I SA/Wa 1442/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz (spr.), Sędziowie sędzia WSA Bożena Marciniak, asesor WSA Anna Milicka-Stojek, Protokolant referent Krzysztof Włoczkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 stycznia 2024 r. sprawy ze skargi Miasta Stołecznego Warszawy na orzeczenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 28 grudnia 2020 r. nr KOX/4925/Po/19 w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie aktualizacji opłaty rocznej 1. uchyla zaskarżone orzeczenie; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie na rzecz Miasta Stołecznego Warszawy kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] orzeczeniem z [...] grudnia 2020 r. nr [...] umorzyło postępowanie w sprawie aktualizacji opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego części nieruchomości gruntowej położonej w [...] przy ul. [...], ozn. jako działka nr [...] z obrębu [...], związanego z garażem nr [...], wszczęte wypowiedzeniem z [...] listopada 2018 r. Powyższe orzeczenie wydane zostało w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy: Prezydent [...] pismem z [...] listopada 2018 r. nr [...] (doręczonym 7 grudnia 2018 r.) wypowiedział użytkownikowi wieczystemu wysokość dotychczasowej opłaty rocznej z posiadanego udziału w prawie użytkowania wieczystego ww. nieruchomości gruntowej, a tym samym użytkownik wieczysty otrzymał propozycję wnoszenia, od dnia 1 stycznia 2019 r., opłaty rocznej w nowej wysokości. Użytkownik wieczysty złożył wniosek przeciwko Prezydentowi [...] o uznanie, że aktualizacja opłaty jest nieuzasadniona bądź uzasadniona w innej wysokości. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] rozpoznając sprawę wskazało, że zgodnie z dyspozycją art. 77 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2020 r. poz. 65 ze zm.) wysokość opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej, z zastrzeżeniem ust. 2 i 2a, podlega aktualizacji nie częściej niż raz na 3 lata, jeżeli wartość tej nieruchomości ulegnie zmianie. Zaktualizowaną opłatę roczną ustala się, przy zastosowaniu dotychczasowej stawki procentowej, od wartości nieruchomości określonej na dzień aktualizacji opłaty. Aktualizacji opłaty rocznej dokonuje się z urzędu albo na wniosek użytkownika wieczystego nieruchomości gruntowej, na podstawie wartości nieruchomości gruntowej określonej przez rzeczoznawcę majątkowego. Stosownie do art. 78 ust. 1 ww. ustawy, aktualizacji opłaty rocznej dokonuje właściwy organ, wypowiadając w formie pisemnej wysokość dotychczasowej opłaty w terminie do dnia 31 grudnia roku poprzedzającego oraz przesyłając równocześnie ofertę przyjęcia nowej wysokości opłaty rocznej. W wypowiedzeniu należy wskazać sposób obliczenia nowej wysokości opłaty rocznej i pouczyć użytkownika wieczystego o sposobie zakwestionowania wypowiedzenia. W myśl art. 78 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, użytkownik wieczysty może, w terminie 30 dni od dnia otrzymania wypowiedzenia, złożyć do samorządowego kolegium odwoławczego właściwego ze względu na miejsce położenia nieruchomości, zwanego dalej "kolegium", wniosek o ustalenie, że aktualizacja opłaty rocznej jest nieuzasadniona albo jest uzasadniona w innej wysokości. Organ zaznaczył, że dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy przesądzające znaczenie ma jednak przepis art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 31 stycznia 2019 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów (Dz. U. z 2019 r. poz. 270), który wszedł w życie z dniem 13 lutego 2019 r. Stosownie do ww. przepisu, z dniem wejścia w życie niniejszej ustawy umarza się postępowania w sprawach ustalenia lub aktualizacji stawek procentowych opłat, o których mowa w art. 21 ust. 1 ustawy zmienianej w art. 2 [tj. ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów], jeżeli dotyczą nieruchomości, o których mowa w art. 72 ust. 3 pkt 3b ustawy zmienianej w art. 1 [tj. ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami]. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] zaznaczyło, że ma obowiązek uwzględnić zmiany stanu prawnego na dzień rozpatrywania wniosku. Tym samym należało umorzyć postępowanie wszczęte wypowiedzeniem z [...] listopada 2018 r. Miasto [...] wniosło skargę na powyższe orzeczenie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarzucając naruszenie: 1) art. 4 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 31 stycznia 2019 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów, poprzez niewłaściwe jego zastosowanie i w konsekwencji przyjęcie, że postępowanie w przedmiocie aktualizacji opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego przedmiotowego gruntu winno być umorzone, podczas gdy przepis ten nie znajduje zastosowania, bowiem pozwany dokonał skutecznego wypowiedzenia wysokości opłaty wszystkim współużytkownikom wieczystym nieruchomości gruntowej, położonej przy ul. [...] w [...], przed dniem 1 stycznia 2019 r.; 2) art. 21 ust 1 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów, przez jego niezastosowanie do stanu faktycznego sprawy; 3) art. 79 ust. 3 zd. pierwsze i drugie ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, przez niezastosowanie do stanu faktycznego sprawy. W uzasadnieniu skargi przytoczono argumenty na poparcie podnoszonych zarzutów wskazując w szczególności, że z przepisu art. 4 ustawy z dnia 31 stycznia 2019 r. wynika, że przesłankami umorzenia postępowania aktualizacyjnego są po pierwsze - wszczęcie postępowania po dniu 5 października 2018 r. oraz po drugie brak skutecznego doręczenia wypowiedzeń dotychczasowej wysokości opłaty wszystkim współużytkownikom wieczystym nieruchomości przed dniem 1 stycznia 2019 r. Skarżący zaznaczył, że w niniejszej sprawie nie zostały spełnione przesłanki umorzenia, albowiem wypowiedzenia dotychczasowej wysokości opłaty rocznej zostały skutecznie doręczone wszystkim współużytkownikom wieczystym ww. nieruchomości przed dniem 1 stycznia 2019 r. Tym samym zaskarżone orzeczenie SKO w [...] jest wadliwe. W oparciu o powyższe wniesiono uchylenie w całości zaskarżonego orzeczenia oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego przez radcę prawnego według norm przepisanych. Skarżący wystąpił jednocześnie z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 12 września 2023 r. sygn. akt I SA/Wa 1442/23 przywrócił termin do wniesienia skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje : Stosownie do treści art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych kryteriów Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z innych przyczyn niż w niej wymienione. Zaskarżona decyzja została wydana na podstawie art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 31 stycznia 2019 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów (Dz. U. z 2019 r. poz. 270), który wszedł w życie z dniem 13 lutego 2019 r. Zgodnie z treścią ww. przepisu z dniem wejścia w życie niniejszej ustawy umarza się postępowania w sprawach ustalenia lub aktualizacji stawek procentowych opłat, o których mowa w art. 21 ust. 1 ustawy zmienianej w art. 2, jeżeli dotyczą nieruchomości, o których mowa w art. 72 ust. 3 pkt 3b ustawy zmienianej w art. 1. Zatem w przypadku spełnienia przesłanek, umorzeniu podlegają postępowania toczące się w sprawach dotyczących ustalenia lub aktualizacji stawek procentowych, o których mowa w art. 21 ust.1 ustawy z 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów pod warunkiem, że dotyczą nieruchomości wskazanych w treści art. 72 ust. 3 pkt 3b ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, a zatem przeznaczonych pod garaże lub stanowiska postojowe. Tymczasem z treści wypowiedzenia z [...] listopada 2018 r. wprost wynika, że dotyczy ono wysokości dotychczasowej opłaty z tytułu udziału w użytkowaniu wieczystym gruntu, wobec zmiany wartości nieruchomości stanowiącej podstawę do ustalenia opłaty rocznej a ponadto, że dotychczasowa stawka procentowa – 3 % - została zachowana. Powyższe oznacza, że wydając zaskarżoną decyzję organ nie rozpoznał istoty sprawy, co uzasadnia jej uchylenie. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.