I SA/Wa 133/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Durzyńska Sędziowie: WSA Dariusz Pirogowicz WSA Emilia Lewandowska (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 24 kwietnia 2018 r. sprawy ze skargi M. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie przyznania i wypłaty zasiłku stałego oddala skargę.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] postanowieniem z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] po rozpatrzeniu zażalenia M. S. utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta [...] z dnia [...] września 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie przyznania i wypłaty zasiłku stałego za okres od lutego 2003 r. Powyższe postanowienie wydane zostało w następującym stanie faktycznym i prawnym: M. S. do dnia 31 stycznia 2003 r. przysługiwało prawo do zasiłku stałego wyrównawczego, które zostało uchylone decyzją z dnia [...] marca 2003 r. nr [...] z powodu przyznania mu przez ZUS prawa do renty. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją organu drugiej instancji oraz wyrokami sądów administracyjnych. W aktualnym stanie prawnym tego rodzaju świadczenie nie przysługuje, zostało zastąpione zasiłkiem stałym. W dniu 1 sierpnia 2017 r. M. S. wystąpił z wnioskiem o przyznanie i wypłatę zasiłku stałego za okres od lutego 2003 r. Prezydent [...] postanowieniem z dnia [...] września 2017 r. odmówił wszczęcia postępowania w/w sprawie podnosząc, że prawo M. S. do zasiłku stałego zostało rozstrzygnięte stosownymi decyzjami i wyrokami oraz że nie uległy zmianie okoliczności faktyczne i prawne dotyczące przyznania zasiłku stałego. M. S. złożył zażalenie na powyższe postanowienie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] rozpoznając sprawę stwierdziło, że postanowienie organu pierwszej instancji jest zgodne z prawem. Zdaniem SKO w [...] w sprawie zaistniały przesłanki do odmowy wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 kpa, bowiem sprawa dotycząca przyznania M. S. zasiłku stałego od lutego 2003 r. była już przedmiotem postępowania przed organami obu instancji, a także przed sądem administracyjnym. Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł M. S. podnosząc, że nie zmieniły się warunki, na podstawie których przyznano mu zasiłek w 2003 r. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2188 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych kryteriów Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji nie naruszają prawa. Zaskarżonym postanowieniem Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta [...] z dnia [...] września 2017 r. odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie przyznania i wypłaty M. S. zasiłku stałego od lutego 2003 r. Podstawę prawną rozstrzygnięć organów obu instancji stanowił art. 61a § 1 kpa, zgodnie z którym, gdy żądanie, o którym mowa w art. 61 (żądanie wszczęcia postępowania), zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Podkreślić trzeba, że odmowa wszczęcia postępowania następuje przede wszystkim z przyczyn o charakterze procesowym, które czynią stosowny wniosek niedopuszczalnym. Organ na tym etapie postępowania bada zatem, czy zachodzą podstawy do wszczęcia postępowania, dokonując oceny, czy istnieją przesłanki procesowe uniemożliwiające merytoryczne rozpoznanie wniosku. Oznacza to, że odmowa wszczęcia postępowania może mieć miejsce jedynie w sytuacjach oczywistych, niewymagających analizy sprawy i przeprowadzenia dowodów. Na skutek odmowy wszczęcia postępowania organ nie prowadzi bowiem postępowania administracyjnego i nie rozstrzyga sprawy co do jej istoty. Z treści art. 61a § 1 kpa wynikają dwie samodzielne i niezależne przesłanki wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania. Jedną z nich jest wniesienie podania przez osobę, która nie jest stroną, drugą - zaistnienie innych uzasadnionych przyczyn uniemożliwiających wszczęcie postępowania. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że przez inne uzasadnione przyczyny, o których mowa w art. 61a § 1 kpa, należy rozumieć takie sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania, np. gdy w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy albo w sprawie takiej zapadło już rozstrzygniecie lub gdy w przepisach prawa brak jest podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym (wyrok WSA w Szczecinie z dnia 9 kwietnia 2014 r. sygn. akt II SA/Sz 1285/13). W rozpoznawanej sprawie organy obu instancji za inną przyczynę uzasadniającą odmowę wszczęcia postępowanie w sprawie z wniosku skarżącego uznały fakt, że w tej samej sprawie toczyło się już postępowanie i kwestia przyznania M. S. prawa do zasiłku stałego (dawniej zasiłku stałego wyrównawczego) była już przedmiotem merytorycznego ostatecznego rozpoznania. Nie uległy przy tym zmianie okoliczności, które uzasadniałyby ewentualne ponowne przeprowadzenie postępowania w sprawie o tożsamym przedmiocie. Zdaniem Sądu stanowisko organów jest prawidłowe. Oczywiste jest, że wniosek z dnia 1 sierpnia 2017 r. jest ponownym wnioskiem złożonym w tej samej sprawie. Pierwszy wniosek M. S. z lutego 2003 r. o wszczęcie postępowania w sprawie przyznania i wypłaty zasiłku stałego za okres od lutego 2003 r. został rozpoznany decyzją z dnia [...] marca 2003 r., utrzymaną w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławczego w [...], a następnie poddaną kontroli sądów administracyjnych. Słusznie zatem organy obu instancji uznały, że ponowne prowadzenie postępowania w sprawie przyznania zasiłku stałego za okres od lutego 2003 r. jest niedopuszczalne oraz że zaistniały przesłanki uzasadniające odmowę wszczęcia postepowania na podstawie art. 61a § 1 kpa. Ostateczność decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] marca 2003 r. o odmowie przyznania zasiłku stałego wyrównawczego wywołała taki skutek, że zamknęła organowi możliwość wszczęcia kolejnego postępowania w tej samej sprawie. Co prawda decyzja ta dotyczyła zasiłku stałego wyrównawczego, a skarżący obecnie domaga się zasiłku stałego, jednakże uchwalona w dniu 12 marca 2004 r. ustawa o pomocy społecznej, która zaczęła obowiązywać od dnia 1 maja 2004 r., wprowadziła pojęcie "zasiłku stałego" zastępując tym samym formę pomocy znaną wcześniej jako "zasiłek stały wyrównawczy". W świetle powyższego stwierdzić należy, że organy prawidłowo oceniły stan faktyczny sprawy i wydały rozstrzygnięcia odpowiadające prawu. Złożona skarga jest więc bezzasadna i podlega oddaleniu. W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji. Rozpatrzenie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 3 w związku z art. 120 tej ustawy.