I SA/Wa 1358/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Nowak Sędziowie Sędzia WSA Bożena Marciniak Asesor WSA Kamil Kowalewski (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 24 stycznia 2024 r. sprawy ze skargi E. S. w przedmiocie niewykonania przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 listopada 2020 r. sygn. akt I SAB/Wa 174/20 1. stwierdza, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 2. wymierza grzywnę w wysokości 3000 (trzy tysiące) złotych; 3. przyznaje od Prezydenta [...] na rzecz E. S. sumę pieniężną w kwocie 2000 (dwa tysiące) złotych; 4. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz E. S. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Skargą z dnia 23 czerwca 2023 r. na niewykonanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 listopada 2020 r., sygn. akt I SAB/Wa 174/20 [...] (dalej też jako Skarżąca) wniosła o: 1. wymierzenie Prezydentowi Miasta Stołecznego Warszawy grzywny z powodu niezałatwienia sprawy administracyjnej w terminie wyznaczonym w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 9 listopada 2020 r., sygn. akt I SAB/Wa 174/20 2. wobec rażącego lekceważenia interesu skarżącej strony i wypływającej stąd krzywdy - o zasądzenie od organu na rzecz skarżącej sumy pieniężnej jaką Sąd uzna za odpowiednią, 3. dopuszczenie dowodu z załączonych do niniejszej skargi dokumentów – kopii dwóch pism wysłanych przez Skarżącą do organu, a także kopii jedynego pisma otrzymanego od organu w tej sprawie po dacie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 9 listopada 2020 r., 4. zasądzenie od Prezydenta m.st. Warszawy na rzecz Skarżącej kosztów niniejszego postępowania. Skarżąca wniosła również o rozpoznanie skargi w trybie uproszczonym. Wyrokiem z dnia 9 listopada 2020 r. I SAB/Wa 174/20 tutejszy Sąd, w wyniku rozpoznania skargi [...] na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta m.st. Warszawy w przedmiocie rozpoznania wniosku o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego nieruchomości stwierdził, że postępowanie to było prowadzone w sposób przewlekły wyczerpujący znamiona rażącego naruszenia prawa. W konsekwencji Sąd zobowiązał Prezydenta do rozpoznania wniosku z dnia 13 lutego 1948 r. o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego nieruchomości położonej w Warszawie przy ul. [...], nr hip. [...] - w terminie czterech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Prawomocny wyrok wraz z aktami sprawy doręczono Prezydentowi w dniu 2 czerwca 2021 r. Pismem z dnia 3 listopada 2021 r. Skarżąca wezwała Prezydenta m.in. do niezwłocznego rozpoznania wniosku dekretowego, co nie przyniosło jednak oczekiwanych przez nią skutków. Następnie Skarżąca pismem z dnia 4 maja 2023 r. zażądała od Prezydenta informacji o treści orzeczenia wydanego w sprawie dekretowej. W odpowiedzi na skargę Prezydent zwrócił się o jej oddalenie jako bezzasadnej. Ponadto w dniu 4 lipca 2023 r., a więc po złożeniu skargi na niewykonanie wyroku z dnia 9 listopada 2020 r. Prezydent wydał postanowienie nr 301/SD/2023 o zawieszeniu z urzędu postępowania w sprawie zainicjowanej wnioskiem z dnia 13 lutego 1948 r. o przyznanie prawa własności czasowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Jak stanowi art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 3 § 1 i 2 pkt 8 ustawy p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, a kontrola ta polega na orzekaniu w sprawach skarg na, między innymi, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 - 4. Podstawę prawną do oceny wniesionej skargi stanowi art. 154 § 1 ustawy p.p.s.a. w następującym brzmieniu: w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Jak wynika zaś z art. 154 § 3 p.p.s.a., wykonanie wyroku lub załatwienie sprawy po wniesieniu skargi, o której mowa w § 1, nie stanowi podstawy do umorzenia postępowania lub oddalenia skargi. Z kolei art. 154 § 7 p.p.s.a. daje Sądowi możliwość, w razie uwzględnienia skargi, przyznania od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej, w wysokości do połowy kwoty określonej w art. 154 § 6. W okolicznościach sprawy, skoro prawomocny wyrok dotarł do Prezydenta w dniu 2 czerwca 2021 r., to zgodnie z rozstrzygnięciem w pkt 1 sentencji, 4 – miesięczny termin wykonania orzeczenia zakreślony przez Sąd upłynął dnia 2 października 2021 r. Natomiast do dnia dzisiejszego Prezydent nie podjął decyzji załatwiającej merytorycznie sprawę Skarżącej co do jej istoty. Dopiero w dniu 4 lipca 2023 r. organ wydał postanowienie nr 301/SD/2023 o zawieszeniu z urzędu postępowania w sprawie zainicjowanej wnioskiem z dnia 13 lutego 1948 r. o przyznanie prawa własności czasowej. Oznacza to, że w dniu 26 czerwca 2023 r., kiedy wpłynęła skarga, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie uwzględniający skargę na przewlekłość – I SAB/Wa 174/20, nie był jeszcze wykonany. Uprzednie, pisemne wezwanie organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, którego wymaga art. 154 § 1 p.p.s.a., zmaterializowało się poprzez wskazane wyżej pismo Skarżącej wzywające Prezydenta do niezwłocznego rozpoznania wniosku dekretowego złożone w dniu 3 listopada 2021 r. Następnie w dniu 4 maja 2023 r. Skarżąca skierowała do Prezydenta żądanie o udzielenie informacji dotyczącej treści orzeczenia wydanego w sprawie dekretowej, co w ocenie Sądu również należy traktować jako wezwanie do wykonania wspomnianego wcześniej wyroku. Wyjaśnić w tym miejscu należy, że uprzednie – zgodnie ze regułami znaczeniowym języka polskiego – to takie, które miało miejsce wcześniej, przed czymś. W ocenie Sądu, jeżeli ustawodawca stanowi o uprzednim wezwaniu, to chodzi o uprzedniość względem wniesienia skargi. Innymi słowy, wezwanie organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy musi poprzedzać skargę sądową. Temu warunkowi Skarżąca zadośćuczyniła, co przynosi wypełnienie kolejnej przesłanki umożliwiającej wniesienie skargi w przedmiotowej sprawie. Nie jest uzasadniona interpretacja, że wezwanie do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy można wystosować dopiero po zaistnieniu stanu niewykonania wyroku ponieważ nie znajduje ona potwierdzenia w literalnym, dosłownym brzmieniu przepisu art. 154 § 1 p.p.s.a. Wezwanie do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy nastąpiło w formie pisemnej, co uwidaczniają akta sprawy, a tym samym ziszczona została kolejna przesłanka dla wniesienia skargi sądowej. W takim stanie rzeczy Sąd przyjmując skargę dostrzegł, że zarzut niewykonania wyroku jest zasadny, co potwierdza wskazana wyżej chronologia zdarzeń w sprawie. W konsekwencji Sąd uwzględnił skargę oraz żądanie Skarżącej i wymierzył organowi grzywnę w wysokości 3000 zł. Wziął przy tym pod uwagę, że organ od dnia otrzymania prawomocnego wyroku z dnia 9 listopada 2022 r., pomimo zobowiązania go do załatwienia sprawy w terminie czerech miesięcy, dopiero po przeszło dwóch latach wydał postanowienia o zawieszeniu prowadzonego postępowania, czego dowodem jest zalegające w aktach postanowienia z dnia 4 lipca 2023 r. Z tych samych względów Sąd potraktował bezczynność organu w niewykonaniu wyroku jako znaczną, jaskrawą, co sprawiło, że orzeczono o rażącym naruszeniu prawa. W orzecznictwie sądów administracyjnych akcentuje się, że rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym - bez żadnej wątpliwości i wahań - można stwierdzić, że naruszono prawa w sposób oczywisty. Kwalifikacja naruszenia, jako rażącego, musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. Podkreśla się także, że dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne, co niewątpliwie ma miejsce w niniejszej sprawie. Organ pomimo tego, że zobowiązany został do załatwienia sprawy w terminie czterech miesięcy od dnia otrzymania prawomocnego wyroku, to pozostawiał sprawę niezałatwioną przez ponad dwa lata. Wreszcie Sąd na wniosek Skarżącej zdecydował się skorzystać z fakultatywnej kompetencji do przyznania skarżącej od organu sumy pieniężnej głównie z uwagi na zakwalifikowanie bezczynności w wykonaniu wyroku jako rażącej. O kosztach orzeczono na zasadzie art. 200 w związku z art. 205 § 2 p.p.s.a. zasądzając kwotę 200 zł uiszczoną tytułem wpisu sądowego od skargi.