I SA/Wa 1330/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Elżbieta Lenart, sędzia WSA Gabriela Nowak, asesor WSA Mateusz Rogala (spr.), po rozpoznaniu w dniu 1 września 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi D. L. na postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 4 kwietnia 2022 r. nr DAP-WN-727-118/2021 w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę.

Zaskarżonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie postanowieniem z dnia 4 kwietnia 2022 r. nr DAP-WN-727-118/2021 Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, działając m.in. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm., powoływanej dalej jako k.p.a.), utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia 8 listopada 2021 r. nr DAP-WPK-727-1-496/2021/KPu odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody T. z dnia [...] lipca 1991 r. nr [...] orzekającej o nabyciu przez Gminę T. z mocy prawa nieodpłatnie własności nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów w jednostce ewidencyjnej obrębie [...], uregulowanej w księdze wieczystej (zbiorze dokumentów, Iwh) Nr [...]. W uzasadnieniu postanowienia z dnia 8 listopada 2021 r., wydanego na podstawie art. 158 § 3 w zw. z art. 61a § 1 i 2 k.p.a., Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji stwierdził, że strona wystąpiła w dniu 14 września 2021 r. z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody T. z dnia [...] lipca 1991 r. Wniosek ten wpłynął do organu w dniu 17 września 2021 r. W ocenie organu, od dnia doręczenia stronom decyzji Wojewody T. z dnia [...] lipca 1991 r. upłynęło trzydzieści lat, a zatem nie jest możliwe wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności tej decyzji, bowiem zgodnie z art. 158 § 3 k.p.a., jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji, o której mowa w art. 156 § 2, upłynęło trzydzieści lat, nie wszczyna się postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Po rozpatrzeniu wniosku D. L. o ponowne rozpatrzenie sprawy Minister utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ wyjaśnił, że w postanowieniu z dnia 8 listopada 2021 r. błędnie przyjęto, iż decyzja Wojewody T. z dnia [...] lipca 1991 r. została doręczona stronom postępowania w dniu 5 sierpnia 1991 r., podczas gdy została ona doręczona w dniach 5 sierpnia i 17 września 1991 r. W związku z tym, mając także na uwadze, że zgodnie z art. 61 § 3 k.p.a. datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej, organ ponownie rozpatrując sprawę, uznał, że wniosek D. L. o stwierdzenie nieważności decyzji został złożony w ustawowym terminie. Organ utrzymał jednak w mocy zaskarżone postanowienie, bowiem stwierdził, że D. L. na wezwanie organu nie przedłożyła dowodów świadczących o tym, że ona lub jej poprzednik prawny legitymowali się w dacie wejścia w życie ustawy komunalizacyjnej tytułem prawnorzeczowym do skomunalizowanej nieruchomości. Dowodów takich nie przedłożyła również przy wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji oraz przy wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Organ uznał zatem, że wnioskodawczyni nie może być uznana za stronę w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody T. z dnia [...] lipca 1991 r. D. L. wniosła na powyższe postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, stawiając zarzuty naruszenia przepisów prawa procesowego w postaci: 1) art. 61a § 1 k.p.a. w zw. z art. 28 § 1 k.p.a. poprzez jego zastosowanie przez organ, pomimo że skarżąca powinna zostać uznana za stronę postępowania administracyjnego, jako osoba posiadająca interes prawny w stwierdzeniu nieważności decyzji Wojewody T. z dnia [...] lipca 1991 r.; 2) art. 28 § 1 k.p.a. poprzez uznanie, że skarżąca nie posiada interesu prawnego we wszczęciu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności ww. decyzji; 3) art. 157 § 2 k.p.a. poprzez niewszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, pomimo uzasadnionego żądania strony. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz o zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi skarżąca przedstawiła argumenty świadczące, w jej ocenie, o wydaniu decyzji z dnia [...] lipca 1991 r. z rażącym naruszeniem prawa, a także o posiadaniu przez nią interesu prawnego w sprawie stwierdzenia nieważności tej decyzji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżone postanowienie, pomimo błędnego uzasadnienia, odpowiada prawu. W pierwszej kolejności należy odwołać się do przywoływanej przez organy obu instancji treści art. 158 § 3 k.p.a., który wszedł w życie z dniem 16 września 2021 r. na mocy przepisów ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 1491). W myśl tego przepisu, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji, o której mowa w art. 156 § 2 (tj. decyzji, której stwierdzenia nieważności z przyczyn określonych w art. 156 § 1 k.p.a. dotyczyć ma postępowanie), upłynęło trzydzieści lat, nie wszczyna się postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Oznacza to, że po upływie trzydziestoletniego terminu od doręczenia lub ogłoszenia decyzji administracyjnej nie jest dopuszczalne wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia jej nieważności. W rozpoznawanej sprawie nie jest sporne, że D. L. nadała wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] lipca 1991 r. w dniu 14 września 2021 r., zaś wpłynął on do organu w dniu 17 września 2021 r. W myśl zaś art. 61 § 3 k.p.a., datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej. Skoro zatem wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji wpłynął do organu w dniu 17 września 2021 r., to organ był zobligowany do zastosowania obowiązujących w tym dniu przepisów, w tym również art. 158 § 3 k.p.a. W ocenie Sądu, należy zgodzić się ze stanowiskiem organu wyrażonym w uzasadnieniu postanowienia z dnia 8 listopada 2021 r., że wniosek skarżącej o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] lipca 1991 r. został złożony po upływie trzydziestu lat od dnia jej doręczenia, natomiast błędne jest stanowisko przeciwne przyjęte przez organ ponownie rozpatrujący sprawę w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Jak bowiem wynika z akt administracyjnych, decyzja Wojewody T. z dnia [...] lipca 1991 r. została doręczona Prezydentowi Miasta T. w dniu 5 sierpnia 1991 r., a w związku z jej niezaskarżeniem stała się prawomocna w dniu 19 sierpnia 1991 r. (co potwierdza pieczęć na odwrocie decyzji). Następnie odpis prawomocnej decyzji został doręczony w dniu 17 września 1991 r. Urzędowi Rejonowemu w T. Okoliczność tę potwierdza zawarta na zwrotnym potwierdzeniu odbioru wzmianka "praw. dec. kom.", czyli prawomocna decyzja komunalizacyjna. W ocenie Sądu, doręczenie decyzji, wywołujące skutki prawne na podstawie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, nastąpiło zatem w dniu 5 sierpnia 1991 r. i zostało dokonane wyłącznie Prezydentowi Miasta T. Doręczenie decyzji prawomocnej w dniu 17 września 1991 r. miało jedynie charakter informacyjny i ewidencyjny i nie niosło ze sobą żadnych skutków prawnych w postępowaniu administracyjnym. Co za tym idzie, doręczenie to nie mogło też mieć wpływu na początek biegu terminu do skutecznego wystąpienia z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji. Zdaniem Sądu, trzydziestoletni termin, określony w art. 158 § 3 k.p.a., upłynął więc w niniejszej sprawie w dniu 5 sierpnia 2021 r. Odnosząc się do argumentów skarżącej, podnoszonych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, że decyzja z dnia [...] lipca 1991 r. nie została nigdy doręczona zarówno jej, jak i jej poprzednikom prawnym, należy zauważyć, że doręczenie decyzji, o którym mowa w art. 158 § 3 k.p.a., musi zostać dokonane przynajmniej jednej ze stron postępowania. Dla wejścia decyzji do obrotu prawnego wymagane jest bowiem jej doręczenie co najmniej jednej ze stron, natomiast ewentualny brak skutecznego doręczenia aktu innym stronom postępowania może stanowić jedynie przesłankę wznowienia postępowania. Argumentacja skarżącej dotycząca posiadania przez nią interesu prawnego w tej sprawie nie mogła odnieść zamierzonego skutku, bowiem organ w pierwszej kolejności zobligowany był zbadać, czy upłynął termin do złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji. Natomiast ustalenie, że w sprawie upłynęło trzydzieści lat od dnia doręczenia decyzji z dnia [...] lipca 1991 r. stanowiło bezwzględna przesłankę do wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania. Z tego powodu należało uznać, że zaskarżone postanowienie, utrzymujące w mocy postanowienie z dnia 8 listopada 2021 r. odmawiające wszczęcia postępowania z tej właśnie przyczyny, mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu. W konsekwencji skarga na to postanowienie winna zostać oddalona. Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.) orzekł jak w sentencji. Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 3 w związku z art. 120 tej ustawy.