I SA/Wa 1381/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Pirogowicz Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Dargas Sędzia WSA Emilia Lewandowska (spr.) Referent stażysta Dorota Szczepek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 stycznia 2019 r. sprawy ze skargi J.L.i G.M. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania oddala skargę.

Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, decyzją z [...] kwietnia 2018 r. nr [...], utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z [...] lutego 2018 r. nr [...], którą organ umorzył postępowanie o potwierdzenie prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami RP w miejscowości J., pow. t., woj. s. Z ustaleń organu wynika, że E.G. i J.Ł. wnioskami z [...] grudnia 2005 r. zwróciły się do Wojewody [...] o wydanie decyzji potwierdzającej prawo do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami RP. Wnioskami z [...] października 2007 r. wnioskodawczynie wystąpiły o zawieszenie postępowania w związku z trudnościami w zgromadzeniu wymaganych w sprawie dokumentów. Postanowieniem z [...] grudnia 2007 r. organ I instancji zawiesił przedmiotowe postępowanie na podstawie art. 98 § 1 kpa oraz pouczył strony o treści art. 98 § 2 kpa. Przy piśmie z [...] listopada 2012 r. G.M. złożyła do akt postanowienie Sądu Rejonowego K. z [...] października 2009 r. sygn. akt [...] o nabyciu spadku po wnioskodawczyni E.G., zmarłej [...] kwietnia 2009 r. Na podstawie tego postanowienia ustalono, że spadek po zmarłej nabyli [...] S.G., [...] S.G. i [...] G.M. Pismami z [...] grudnia 2012 r. i z [...] grudnia 2012 r. G.M. i S.G. oraz J.Ł. zwrócili się do Wojewody [...] o przywrócenie terminu na podjęcie oraz podjęcie zawieszonego postępowania. Wojewoda [...] postanowieniem z [...] kwietnia 2013 r. przywrócił termin do złożenia wniosku o podjęcie zawieszonego postępowania oraz podjął postępowanie, a następnie decyzją z [...] listopada 2014 r. umorzył postępowanie w sprawie potwierdzenia prawa do rekompensaty. Minister Skarbu Państwa, decyzją z [...] stycznia 2015 r. uchylił decyzję Wojewody [...] z [...] listopada 2014 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi wojewódzkiemu. Następnie postanowieniem z [...] sierpnia 2015 r. organ II instancji wszczął z urzędu postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności własnej decyzji z [...] stycznia 2015 r. i decyzją z [...] lipca 2016 r. stwierdził nieważność tej decyzji. W dniu [...] września 2016 r. Minister Skarbu Państwa uchylił decyzję Wojewody [...] z [...] listopada 2014 r. i przekazał sprawę do rozpatrzenia organowi I instancji. Organ I instancji decyzją z [...] maja 2017 r. umorzył ponownie przedmiotowe postępowanie. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, decyzją z [...] czerwca 2017 r. uchylił ponownie decyzję organu I instancji z [...] maja 2017 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Wojewoda [...] decyzją z [...] lutego 2018 r. po raz kolejny umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie o potwierdzenie prawa do rekompensaty. Utrzymując w mocy tę decyzję Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji stwierdził, że Wojewoda [...] postanowieniem z [...] grudnia 2007 r. zawiesił na wniosek stron postępowanie prowadzone w sprawie potwierdzenia rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami RP. Postanowienie o zawieszeniu postępowania zostało skierowane do stron postępowania, E.G. zmarła [...] kwietnia 2009 r. Postanowienie Sądu Rejonowego w K. , sygn. akt [...] o stwierdzeniu nabycia spadku zostało wydane [...] października 2009 r. natomiast uprawomocniło się [...] listopada 2009 r. W ocenie organu, od dnia zgonu E.G. [...] kwietnia 2009 r. do dnia uprawomocnienia się postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku, tj. do [...] listopada 2009 r. nastąpiła zamiana zawieszenia fakultatywnego na obligatoryjne i na ten okres zawieszony został bieg trzyletniego terminu na złożenie wniosku o podjęcie zawieszonego postępowanie. Od momentu uprawomocnienia się postanowienia spadkowego tj. od [...] listopada 2009 r. kontynuował swój bieg trzyletni termin do złożenia wniosku o podjęcie zawieszonego na podstawie art. 98 § 1 kpa postępowania. Organ powołał się na stanowisko wyrażone w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 10 lipca 2015 r. sygn. akt I SA/WA 175/15. Zatem zdaniem organu, trzyletni termin do złożenia wniosku o podjęcie postępowania upłynął [...] lipca 2011 r. Z akt sprawy nie wynika aby przed upływem wskazanego terminu do organu wpłynął wniosek o podjęcie zawieszonego postępowania. Organ podkreślił, że strony zostały prawidłowo pouczone zarówno o terminie na podjęcie postępowania jak i o skutkach zaniechania tej czynności. Biorąc powyższe pod uwagę organ odwoławczy stwierdził, że wydając decyzję o umorzeniu postępowania organ I instancji postąpił prawidłowo. W skardze na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji S.G. i G.M. zarzucili naruszenie przepisów postępowania: – naruszenie art. 97 § 1 pkt 1 kpa, w zw. z art. 9 kpa oraz art. 10 § 1 kpa poprzez utrzymanie w mocy decyzji o umorzeniu postępowania mimo zaistnienia przyczyn obligatoryjnego zawieszania postępowania z urzędu, aż do momentu zawiadomienia spadkobierców zmarłej strony o przedmiotowym postępowaniu; – naruszenie art. 105 § 1 oraz 98 § 2 w zw. z art. 104 § 2 kpa poprzez utrzymanie w mocy decyzji o umorzeniu postępowania jako bezprzedmiotowego, ze względu na przyjęcie, że wnioskodawcy nie złożyli w terminie wniosku o podjęcie zawieszonego postępowania, pomimo że wniosek taki został złożony z zachowaniem ustawowego terminu; – rażące naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 kpa poprzez utrzymanie w mocy decyzji, pomimo że zaistniały przesłanki do jej uchylenia i przekazania organowi I instancji sprawy do ponownego rozpatrzenia. Skarżący wnieśli o uchylenie decyzji organów obu instancji i o zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Skarga jest nieuzasadniona . W sprawie jest bezsporne, że Wojewoda [...] postanowieniem z [...] grudnia 2007 r. zawiesił na podstawie art. 98 § 1 kpa postępowanie w sprawie potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami RP, wszczęte [...] grudnia 2005 r. z wniosków J.L. i E.G. W postanowieniu doręczonym tym stronom zostało zawarte pouczenie o treści art. 98 § 2 kpa. W myśli tego przepisu jeżeli w okresie trzech lat od daty zawieszenia postępowania żadna ze stron nie zwróci się o podjęcie postępowania żądanie wszczęcia postępowania uważa się za wycofane. Bieg trzyletniego terminu, o którym mowa w powołanym przepisie zakończył się więc [...] grudnia 2010 r. Jest bezsporne w sprawie, że do tego czasu nie został złożony wniosek o podjęcie zawieszonego postępowania. Ustawową konsekwencją takiego stanu rzeczy, określoną w art. 98 § 2 kpa, jest uznanie żądania wszczęcia postępowania za wycofane. W rezultacie postępowanie podlega umorzeniu. W sprawie jest bezsporne, że w toku biegu trzyletniego terminu, o jakim mowa w art. 98 § 2 kpa, zmarła jedna ze stron a to E.G. Zgon nastąpił [...] kwietnia 2009 r. Jednakże to zdarzenie pozostaje bez wpływu na bieg terminu z art. 98 § 2 kpa. Przepisy kodeksu postępowania administracyjnego nie przewidują w takiej sytuacji zmiany fakultatywnego zawieszenia postępowania na podstawie art. 98 § 1 kpa na zawieszenie postępowania, obligatoryjne na podstawie art. 97 § 1 pkt 1 kpa od daty zgonu strony do daty uprawomocnienia się postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku. Tym samym Sąd nie podziela stanowiska organu, że w tym czasie zostaje zawieszony bieg trzyletniego terminu na założenie wniosku o podjęcie postępowania, a tym samym że w przedmiotowej sprawie trzyletni termin do złożenia wniosku o podjęcie postępowania upłynął [...] lipca 2011 r. Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie nie podziela poglądu wyrażonego w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 10 lipca 2015 r. sygn. akt I SA/WA 175/15. Pogląd ten jest odosobniony i nie znajduje potwierdzenia w przepisach kpa. Zatem zaskarżona decyzja, mimo częściowo wadliwego uzasadnienia, odpowiada prawu co czyni skargę bezzasadną. Niezasadny jest zarzut skargi naruszenia art. 97 § 1 pkt 1 kpa w zw. z art. 9 i 10 § 1 kpa. Postępowanie administracyjne w przedmiotowej sprawie było zawieszone na podstawie art. 98 § 1 kpa a nie art. 97 § 1 pkt 1 kpa. Całość więc rozważań skargi dotyczących postępowania organu związanego z zawieszeniem postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 1 kpa jest bezprzedmiotowa. Kwestia pierwszeństwie zawieszenia postępowania podlegałaby rozpatrzeniu w sytuacji zbiegu przesłanek zawieszenia obligatoryjnego i fakultatywnego. Natomiast w przedmiotowej sprawie postępowania zawieszone zostało na podstawie art. 98 § 1 kpa a zgon jednej ze stron miał miejsce w czasie biegu terminu tego zwieszenia. Ewentualne zawieszenie postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 1 kpa mogłoby mieć miejsce po podjęciu zwieszonego na podstawie art. 98 § 1 kpa postępowania na wniosek strony zgłoszony przed upływem trzyletniego terminu o, którym stanowi art. 98 § 2 kpa. Taka sytuacja w rozpoznawanej sprawie nie miała zaś miejsca gdyż jest oczywiste, że w tym terminie wniosek o podjęcie postępowania nie został zgłoszony. Bez wpływu na rozstrzygnięcie sprawy (umorzenie postępowania) pozostaje także fakt, że Wojewoda [...] postanowieniem z [...] kwietnia 2013 r. przywrócił termin do złożenia wniosku o podjęcie zawieszonego postępowania oraz podjął postępowanie. Postanowienie to zostało wydane w wyniku rozpoznania zgłoszonych w tym zakresie wniosków z [...] grudnia 2012 r. następców prawnych zmarłej strony E.G. – G.M. i S.G. i z [...] grudnia 2012 r. wniosku J.L. Po pierwsze – termin z art. 98 § 2 kpa jest terminem zawitym i nie podlega przywróceniu; Po wtóre – czynności te zostały dokonane już po ziszczeniu się skutku ustawowego określonego w art. 98 § 2 kpa to jest gdy żądanie wszczęcia postępowania o potwierdzenie prawa do rekompensaty zostało uznane za wycofane. Wobec tego zarzut skargi naruszenia art. 105 § 1 oraz 98 § 2 w zw. z art. 104 § 2 kpa jest nieuzasadniony. Utrzymanie zaś w mocy przez organ odwoławczy zgodnej z prawem decyzji organu I instancji czyni niezasadnym zarzut naruszenia art. 138 § 1 kpa. Z powyższych względów Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.