I SA/Wa 1363/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Marta Kołtun – Kulik Sędziowie: Sędzia WSA Magdalena Durzyńska Sędzia WSA Gabriela Nowak (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 września 2014 r. sprawy ze skargi D. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie przyznania zasiłku celowego oddala skargę.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. decyzją z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy G. z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...] przyznającą D. Z. świadczenie w formie zasiłku celowego bezzwrotnego na opłaty w miesiącu lutym 2014 r. w wysokości 30 zł. Decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym: Wójt Gminy G. decyzją z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...], po rozpatrzeniu wniosku z dnia 8 kwietnia 2013 r., odmówił D. Z. przyznania zasiłku celowego na opłaty. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 30 października 2013 r. sygn. akt I SA/Wa 2158/13 uchylił powyższe decyzje wskazując, że sam fakt ponoszenia części kosztów utrzymania przez matkę wnioskodawczyni, która jest osobą w podeszłym wieku i z emerytury zabezpiecza potrzeby mieszkaniowe i życiowe dorosłej córki prowadzącej samodzielne gospodarstwo domowe, nie uzasadnia odmowy przyznania wnioskodawczyni pomocy na jej konkretne potrzeby. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Wójt Gminy G. decyzją z dnia [...] lutego 2014 r. przyznał D. Z. zasiłek celowy na opłaty w wysokości 30 zł. Organ wskazał, że na podstawie przeprowadzonej aktualizacji wywiadu środowiskowego ustalono, iż wnioskodawczyni zamieszkuje u matki od stycznia 2012 r. i otrzymuje od niej kwotę [...] zł na zakup leków, która to kwota stanowi jej źródło dochodu. W ocenie organu, wnioskodawczyni, jako osoba dorosła, powinna podejmować działania zmierzające do poprawy swojej sytuacji, jednak nie jest ona zarejestrowana w urzędzie pracy i nie jest nigdzie ubezpieczona. Przy zgłaszanych problemach zdrowotnych nie posiada aktualnego orzeczenia o niepełnosprawności (znajdujące się w aktach sprawy orzeczenie ważne było do 2009 r.). Organ podał, że ustawową przesłanką korzystania z pomocy bez względu na rodzaj świadczenia, jest nie tylko pozostawanie osoby w trudnej sytuacji życiowej, ale i wykazanie, że ze swojej strony podjęła starania, które przy uwzględnieniu możliwości, zasobów i uprawnień nie pozwoliły na przezwyciężenie tych trudności. Organ powołał się również na przepisy ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz.U. z 2012 r. poz. 788 ze zm.) wskazując, że na matce wnioskodawczyni ciąży obowiązek alimentacyjny i jak wynika z akt sprawy, udziela jej ona pomocy. Organ podał również, że do dnia 31 stycznia 2014 r. do Ośrodka zgłosiło się [...] osób i rodzin ubiegających się o pomoc na środki czystości, żywność, opał, leki, odzież. Plan na zasiłki celowe na rok 2014 r. wynosi [...] zł, co czyni miesięczną dotacje w kwocie [...] zł, a na pracownika socjalnego przypada kwota [...] zł. Przy tak ograniczonych środkach finansowych ośrodek nie jest w stanie zaspokoić potrzeb osób i rodzin w wymiarze, jakim oczekują. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P., po rozpatrzeniu odwołania skarżącej, decyzją z dnia [...] marca 2014 r. utrzymało powyższą decyzję w mocy. Organ wskazał, że z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, iż wnioskodawczyni zamieszkuje u matki, ale prowadzi z nią odrębne gospodarstwo domowe. Matka zadeklarowała jej pomoc w zapewnieniu codziennego wyżywienia, ogrzewania, schronienia oraz [...] zł na leki, z otrzymywanej emerytury w kwocie w kwocie [...] zł. Wnioskodawczyni kontynuuje kurację po nieudanej, w jej ocenie, operacji [...] w 2006 r. Z powyższego wynika, że odwołująca się spełnia kryterium dochodowe do przyznania jej pomocy w formie zasiłku celowego, jednak nie oznacza to obowiązku przyznania tej pomocy. Zasiłek celowy ma bowiem charakter fakultatywny, co oznacza, że przyznawany jest w ramach tzw. "uznania administracyjnego". Organ I instancji wskazał, że dysponuje ograniczonymi środkami finansowymi, stąd musi mieć na względzie nie tylko interes wnioskodawczyni, ale również innych osób będących w trudnej sytuacji materialnej, dodatkowo chorych, starszych i niepełnosprawnych. Na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła D. Z. wnosząc o przekazanie sprawy organowi do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu skargi wskazała na swój zły stan zdrowia i niezdolność do pracy. W ocenie skarżącej, organy błędnie oceniły jej sytuację i uznały, że pieniądze otrzymywane od mamy są jej dochodem. Mama skarżącej swój dochód (emeryturę, świadczenie kombatanckie i świadczenie pielęgnacyjne) podzieliła bowiem na pół i pół tych świadczeń zrobiła jej dochodem, stąd zasiłki przyznane skarżącej w miesiącu lutym 2014 r. na opłaty w kwocie [...] zł i na leki w kwocie [...] zł, są nieadekwatne do sytuacji strony, która od grudnia 2012 r. nie ma żadnego własnego dochodu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Dokonując takiej kontroli Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej nie można zarzucić naruszenia prawa. Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2013 r. poz. 182 ze zm.), na podstawie której wydano zaskarżoną decyzję - w art. 2 stanowi, że pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Osoby ubiegające się o przyznanie im świadczenia z pomocy społecznej muszą liczyć się z tym, że nie każdy ich wniosek i nie w pełnym zakresie zostanie automatycznie uwzględniony, bowiem rodzaj, forma i rozmiar świadczenia muszą być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy. Zgodnie natomiast z art. 39 ustawy o pomocy społecznej zasiłek celowy może być przyznany w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej, w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Z treści tego przepisu wynika, że organ wydaje decyzję w ramach tzw. "uznania administracyjnego", swobodnie decydując o tym, czy w sprawie indywidualnej wystąpił przypadek, uzasadniający przyznanie tej formy świadczenia z pomocy społecznej. Na taki charakter wydawanej w sprawie decyzji (decyzja uznaniowa) wskazuje użyty w tym przepisie zwrot "zasiłek może być przyznany". Zasadnie zatem wskazały organy, że przyznanie zasiłku celowego z pomocy społecznej nie jest prawnym obowiązkiem organów administracji i nie rodzi dla strony roszczenia o przyznanie świadczenia, a dla ośrodka pomocy społecznej obowiązku jego przyznania. Nie każdy potrzebujący może w każdym czasie uzyskać spełnienie pełnych oczekiwań, ze względu na ograniczone środki, jakimi dysponuje ośrodek pomocy społecznej. Organy pomocy społecznej muszą mieć bowiem na uwadze również potrzeby innych osób korzystających z pomocy ośrodka. W tej kwestii, z akt administracyjnych sprawy i uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że plan na zasiłki celowe na rok 2014 r. wynosi w Gminnym Ośrodku Pomocy Społecznej w G. [...] zł, co czyni miesięczną dotację w kwocie [...] zł, a na pracownika socjalnego przypada kwota [...] zł. Dodatkowo do dnia 31 stycznia 2014 r. o udzielenie pomocy do ww. Ośrodka wystąpiło [...] osób i rodzin. Z tych środków skarżącej, która spełnia kryterium dochodowe określone w przepisach ustawy o pomocy społecznej, przyznany został zasiłek celowy na opłaty w kwocie [...] zł oraz na leki w kwocie [...] zł (decyzja z dnia [...] lutego 2014 r. [...], kontrolowana w sprawie o sygn. akt I SA/Wa 1364/14). W miesiącu lutym 2014 r. D. Z. otrzymała tym samym zasiłki celowe na łączną kwotę [...] zł. Mając powyższe na uwadze uznać należy, że organy obu instancji wydały decyzje w oparciu o obowiązujące przepisy, nie przekraczając granic uznania administracyjnego, dokonały ustaleń wszystkich okoliczności, od jakich w świetle ustawy o pomocy społecznej uzależnione jest udzielenie pomocy w formie zasiłku celowego. Motywy podjętych rozstrzygnięć zostały uzasadnione w decyzjach organów obu instancji. Organy uwzględniły również wydany w sprawie wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 30 października 2013 r. sygn. akt I SA/Wa 2158/13, którym były związane na mocy art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.). Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.