I SA/Wa 1238/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik, Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska, asesor WSA Kamil Kowalewski (spr.), Protokolant referent Radosław Fijałkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 listopada 2023 r. sprawy ze skargi Dyrektora Izby Skarbowej w Krakowie na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia 12 lutego 2009 r. nr KKU-9/09 w przedmiocie nabycia z mocy prawa własności nieruchomości oddala skargę.

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lutego 2009 r., nr [...], wydaną po rozpatrzeniu odwołania Prezydenta Miasta [...], Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa (dalej też jako KKU lub Komisja) uchyliła decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2008 roku Nr [...] odmawiającą stwierdzenia nabycia z mocy prawa przez Gminę [...] z dniem [...] maja 1990 roku własności nieruchomości zabudowanej położonej w jednostce ewidencyjnej [...], obręb [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka Nr [...] o pow. [...] ha, uregulowanej w księdze wieczystej KW [...] (pkt 1 decyzji) i stwierdziła nabycie własności rzeczonej nieruchomości z mocy prawa, z dniem 27 maja 1990 roku, przez Gminę [...] (pkt 2 decyzji). Stan faktyczny sprawy przedstawiał się w sposób następujący. Wojewoda [...] (dalej też Wojewoda) decyzją z [...] grudnia 2008 r., działając na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 ze zm.), stwierdził, że Gmina [...] nie nabyła z mocy prawa z dniem 27 maja 1990 r. nieodpłatnie nieruchomości położonej w jednostce ew. [...], obręb [...], oznaczonej w ew. gruntów jako działka nr [...], o pow. [...] ha, uregulowanej w księdze wieczystej KW nr [...]. Wojewoda przyjął, że sporna nieruchomość nie należała do terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego, gdyż pozostawała w zarządzie Biura [...] w [...]. Wojewoda powołał się na decyzję Urzędu Dzielnicowego [...] Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami z dnia [...] grudnia 1988 roku nr [...] o opłatach z tytułu zarządu na rzecz Biura "[...]" w [...] oraz na decyzję ustanawiającą zarząd z dnia [...] czerwca 1990 roku. Ponadto Wojewoda wskazał także na umowę o przekazaniu przedmiotowej nieruchomości między w/w Biurem [...], a Izbą Skarbową w [...] z dnia [...] czerwca 1990 roku. Zdaniem Wojewody, wskazane dokumenty pozwalały stwierdzić, iż przedmiotowa nieruchomość nie należała do terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego. Sygn. akt I SA/Wa 1238/15 Na skutek odwołania od tej decyzji złożonego przez Prezydenta Miasta [...], Komisja decyzją z [...] lutego 2009 r. uchyliła w całości decyzję Wojewody i stwierdziła nabycie z mocy prawa z dniem 27 maja 1990 r. przez Gminę własności nieruchomości stanowiącej działkę oznaczoną nr [...]. Komisja argumentowała, że Wojewoda niezasadnie powołał się na decyzję o opłatach z tytułu zarządu, gdyż – jej zdaniem – nietrafny jest pogląd, że istnienie takiej decyzji jest wystarczające dla przyjęcia założenia o pozostawaniu nieruchomości w użytkowaniu przedsiębiorstwa państwowego w dniu 27 maja 1990 roku. Komisja zwróciła też uwagę, że Naczelny Sąd Administracyjny (w wyroku z dnia 26 czerwca 1997 roku w sprawie I S.A.1728/96) stwierdził, iż dopuszczone w § 4 ust. 1 i 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 marca 1993 roku w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu (Dz.U. Nr 23, poz.97) dowody, na których podstawie możliwe jest stwierdzenie prawa zarządu/użytkowania nieruchomością w celach uwłaszczeniowych, nie mają zastosowania w postępowaniu komunalizacyjnym. Wymienione rozporządzenie – jak zauważyła Komisja – zostało wydane na podstawie przepisu szczególnego tj. art. 2d ustawy z dnia 29 września 1990 roku (Dz.U. Nr 79, poz. 464 z późn.zm.) na ściśle określony użytek. Taki – szczególny charakter wymienionego rozporządzenia wyłącza zaś możliwość jego stosowania w sposób rozszerzający. Za rzecz charakterystyczną KKU uznała to, że w sprawie została wydana decyzja o ustanowieniu zarządu na rzecz [...], ale miało to miejsce dopiero w dniu [...] czerwca 1990 roku. Ta decyzja w sposób jaskrawy, w ocenie KKU, wskazuje, że nie mogły być miarodajne, z punktu widzenia oceny istnienia prawa zarządu, powoływane decyzje o naliczaniu opłat. KKU odniosła się też do powoływanej przez Wojewodę umowy o przekazaniu nieruchomości z dnia [...] czerwca 1990 roku, Komisja uznała, że przy ocenie skuteczności tego zdarzenia uszła uwadze Wojewody kluczowa kwestia wynikająca z art. 5 ust 1 ustawy "komunalizacyjnej" jaką jest stan prawny z dnia 27 maja 1990 roku, czyli z daty wejścia w życie tej ustawy. W ocenie KKU, było oczywiste – na tle informacji zgromadzonych w postępowaniu przed organem pierwszej instancji – że w tym dniu nie był jeszcze ustanowiony zarząd, ani nie nastąpiło przekazanie nieruchomości, a z Sygn. akt I SA/Wa 1238/15 przyczyn wyżej wskazanych decyzja o ustanowieniu opłat nie mogła zastąpić decyzji o ustanowieniu zarządu. Skargę na decyzję Komisji z dnia [...] lutego 2009 r. w dniu [...] września 2011 r. złożył Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] (dalej też jako NUS, Naczelnik US lub Skarżący) zarzucając jej naruszenie: 1. przepisów prawa materialnego, przez niewłaściwe ich zastosowanie, a to: 1) naruszenie art. 11 ust. 1 pkt. 2 ustawy z dnia 10 maja 1990r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Z 1990 r. Nr 32, poz. 191 z późn. zm.) poprzez przyjęcie, iż podstawą rozstrzygnięcia czy nieruchomość należała w dniu 27 maja 1990r. do przedsiębiorstwa państwowego jest jedynie dokument decyzji administracyjnej wydany przez odpowiedni organ, pomijając wszelkie inne dokumenty mogące potwierdzić fakt jej wydania, 2) błędne zastosowanie w niniejszej sprawie art. 5 ust. 1 pkt. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych 3) nie zastosowanie art. 199 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (tj. Dz.U. Nr 102 poz. 651 ze zm.) 2. przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy, a to: 1) art. 6, 7 oraz 75 § 1 K.p.a. poprzez niedopuszczenie dowodów z dokumentów, bez jakiejkolwiek podstawy prawnej, a które mogły przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, 2) art. 76 § 1 K.p.a. poprzez pominięcie dowodu z dokumentu tj.: Protokołu zdawczo-odbiorczego z dnia [...] września 1972 r., 3) art. 77 § 1 oraz 107 K.p.a. poprzez nie rozpatrzenie w sposób wyczerpujący zebranych w sprawie materiałów dowodowych oraz nie precyzując motywów danej interpretacji dowodów, co uniemożliwiło stronie kontrolę poprawności decyzji KKU, 4) naruszenie art. 24 § 4 pkt. 1 i 4 K.p.a. Naczelnik US wniósł o dopuszczenie dowodu z następujących dokumentów: 1) protokołu zdawczo-odbiorczego z dnia [...] września 1972r., 2) decyzji numer [...] z dnia [...] czerwca 1990 r. wydanej Prezydenta Miasta [...], Sygn. akt I SA/Wa 1238/15 3) umowy o przekazanie nieruchomości z dnia [...] czerwca 1990 r., 4) decyzji Prezydenta Miasta [...] numer [...] z dnia [...] marca 2006 r. NUS zwrócił się też do Sądu o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji, a także zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych. Jednocześnie Naczelnik US zwrócił się o przywrócenie terminu do złożenia skargi wskazując, że mimo iż postępowanie komunalizacyjne zostało wszczęte [...] listopada 2007 r., to w ogóle nie został on o tym postępowaniu powiadomiony, a kończącą je decyzję NUS otrzymał dopiero na wniosek ustanowionego pełnomocnika w dniu [...] września 2011 r. Uzasadniając skargę NUS przedstawił przebieg sprawy, po czym wskazał, że nabył nieruchomość składającą się z działki ewidencyjnej [...] w dniu [...] czerwcu 1990 r. od przedsiębiorstwa państwowego "[...]", a powyższa nieruchomość należała do tego przedsiębiorstwa państwowego od roku 1972 roku na podstawie decyzji administracyjnej Prezydium Rady Narodowej Miasta [...] Wydział Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej. Przejęcie nieruchomości nie mogło odbyć się bez wykazania się przez przedsiębiorstwo "[...]" tytułem prawnym do nieruchomości. Strona skarżąca jest w posiadaniu protokołu zdawczoodbiorczego, w którym zaznaczono, że "[...]" nabył prawo zarządu i użytkowania nieruchomości decyzją administracyjną, która to decyzja zaginęła w Archiwum Prezydenta Miasta [...]. Komisja w odpowiedzi na skargę zwróciła się o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu skarżonej decyzji. W piśmie z dnia [...] września 2011 r. pełnomocnik NUS uzupełnił skargę wnosząc o przeprowadzenie dodatkowych dowodów wymienionych w 1-25, których kopie stanowiły załączniki do złożonego pisma procesowego. Procedując nad kwestią przywrócenia terminu do złożenia skargi postanowieniem z dnia 7 marca 2011 r., I SA/Wa 21/43/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił wniosek Skarżącego w tym przedmiocie, bowiem – jak uznał – skarżona decyzja została mu doręczona jedynie informacyjnie, a w związku z tym w ogóle nie rozpoczął biec termin do wniesienia na nią skargi. Na skutek zażalenia złożonego przez Skarżącego Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 23 maja 2012 r., I OZ 355/12 uchylił postanowienie tut. Sądu z Sygn. akt I SA/Wa 1238/15 dnia 7 marca 2011 r. i przekazał mu sprawę do ponownego rozpatrzenia. NSA wskazał, że Skarżący dowiedział się o treści decyzji dnia 6 września 2011 r. i to od tej daty należy liczyć bieg terminu określonego w art. 87 § 1 P.p.s.a., albowiem w tym dniu ustała przyczyna uchybienia terminu. Błędnym było zatem przyjęcie przez Sąd I instancji, iż termin określony w art. 87 § 1 P.p.s.a. w niniejszej sprawie w ogóle nie rozpoczął biegu. Natomiast wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, złożony przez stronę skarżącą 9 września 2011 r. spełniał wymóg wskazany w powyższym przepisie. Sąd I instancji błędnie zatem odrzucił wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Ponownie rozpatrując problem przywrócenia terminu do złożenia skargi WSA w Warszawie postanowieniem z dnia 28 czerwca 2012 r., I SA/Wa 2143/11 również zdecydował, że wniosek ten należało odrzucić. Tym razem Sąd w uzasadnieniu wskazał, że nie jest związany oceną Naczelnego Sądu Administracyjnego, gdyż w niniejszej sprawie odnosi się ona do stanu faktycznego sprawy, a zatem ocena ta nie jest wykładnią przepisów prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zapoznał się także z treścią wyroku z dnia 11 stycznia 2012 r. sygn. akt I SA/Wa 1408/11 r. stwierdzając, na podstawie danych ewidencyjnych, że skarga rozpoznana tym wyrokiem wpłynęła do Sądu w dniu [...] lipca 2011 r. Z kolei zaskarżona w tej sprawie decyzja KKU nr [...], która dotyczyła odmowy uchylenia decyzji komunalizacyjnej z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...]- wydana została w dniu [...] maja 2011 r., co zdaniem Sądu jednoznacznie wskazuje, iż Skarżący, jeszcze przed dniem wpływu do Sądu w dniu [...] lipca 2011 r. skargi na decyzję [...], wiedział o wydaniu decyzji [...] i znał jej treść. W konsekwencji ponownie odrzucono wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Naczelnik US wniósł zażalenie na to postanowienie zarzucając mu naruszenie art. 133 w zw. z art. 141 § 4 zd. 1 P.p.s.a; art. 106 § 3 P.p.s.a. w zw. z art. 236, 244 § 1 i 245 kpc; art. 88 P.p.s.a; art. 86 § 1 P.p.a.; art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a; art. 141 § 4 zd. 1 w zw. z art. 166 P.p.s.a. oraz art. 190 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny, po rozpatrzeniu otrzymanego zażalenia, postanowieniem z dnia 24 października 2021 r., I OZ 730/12 ponownie uchylił rozstrzygnięcie WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia temu Sądowi. Sygn. akt I SA/Wa 1238/15 Tym razem w uzasadnieniu NSA wskazał, że w warunkach niniejszej sprawy przez związanie oceną prawną należy rozumieć także osąd co do stanu faktycznego. Natomiast w uzasadnieniu postanowienia z dnia 23 maja 2012 r., I OZ 355/12 Naczelny Sąd Administracyjny jednoznacznie stwierdził, że należy przyjąć, iż Skarżący dowiedział się o treści decyzji dnia [...] września 2011 r. i to od tej daty należy liczyć bieg terminu określonego w art. 87 § 1 P.p.s.a. Błędnie zatem Sąd I instancji argumentował na rzecz odrzucenia skargi, że termin określony w art. 87 § 1 P.p.s.a w niniejszej sprawie w ogóle nie rozpoczął biegu. Wreszcie postanowieniem z dnia 19 grudnia 2012 r., I SA/Wa 2143/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przywrócił Naczelnikowi US termin do złożenia skargi. Przystępując do merytorycznego rozpatrzenia skargi, Sąd na dzień 4 kwietnia 2013 r. wyznaczył termin rozprawy w sprawie zainicjowanej skargą Naczelnika US na decyzję KKU z dnia [...] lutego 2009 r., o czym strony postępowania zawiadomiono prawidłowo. Należy jednak zauważyć, że pismem z dnia [...] marca 2010 r. NUS zwrócił się też o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją z [...] lutego 2009 r., wskazując jako podstawę wznowienia art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. Komisja, po wznowieniu postanowieniem z [...] listopada 2010 r., nr [...] postępowania, w dniu [...] maja 2011 r., wydała decyzję nr [...] odmawiając uchylenia decyzji z [...] lutego 2009 r. Komisja stanęła na stanowisku, że decyzja o ustaleniu opłaty, a także protokół zdawczo-odbiorczy nie stanowią o przekazaniu nieruchomości w zarząd przedsiębiorstwu państwowemu. Jednocześnie stwierdziła, że istnieniu prawa zarządu przeczą ponadto wykreślenia przedsiębiorstw państwowych z księgi wieczystej prowadzonej dla przedmiotowej nieruchomości, mające miejsce przed 27 maja 1990 r. Postanowieniem wydanym na rozprawie w dniu 4 kwietnia 2013 r. Sąd zawiesił postępowanie sądowe, co motywował tym, że równolegle – od dnia [...] lipca 2011 r., toczy się przed tut. Sądem sprawa ze skargi Naczelnika US na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] maja 2011 r. nr [...], odmawiającą uchylenia własnej decyzji z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...] w przedmiocie komunalizacji mienia. Powyższe – w ocenie Sądu – oznaczało, że w przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z sytuacją opisaną w art. 56 P.p.s.a, gdyż przed wniesieniem skargi do sądu, Sygn. akt I SA/Wa 1238/15 wszczęte zostało postępowanie administracyjne, a następnie sądowe, w celu wznowienia postępowania zakończonego prawomocną decyzją Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] lutego 2009 r. Sprawa ta nie jest jeszcze prawomocnie zakończona albowiem od wyroku WSA z dnia 11 stycznia 2012 r. sygn. akt I SA/Wa 1408/11, skarżący złożył skargę kasacyjną do NSA, która do dnia dzisiejszego nie została jeszcze rozpoznana. Postępowanie to zostało podjęte postanowieniem z dnia 20 grudnia 2013 r., I SA/Wa 2143/11, a następnie ponownie zawieszone – z tych samych co poprzednio przyczyn postanowieniem wydanym na rozprawie w dniu 25 marca 2014 r., I SA/Wa 3221/13. Zmiana sygnatury sprawy (z I SA/Wa 2143/11 na I SA/Wa 3221/13) wynikała z faktu wydania przez NSA wyroku z dnia 18 grudnia 2013 r., I OSK 1371/12 w toczącej się równolegle sprawie w przedmiocie wznowienia i podyktowanej tym koniecznością zmiany składu orzekającego w sprawie). Następnie postanowieniem z dnia 17 lipca 2015 r., I SA/Wa 3221/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie podjął zawieszone postępowanie o czym strony zostały zawiadomione pismem z dnia [...] lipca 2015 r., w którym poinformowano je również, że sprawa została wpisana pod nowy (aktualny) numer I SA/Wa 1238/15. W dniu 29 września 2015 r. tut. Sąd postanowieniem I SA/Wa 1238/15 raz jeszcze zawiesił toczące się postępowanie sądowe. Jak bowiem ustalono, w tutejszym Sądzie nadal toczyła się teraz wpisana pod sygn. akt I SA/Wa 1530/15 wszczęta ze skargi Gminy Miasta [...] na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...], sprawa w przedmiocie wznowienia postępowania zakończonego decyzją KKU z dnia [...] lutego 2009 r., nr [...]. Postępowanie zostało podjęte postanowieniem z dnia 10 stycznia 2019 r., a następnie raz jeszcze zawieszone postanowieniem wydanym w dniu 14 czerwca 2019 r. Ostatecznie tut. Sąd podjął zawieszone postępowanie w dniu 12 stycznia 2023 r. mając na uwadze to, że Naczelny Sąd Administracyjny w dniu 1 grudnia 2022 r. wydał wyrok w sprawie I OSK 1914/20, którym oddalił skargę kasacyjną Izby Administracji Skarbowej w [...] od wyroku WSA w Warszawie z dnia 2 grudnia 2019 r., I SA/Wa 1653/19 wydany w sprawie ze skargi Izby Administracji Skarbowej w [...] na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] czerwca 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej po przeprowadzeniu postępowania wznowieniowego. Sygn. akt I SA/Wa 1238/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznając skargę Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] popieraną przez Dyrektora Izby Skarbowej w [...] na decyzję KKU z dnia [...] lutego 2009 r. zważył, co następuje: W tym miejscu należy przypomnieć, że zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm., dalej p.p.s.a.), sąd może uwzględnić skargę jedynie w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Brak naruszeń noszących takie znamiona skutkować musi więc oddaleniem skargi. Działając w tak zakreślonych granicach, Sąd stwierdził, że nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi. Warto wspomnieć również, że Sąd, działając na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a., oddalił wnioski dowodowe sformułowane przez stronę skarżącą. Wydane w tym przedmiocie postanowienie Sąd motywował tym, że dokumenty, z których dowód miał zostać przeprowadzony w toku postępowania sądowego zostały włączone do akt w związku z toczącą się równolegle sprawą w trybie wznowienia postępowania zakończonego decyzją KKU z dnia [...] lutego 2009 r., nr [...]. Decyzje wydawane na kolejnych etapach tego postępowania były przedmiotem kontroli tut. Sądu, a zatem miał on możliwość zaznajomienia się z treścią tych dokumentów w związku z tym obecnie nie było potrzeby przeprowadzania z nich dowodu uzupełniającego. Zaznaczyć należy również, że rozstrzygnięcie wspomnianej sprawy prowadzonej w trybie nadzwyczajnym, jakim jest wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją administracyjną, ma bezpośredni wpływ również na treść rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. Głównie dlatego Sąd zobligowany był zawiesić postępowanie zainicjowane skargą na decyzję KKU nr [...]. Obowiązek taki wynikał wprost z art. 56 P.p.s.a., który stanowi, że w razie wniesienia skargi do sądu po Sygn. akt I SA/Wa 1238/15 wszczęciu postępowania administracyjnego w celu zmiany, uchylenia, stwierdzenia nieważności aktu lub wznowienia postępowania, postępowanie sądowe podlega zawieszeniu. Oczywiste wydaje się być ratio legis tego przepisu jeżeli bowiem w wyniku przeprowadzenia nadzwyczajnego postępowania administracyjnego, o którym mowa w art. 56 p.p.s.a., dojdzie do uchylenia, zmiany lub stwierdzenia nieważności tego aktu lub do wznowienia postępowania niejako "zniknie" przedmiot zaskarżenia. W takiej sytuacji, sąd administracyjny, stosownie do art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., powinien umorzyć podjęte postępowanie w sprawie jako bezprzedmiotowe (podobnie A. Kabat [w:] B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. II, Opublikowano: LEX/el. 2021). Co więcej argumenty strony Skarżącej, kwestionującej prawidłowość decyzji KKU z dnia [...] lutego 2009 r. w trybie wznowienia postępowania były też zbliżone do tych, jakie podnoszone są niniejszej sprawie. Toteż ustalenia, jakie zostały poczynione przez tut. Sąd w wyroku z dnia 2 grudnia 2019 r., I SA/Wa 1653/19 i Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 1 grudnia 2022 r., I OSK 1914/20, mogą mieć bezpośrednie znaczenie również z punktu widzenia rozpoznawanej sprawy. Nie można bowiem pominąć tego, że tak w niniejszej sprawie, jak i w sprawie zakończonej wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 grudnia 2022 r., kontrolowana była zgodność z prawem tej samej – w istocie – decyzji, a strona skarżąca w rozpoznawanej obecnie sprawie podnosiła w obu tych postępowaniach zbliżone zarzuty, które popierała podobną argumentacją. W konsekwencji należy uznać za niesporne, że w sprawie rozstrzygniętej przez Krajową Komisję Uwłaszczeniową w decyzji z [...] lutego 2009 r. kluczowy był stan faktyczno-prawny nieruchomości położonej w [...], jednostka ew. [...], obręb [...], oznaczonej aktualnie jako działka nr [...], istniejący w dniu 27 maja 1990 r. Zgodnie bowiem z art. art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r., tylko stanowiące w tej dacie mienie ogólnonarodowe (państwowe), należące do rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej, stopnia podstawowego, stawało się z mocy prawa mieniem właściwej gminy, o ile dalsze przepisy ustawy nie stanowiły inaczej. Niewątpliwie, o czym wspomniał też Sąd w wyroku I SA/Wa 1653/19, należenie nieruchomości Skarbu Państwa do terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego, o którym mowa w powołanym przepisie wykluczał fakt oddania Sygn. akt I SA/Wa 1238/15 nieruchomości w użytkowanie (zarząd) przedsiębiorstwu państwowemu. Jak wynika bowiem z art. 6 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz.U. z 1989 r. Nr 14, poz. 74 ze zm.) terenowe organy administracji państwowej zarządzały gruntami państwowymi, które nie zostały oddane w zarząd, użytkowanie lub użytkowanie wieczyste. Ustalić należało zatem, czy prawidłowe było twierdzenie Komisji, także w kontekście dowodów, które pojawiły się w aktach sprawy, że na dzień 27 maja 1990 r. sporna nieruchomość nie pozostawała w zarządzie przedsiębiorstwa państwowego, co w istocie wskazywałoby na jej przynależenie do terenowego organu administracji państwowej. Jak wynika z uzasadnienia decyzji Wojewody, przedsiębiorstwo [...], na podstawie decyzji Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Dzielnicowego [...] z dnia [...] grudnia 1988 r., miało ponosić opłaty z tytułu zarządu sporną nieruchomością. Następnie umową z dnia [...] czerwca 1900 r. [...] zbyło tę nieruchomość na rzecz Izby Skarbowej w [...], na co zezwolił Wydział Geodezji i Gospodarki Gruntami decyzją z dnia [...] czerwca 1990 r., nr [...] wydaną w trybie art. 38 ustawy z dni a 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości. Z ustaleniem tym nie zgodziła się Komisja, która w skarżonej decyzji stwierdziła, że decyzja o ustanowieniu zarządu w odniesieniu do spornej nieruchomości rzeczywiście została wydana ale dopiero w dniu [...] czerwca 1990 r., a więc po prawnie relewantnej w niniejszej sprawie dacie. To powoływanie się przez Wojewodę na decyzję z dnia [...] grudnia 1988 r. w jej ocenie wskazywało jedynie, jak niemiarodajne z punktu widzenia prawa zarządu mogą być decyzje naliczaniu opłaty. W tym miejscu należy stwierdzić, że część dokumentów dołączonych do akt postępowania sądowego w sprawie zakończonej wyrokiem I SA/Wa 1653/19 znana jest też z urzędu składowi orzekającemu w niniejszej sprawie i może wskazywać, że nieruchomość położona w [...], jednostka ew. [...], obręb [...], oznaczonej aktualnie jako działka nr [...] została oddana w 1972 r. w bezterminowe, odpłatne użytkowanie Biuru Projektów Przemysłu [...] "[...]" w [...] (decyzja Prezydium Rady Narodowej Miasta [...] z [...] sierpnia 1972r., protokół zdawczo-odbiorczy z [...] września 1972 r.). Sygn. akt I SA/Wa 1238/15 Nie wynika z nich jednak, by prawo to przy tym przedmiocie pozostawało do roku 1990, a tylko wówczas przejście spornego gruntu na rzecz Gminy byłoby niemożliwe. Przeciwnie, treść księgi wieczystej nr [...] prowadzonej dla nieruchomości, z której wyodrębniona została późniejsza działka nr [...], wskazuje, że ujawnione uprzednio w niej prawo zarządu i użytkowania Biura Projektów Przemysłu [...] "[...]" zostało [...] lutego 1978 r. wykreślone - na wniosek z [...] stycznia 1978 r. i na podstawie zarządzenia z [...] listopada 1977 r. nr [...]. Ujawniono zaś jako jednostkę, której owe prawa przysługują Zjednoczenie Przemysłu [...] w [...], które z kolei wykreślone zostało z księgi [...] czerwca 1982 r. i taki stan prawny nieruchomości utrzymany został do [...] maja 1990 r. Co więcej, na wykreślenie tego prawa wskazywał sam Skarżący, trzeba natomiast zauważyć – o czym wspomniał już tut. Sąd – że organ administracji publicznej nie jest uprawniony do weryfikacji poprawności wpisu (a takim jest także wykreślenie) w księdze wieczystej. Uwzględniać musi natomiast wynikające z faktu jego istnienia domniemania prawne, wedle którego prawo wykreślone nie istnieje (art. 18 ust. 2 dekretu z dnia 11 października 1946 r. Prawo rzeczowe – Dz.U. Nr 57, poz. 319; art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 6 lipca 1982 o księgach wieczystych i hipotece - Dz.U. z 2019 r. poz. 2204). Wprawdzie jest ono wzruszalne, jednakże może to nastąpić wyłącznie w ramach postępowania przed sądem powszechnym. Podobne stanowisko zaprezentował Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku I OSK 1914/20, gdzie posikując się ugruntowanego stanowiska Sądu Najwyższego, stwierdził, że choć domniemanie, o którym mowa w art. 3 u.k.w.h., w tym w art. 3 ust. 2 u.k.w.h. (domniemywa się, że prawo wykreślone nie istnieje), jest domniemaniem wzruszalnym, a jego obalenie może być przeprowadzone nie tylko w drodze powództwa wytoczonego na podstawie art. 10 powołanej ustawy, ale także poprzez przeprowadzenie dowodu przeciwnego w każdym innym postępowaniu, w którym ocena prawidłowości wpisu ma istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sporu (por. wyrok SN z 5 kwietnia 2006 r., sygn. akt IV CSK 177/05, publ. LEX nr 30183, a także orzeczenie SN z 17 czerwca 1960 r., sygn. akt III CR 328/60, publ. LEX nr 271657). To, jednak w orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalone jest stanowisko, że domniemanie to nie może być wzruszone w sprawie administracyjnej. W żadnej mierze takiego domniemania nie może obalić organ administracyjny, który jest związany treścią wpisu. Sygn. akt I SA/Wa 1238/15 Wpis do księgi wieczystej, po myśli art. 626(8) § 6 k.p.c. jest orzeczeniem, którego organ nie może podważać, ani modyfikować. Oznaczałoby to akceptację dla równoległego funkcjonowania ewentualnie sprzecznych ze sobą rozstrzygnięć. Dlatego NSA za Sądem Najwyższym podkreślił, mówiąc o możliwości wzruszenia przywołanego domniemania w każdej sprawie, należy mieć na myśli sprawę cywilną, a nie administracyjną (por. np. wyrok NSA z 13 stycznia 2016 r., sygn. akt I OSK 746/15, wyrok NSA z 5 stycznia 2022 r., I OSK 1388/20). Z tych względów stwierdzić należy, że choć istnieją znane Sądowi z urzędu dowody, które nie były wzięte pod uwagę przez Komisję przy wydawaniu skarżonej decyzji, to jednak nie narusza ona przepisów prawa, ani procesowego, ani materialnego w stopniu, który uzasadniałby jej uchylenie. Za niezasadne Sąd uznał też zarzuty skargi. Trzeba bowiem wskazać, że wbrew twierdzeniom Skarżącego, Komisja nie wskazywała, że problem "należenia" mienia na dzień 27 maja 1990 r. może być oceniany wyłącznie przez pryzmat określonej decyzji administracyjnej z pominięciem innych dowodów. Przeciwnie, jak wyjaśniano już w uzasadnieniu, kwestia te weryfikowana może być w oparciu o wszelkie dostępne dokumenty, które w sposób wszechstronny winny być ocenione przez organ administracji. Stąd zarzut naruszenia art. 11 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. nie mógł zostać uznany za uzasadniony. Sąd nie dostrzegł też – z przyczyn szczegółowo opisanych wcześniej – by w rozpoznawanej sprawie doszło do naruszenia art. 5 ust. 1 tej ustawy. Z ustaleń poczynionych przez Sąd wynika, że Komisja prawidłowo zastosowała ten przepis orzekając o przejściu z dniem 27 maja 1990 r. spornego mienia na rzecz Gminy. Z tych względów, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd oddalił skargę.