczystego nieruchomości. Z kolei w archiwalnym wypisie z rejestru gruntów w dacie 27 maja 1990 r., tj. na dzień wejścia w życie ustawy z dnia 10 maja 1990 r., w obrębie W- [...] w jednostce rejestrowej nr [...] została wskazana działka nr [...], w skład której wchodzą obecne działki nr [...], [...], [...] będące przedmiotem postępowania. W opisywanym dokumencie pozostawały ona we władaniu Polskich Kolei Państwowych i stanowiły użytek "Tk" - tereny kolejowe. Powołał się także na pismo Polskich Kolei Państwowych S.A. z dnia 12 lipca 2022 r., z którego wynika, iż na dzień 27 maja 1990 r. wskazana nieruchomość stanowiła tereny kolejowe przynależne do linii kolejowej nr [..] Łódź [...] – [...] obejmujące pas gruntu stanowiący teren ochronny służący prawidłowej eksploatacji linii kolejowej. Ponadto Wojewoda wskazał, że działki będące przedmiotem postępowania są usytuowane wzdłuż infrastruktury kolejowej (biegnących czynnych torów kolejowych), co potwierdza również fotomapa z 1978 r. Należy więc domniemywać, że nieruchomość w 1990 roku była oddana do eksploatacji przedsiębiorstwu państwowemu Polskie Koleje Państwowe. Gmina Miasto Łódź pismem z dnia 26 sierpnia 2022 r. odwołała się od decyzji Wojewody wnosząc jej o uchylenie zaskarżonej decyzji i orzeczenie stwierdzenia nabycia przez Gminę mienia Skarbu Państwa położonego w Łodzi. Komisja decyzją powołaną na wstępie uchyliła zaskarżone rozstrzygnięcie Wojewody w całości i stwierdziła, że Gmina nieodpłatnie nabyła sporne mienie Skarbu Państwa. Jak wyjaśniono w uzasadnieniu, obowiązkiem organów administracji orzekających w przedmiocie komunalizacji mienia jest ustalenie czy według stanu na dzień 27 maja 1990 r. sporna nieruchomość stanowiła własność Skarbu Państwa i czy należała do rady narodowej bądź terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego, przedsiębiorstwa państwowego dla którego rady narodowe i terenowe organy administracji państwowej stopnia podstawowego pełniły funkcje organów założycielskich, albo do zakładów lub innych jednostek organizacyjnych podporządkowanych powołanym wyżej organom. W ocenie Komisji bezspornie, bo wynika to z aktu notarialnego Nr [...] z dnia 15 marca 1930 r., opisana na wstępie nieruchomość, w dniu 27 maja 1990 r. stanowiła własność Skarbu Państwa. Oceny wymagała natomiast kwestia jej "należenia" do rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego. Rozważania w tym zakresie Komisja rozpoczęła wyjaśnieniem pojęcia "należeć" w rozumieniu art. 5 ust. 1 ustawy komunalizacyjnej. Następnie przyjęła, że z akt sprawy nie wynika, ażeby w formie prawem przewidzianej, przedmiotowa nieruchomość została oddana w zarząd lub użytkowanie na rzecz spółki PKP S.A., a tylko wówczas nie należałaby do terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego. Komisja dodała, że faktyczne władanie mieniem przez przedsiębiorstwo państwowe "Polskie Koleje Państwowe" bądź przez jego poprzedników prawnych nie stanowi negatywnej przesłanki uniemożliwiającej komunalizację w trybie powoływanych w uzasadnieniu decyzji przepisów ustawy wprowadzającej, gdyż ta następuje z mocy prawa z dniem 27 maja 1990 r. Jak podkreśliła Komisja, dowodu ustanowienia zarządu w sensie prawnym nie mogą stanowić zapisy ewidencji gruntów, gdyż podstawową cechą rejestru ewidencji gruntów i budynków jest to, że jej zapisy mają jedynie techniczno-deklaratoryjny charakter. Z tego względu zapisy w ewidencji gruntów są pochodnymi informacji o gruntach i właścicielach wynikających z wypisu w księgach wieczystych, prawomocnych orzeczeń sądowych, umów sporządzonych w formie aktu notarialnego i umów dzierżawy, i nie mogą stanowić podstawy do stwierdzenia stanu prawnego nieruchomości na dzień 27 maja 1990 r. Komisja podkreśliła również, że prawo zarządu PKP do przedmiotowej nieruchomości nie powstało z mocy samego prawa, bez konieczności wydawania decyzji administracyjnej, bowiem przepisy ustawy o przedsiębiorstwie państwowym PKP nie regulowały stanu prawnego konkretnych nieruchomości i mogły stanowić wyłącznie podstawę do podejmowania aktów indywidualnych dotyczących poszczególnych składników mienia. Posiłkując się dorobkiem orzecznictwa sądów administracyjnych KKU stanęła na stanowisku, że nie można wywodzić powstania prawnorzeczowego tytułu po stronie PKP z mocy prawa, bez potrzeby konkretyzacji tej normy w akcie administracyjnym mimo tego, że art. 7 ust. 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 24 września 1926 r. o utworzeniu przedsiębiorstwa "Polskie Koleje Państwowe", stanowi w sposób ogólny, że "wszelkie nieruchomości przeznaczone do użytku kolei, stanowią z chwilą nabycia ich przez przedsiębiorstwo Polskie Koleje Państwowe własność Skarbu Państwa, a przedsiębiorstwo to zatrzymuje je w swoim użytkowaniu i zarządzie. Wreszcie Komisja stwierdziła, że w rozpoznawanej sprawie nie mógł znaleźć również zastosowania art. 11 ust. 1 pkt 1 ustawy komunalizacyjnej. KKU zwróciła uwagę, że wykaz przedsiębiorstw państwowych i jednostek organizacyjnych wykonujących zadania o charakterze ogólnokrajowym lub ponadwojewódzkim określa 9 rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 lipca 1990 r. o tym samym tytule (Dz. U. Nr 51, poz. 301), w którym nie występuje przedsiębiorstwo państwowe Polskie Koleje Państwowe. Ponadto Polskie Koleje Państwowe w dniu 27 maja 1990 r. nie wykonywały zadań należących do właściwości organów administracji rządowej, sądów oraz organów władzy państwowej i bez znaczenia jest fakt, iż organem założycielskim przedsiębiorstwa był minister. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję PKP S.A. wniosła o jej uchylenie i zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie: 1) przepisów postępowania mające istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, tj. art. 7 k.p.a oraz 8 k.p.a., art. 80 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 3 maja 1990 r. – przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz.U. Nr 32, poz. 191 z późn. zm.), poprzez zastosowanie normy prawa materialnego do nienależycie ustalonego stanu faktycznego, zastosowanie legalnej teorii dowodów poprzez twierdzenie, że prawo zarządu PKP w odniesieniu do przedmiotowej nieruchomości można udowodnić wyłącznie określonymi środkami dowodowymi, jak również brak odniesienia się w uzasadnieniu decyzji do treści dokumentów, znajdujących się w aktach sprawy oraz brak wyjaśnienia, z jakiego powodu dowodom tym organ odmówił mocy dowodowej; 2) prawa materialnego, mające istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, tj. art. 5 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 11 ustawy z dnia 3 maja 1990 r. poprzez uznanie, że z powyższych przepisów wynika, iż do wydania decyzji komunalizacyjnej wystarczające jest ustalenie, że dana nieruchomość nie była objęta prawem zarządu państwowej jednostki organizacyjnej, podczas gdy w rzeczywistości przepis ten warunkuje wydanie decyzji komunalizacyjnej ustaleniem, że dana nieruchomość należała do rad narodowych lub terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego; 3) prawa materialnego, mające istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, tj. art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 3 maja 1990 r. w zw. z art. 80 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz.U. z dnia 28 lutego 1991 r., Nr 30, poz. 127 ze zm.), poprzez nieuwzględnienie, że grunty, które w dniu wejścia w życie Ustawy o Gospodarce Gruntami znajdowały się w posiadaniu przedsiębiorstwa państwowego PKP przeszły z mocy prawa w zarząd tego przedsiębiorstwa; 4) prawa materialnego, mające istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, tj. art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 3 maja 1990 r. w zw. z art. 16 ustawy z dnia 27 kwietnia 1989 r. o przedsiębiorstwie państwowym "Polskie Koleje Państwowe" (Dz.U. nr 26, poz. 138, ze zm.) w zw. z art. 42 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 25 września 1981 r. o przedsiębiorstwach państwowych (j.t. z dnia 18 czerwca 2002 r., Dz.U. Nr 1 12, poz. 981, ze zm.) poprzez nieuwzględnienie, że przepisy prawa przewidywały wyposażanie przedsiębiorstwa państwowego przez organ założycielski w środki niezbędne do prowadzenia działalności określonej w akcie prawnym o jego utworzeniu, a przedsiębiorstwo, gospodarując wydzielonym mu i nabytym mieniem, zapewniało jego ochronę oraz, że z przepisów prawa wynika, iż przedsiębiorstwo państwowe PKP gospodarowało wydzielonym mu mieniem Skarbu Państwa, jak również, że mienie PKP stanowi wydzieloną część mienia ogólnonarodowego, w skład którego wchodzą środki będące w dyspozycji PKP w dniu wejścia w życie Ustawy o PP PKP oraz środki nabyte przez przedsiębiorstwo państwowe PKP w toku jego dalszej działalności; 5) prawa materialnego, mające istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, tj. art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 3 maja 1990 r. w zw. z art. 34 oraz 34a ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji PKP (Dz.U. nr 84, poz. 948, ze zm), poprzez nieuwzględnienie, że grunty będące własnością Skarbu Państwa znajdujące się w dniu 5 grudnia 1990 r. w posiadaniu PKP, co do których PKP nie legitymowało się dokumentami o przekazaniu mu tych gruntów w formie prawem przewidzianej i nie legitymuje się nimi do dnia wykreślenia z rejestru przedsiębiorstw państwowych, stają się z dniem wejścia w życie tej ustawy, z mocy prawa, przedmiotem użytkowania wieczystego PKP oraz że grunty takie są wyłączone spod komunalizacji, jak również błędne uznanie, że w przedmiotowej sprawie zostały spełnione przesłanki komunalizacji, wyłączające zastosowanie ww. przepisów. Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, rozpoznanie skargi na posiedzeniu niejawnym. W uzasadnieniu skargi Skarżąca przedstawiła argumentację na poparcie podniesionych zarzutów. W odpowiedzi na skargę Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa wniosła o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji rozstrzygając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm. – dalej też jako p.p.s.a.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Kontrolując zaskarżoną w tej sprawie decyzję w oparciu o powołane kryterium Sąd stwierdził, że jest ona zgodna z prawem. W tym miejscu należy przypomnieć, że zaskarżoną decyzją Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa uchyliła decyzję Wojewody Łódzkiego z 25 sierpnia 2022 r. i stwierdziła nieodpłatne nabycie, z mocy prawa, z dniem 27 maja 1990 r. przez Gminę Miasto Łódź prawa własności nieruchomości Skarbu Państwa, położonej w Łodzi - szlak kolejowy, oznaczonej w ewidencji gruntów jako działki nr [...] o pow. 57 m2, nr [...] o pow. 531 m2 i nr [...] o pow. 489 m2, obręb [...], uregulowanej w księdze wieczystej KW Nr [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy dla Łodzi-[...] w Łodzi, [...]Wydział Ksiąg Wieczystych. Nabycie to nastąpiło na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych i było warunkowane ustalenie, że przedsiębiorstwu PKP S.A. nie przysługiwało w dniu 27 maja 1990 r. prawo zarządu do tej nieruchomości, a zatem, jako składnik mienia państwowego, należała ona wówczas do terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego. W ocenie Sądu, stanowisko KKU jest prawidłowe i znajduje uzasadnienie w obowiązujących przepisach prawa. Materialnoprawną podstawę skarżonego rozstrzygnięcia stanowił art. 5 ust. 1 ustawy - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych. Wynika z niego, że jeżeli dalsze przepisy nie stanowią inaczej, mienie ogólnonarodowe (państwowe) należące do rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego, przedsiębiorstw państwowych dla których rady narodowe i terenowe organy administracji państwowej stopnia podstawowego pełnią funkcję organu założycielskiego, zakładów i innych jednostek organizacyjnych podporządkowanych powołanym wyżej organom - staje się w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy (tj. w dniu 27 maja 1990 r.) z mocy prawa mieniem właściwych gmin. Sąd podziela utrwalony w orzecznictwie sądów administracyjnych pogląd, że użyte w tym przepisie sformułowanie "należące do" oznacza przynależność mienia państwowego do powyżej powołanych podmiotów w sensie prawnym (rozumianym jako posiadanie określonego tytułu prawnego), nie zaś w sensie faktycznym (vide wyrok NSA z dnia 23 lutego 2010 r., sygn. akt I OSK 593/09, wyrok WSA w Warszawie z dnia 8 lutego 2021 r., sygn. akt I SA/Wa 196/20). Samo faktyczne władanie nieruchomością przez inny podmiot nie stanowi bowiem negatywnej przesłanki uniemożliwiającej komunalizację mienia, która w trybie art. 5 ust. 1 powołanej ustawy następowała z mocy prawa, z dniem jej wejścia w życie, to jest z dniem 27 maja 1990 r. Jednocześnie podzielić należy jednolicie prezentowane przekonanie, że ciężar wykazania spełniania przesłanki sprawowania zarządu jako przesłanki wyłączającej komunalizację spoczywa na podmiocie zainteresowanym (WSA w Warszawie w wyroku z dnia 9 marca 2023 r., I SA/Wa 2808/22), a istnienia zarządu nie można domniemywać (por. wyroki NSA z dnia 10 czerwca 1998 r. I SA 1989/97; z dnia 5 listopada 1999 r. I SA 2240/98; z dnia 2 lutego 2006 r. I OSK 1295/05). Ze zgromadzonego w rozpoznawanej sprawie materiału dowodowego nie wynika, aby PKP S.A. dysponowała jakimkolwiek tytułem prawnorzeczowym do spornego gruntu (czy to w formie decyzji, czy umowy), który ustanowiłby na niej zarząd bądź użytkowanie. Należy zauważyć, że sam fakt korzystania przez przedsiębiorstwo z nieruchomości co do zasady tego prawa zarządu nie kreował i nie kreuje. Zarząd ów jest bowiem prawną formą władania nieruchomością. Dla oceny kwestii jego istnienia (jako przeszkody komunalizacji) mają znaczenie dwie kwestie: dzień wejścia w życie ustawy oraz obowiązujące wówczas przepisy pozwalające stwierdzić, że w tym dniu określone mienie należało do przedsiębiorstw państwowych pod określonym tytułem prawnym. Obowiązująca w tym czasie ustawa z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości - jak zasadnie podniosła Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa - przewidywała powstanie zarządu w ściśle określony sposób. Stosownie do treści art. 38 ust. 2 powołanej ustawy mogło to nastąpić w drodze: decyzji terenowego organu administracji państwowej albo zawartej za zezwoleniem tego organu, umowy o przekazaniu nieruchomości między państwowymi jednostkami organizacyjnymi bądź umowy o nabyciu nieruchomości. Tylko zatem dysponowanie przez PKP tego rodzaju tytułem prawnym świadczyłoby o tym, że sporna nieruchomość w dniu 27 maja 1990 r. nie należała do rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej i z tego powodu nie podlegała komunalizacji z mocy prawa. Jak jednak powyżej stwierdzono, tego rodzaju indywidualnym aktem Skarżąca nie dysponuje. Brak powołanych dokumentów ma natomiast decydujące znaczenie dla rozstrzygnięcia tej sprawy, gdyż o zarządzie nie świadczy samo przeznaczenie nieruchomości lub jej wykorzystywanie pod infrastrukturę kolejową. Powyższe stanowisko znajduje potwierdzenie w ugruntowanym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz w uchwałach składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 lutego 2017 r., sygn. akt I OPS 2/16 (opubl. w: ONSAiWSA 2017/4/59) i z dnia 26 lutego 2018 r., sygn. akt I OPS 5/17 (opubl. w: ONSAiWSA 2018/3/42). W powołanych uchwałach NSA przyjął, że pozostawanie nieruchomości we władaniu przedsiębiorstwa PKP bez udokumentowanego prawa w sposób określony w art. 38 ust. 2 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. Nr 22, poz. 99 z późn. zm.) oznacza, że nieruchomość ta należała w dniu 27 maja 1990 r. do rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego w rozumieniu art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 z późn. zm.). NSA wskazał, że od czasu uchylenia ustawą z 1960 r. o kolejach rozporządzenia Prezydenta RP z 1926 r. (z późn. zm.) o utworzeniu przedsiębiorstwa Polskie Koleje Państwowe, nie został uchwalony żaden akt prawny przyznający PKP nabycie prawa zarządu ex lege. Sąd w składzie orzekającym w tej sprawie w pełni podziela powyższy pogląd i przedstawioną na jego poparcie argumentację. Sąd podziela także stanowisko przyjęte w orzecznictwie, że o tytule prawnym do konkretnie oznaczonej nieruchomości nie mogą stanowić akty ogólne regulujące status przedsiębiorstwa w sytuacji, gdy nie zostało ustalone, aby zostały wydane decyzje uprawnionych organów państwowych o przekazaniu nieruchomości w zarząd lub użytkowanie przedsiębiorstwa. Akty regulujące status prawny przedsiębiorstwa PKP oraz akty ustawowe i wykonawcze, na podstawie których przeprowadzono nacjonalizację kolei, mają charakter ogólnych aktów normatywnych i nie regulowały stanu prawnego konkretnej nieruchomości, lecz mogły tylko stanowić podstawę do podejmowania aktów indywidualnych dotyczących poszczególnych składników mienia ogólnonarodowego. Dodatkowo należy zauważyć, że zgodnie z art. 6 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, w brzmieniu obowiązującym na dzień wejścia w życie ustawy komunalizacyjnej, terenowe organy administracji państwowej zarządzały gruntami państwowymi, które nie zostały oddane w zarząd, użytkowanie lub użytkowanie wieczyste. To natomiast, że terenowym organem administracji państwowej, o którym mowa w tym przepisie jest organ stopnia podstawowego, przesądza art. 3 ust. 2 powołanej ustawy stanowiąc, iż ilekroć w ustawie jest mowa o radach narodowych lub terenowych organach administracji państwowej bez bliższego określenia, rozumie się przez to rady narodowe stopnia podstawowego lub terenowe organy administracji państwowej stopnia podstawowego o właściwości szczególnej do spraw geodezji i gospodarki gruntami. Brak zatem tytułu prawnego PKP w dniu 27 maja 1990 r. do stanowiącej własność państwową spornej nieruchomości, potwierdzonego decyzją administracyjną względnie umową, o których mowa w art. 38 ust. 2 ustawy z 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości oznacza - jak stwierdzono w wyżej powołanych uchwałach NSA - że należała ona wówczas do terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego w rozumieniu art. 5 ust. 1 ustawy z 10 maja 1990 r. Słusznie przyjęła też KKU, że w rozpoznawanej sprawie nie miał zastosowania art. 11 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - wyłączający spod komunalizacji mienie należące do przedsiębiorstw państwowych wykonujących zadania o charakterze ogólnokrajowym. Po pierwsze, określenie "należące" do przedsiębiorstw państwowych oznaczało należenie mienia państwowego do tych podmiotów w sensie prawnym, a nie tylko faktycznym - to jest posiadanie określonego tytułu prawnego (którego PKP do spornej nieruchomości nie miało), a po drugie przedsiębiorstwo takie winno być umieszczone w wykazie określonym przez Radę Ministrów zgodnie z art. 11 ust. 2 powołanej ustawy. W wykazie objętym rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 9 lipca 1990 r. w sprawie ustalenia wykazu przedsiębiorstw państwowych i jednostek organizacyjnych, których mienie nie podlega komunalizacji (Dz. U. Nr 51, poz. 301) nie zostało ujęte przedsiębiorstwo państwowe Polskie Koleje Państwowe. Za niezasadne Sąd uznał natomiast powoływanie się przez PKP S.A na przepis art. 34 i art. 34a ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe". W wyroku z dnia 12 kwietnia 2005 r., sygn. akt K 30/03 (opubl. w: OTK-A 2005/4/35) Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że art. 1 pkt 9 i art. 5 ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o zmianie ustawy o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" oraz o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. Nr 80, poz. 720) nie dotyczy komunalizacji z mocy prawa, o której mowa w art. 5 ust. 1 i 2 ustawy komunalizacyjnej. Przepis art. 1 pkt 19 ustawy nowelizującej z dnia 28 marca 2003 r. wprowadził do powołanej wyżej ustawy z dnia 8 września 2000 r. przepis art. 34a w następującym brzmieniu: "Grunty, o których mowa w art. 34, z dniem 1 czerwca 2003 r. nie podlegają komunalizacji na podstawie przepisów ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 z późn. zm.)". Prawidłowe rozumienie tych przepisów, z uwzględnieniem stanowiska Trybunału oznacza, że przepisy art. 34 i art. 34a nie dotyczą gruntów, których komunalizacja nastąpiła z mocy prawa (art. 5 ust. 1 i 2 ustawy komunalizacyjnej), lecz gruntów o których mowa w art. 5 ust. 3 i 4 tej ustawy (por. wyrok NSA z dnia 3 stycznia 2013 r., sygn. akt I OSK 1417/11). Podsumowując, Komisja zasadnie stwierdziła, że w niniejszej sprawie wystąpiły wszystkie przesłanki warunkujące komunalizację spornej nieruchomości i w konsekwencji prawidłowo uchyliła decyzję Wojewody Łódzkiego z 25 sierpnia 2022 r. a także stwierdziła nieodpłatne nabycie z mocy prawa z dniem 27 maja 1990 r. przez Gminę Miasto Łódź prawa własności spornej nieruchomości. Zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z 10 maja 1990 r., sprowadzające się do kwestionowania "należenia" spornej nieruchomości w dniu 27 maja 1990 r. do terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego oraz tezie o przynależeniu jej wówczas (w ramach zarządu) do PKP, uznać należy za niezasadne. Zaskarżona decyzja nie narusza powołanych w skardze przepisów prawa. Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa rozpatrzyła całokształt materiału dowodowego i dokonała prawidłowej oceny przesłanek komunalizacji w odniesieniu do spornej nieruchomości oraz w należyty sposób uzasadniła zajęte stanowisko. Z tych powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.