I SA/Wa 1204/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Dargas Sędziowie WSA Dorota Apostolidis (spr.) WSA Anna Falkiewicz-Kluj Protokolant Referent Anna Kaczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 września 2019 r. sprawy ze skargi [...] w przedmiocie niewykonania przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 października 2017 r., sygn. akt I SAB/Wa 358/17 1. wymierza Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości 2000 (dwa tysiące) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność Prezydenta [...] w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. przyznaje od Prezydenta [...] na rzecz każdego ze skarżących - [...] sumę pieniężną w kwocie po [...] złotych; 4. zasądza od Prezydenta [...] solidarnie na rzecz [...] kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pismem z dnia [...] lipca 2018 r. [...] (dalej jako: skarżący), wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na niewykonanie przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 października 2017 r., sygn. akt I SAB/Wa 358/17. Wyrokiem tym Sąd zobowiązał Prezydenta [...] (dalej jako: organ/Prezydent) do rozpoznania w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, złożonego w trybie art. 215 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2016 r., poz. 2147 ze zm.), wniosku o odszkodowanie za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...] (obecnie przy ul. [...]), oznaczoną hip. nr [...]. Jednocześnie Sąd stwierdził, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Akta te wraz z odpisem prawomocnego wyroku doręczone zostały zaś organowi 17 stycznia 2018r. W związku niepodejmowaniem przez organ rozstrzygnięcia w sprawie, skarżący pismem z [...] stycznia 2018 r. wezwali Prezydenta [...] do wykonania prawomocnego wyroku z 12 października 2017 r., a następnie wnieśli opisaną na wstępie skargę, w której domagają się: wymierzenia Prezydentowi [...] grzywny; przyznania na rzecz skarżących od organu sumy pieniężnej w wysokości pięciokrotności przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów, oraz zasądzenia zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W motywach skargi wskazano, że pomimo wezwań do wykonania wyroku przez organ, Prezydent nie wydał decyzji w sprawie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że w toku postępowania podjęto szereg czynności mających na celu wydanie rozstrzygnięcia prawidłowego pod względem merytorycznym. Ponadto podniesiono, że do zakończenia postępowania konieczne jest jeszcze uzupełnienie dokumentacji dotyczącej informacji czy przedmiotowa nieruchomość stanowiła gospodarstwo rolne, a jeśli tak – to do kiedy poprzedni właściciel lub jego następcy prawni prowadzili to gospodarstwo. Wskazano, że po zgromadzeniu całości dokumentacji sprawa zostanie załatwiona bez zbędnej zwłoki. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: skarga jest zasadna. Przedmiotowa skarga wniesiona została w trybie art. 154 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018r., poz. 1302), powoływanej dalej jako: "p.p.s.a." Przepis ten w § 1 stanowi, że w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Grzywnę, o której mowa w tym przepisie, stosownie do § 6 art. 154 p.p.s.a., wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, na podstawie odrębnych przepisów. Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 2 art. 154). Uwzględniając skargę sąd, w myśl § 7 art. 154 p.p.s.a., może ponadto przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. W rozpoznawanej sprawie poza sporem jest, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym wyrokiem z dnia 12 października 2017 r. sygn. akt I SAB/Wa 358/17 zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku o odszkodowanie za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...] (obecnie przy ul. [...]), oznaczoną hip. nr [...] - w terminie dwóch miesięcy od zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem. Akta sprawy wraz z prawomocnym wyrokiem Sądu wpłynęły do organu w dniu 17 stycznia 2018r. i od tej daty, zgodnie z art. 286 § 2 p.p.s.a., rozpoczął swój bieg wyznaczony wyrokiem termin w jakim sprawa, w której organ pozostawał bezczyny, winna być rozpoznana. W konsekwencji upłynął on 19 marca 2018 r. Niekwestionowaną okolicznością jest przy tym, że do dnia wydania niniejszego orzeczenia, mimo uprzedniego wezwania przez stronę do wykonania powyższego wyroku, organ ów zawisłej przed nim sprawy administracyjnej nie rozstrzygnął. Oznacza to, że od prawie półtora roku pozostaje przy wykonywaniu powyższego wyroku w stanie bezczynności, która w tych okolicznościach przybiera postać kwalifikowaną, a więc rażąco narusza prawo, w tym przede wszystkim narusza w ten sposób przepisy art. 153 p.p.s.a. i art. 286 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 12 k.p.a. Nie sposób bowiem usprawiedliwić tak znacznej zwłoki w wykonaniu prawomocnego wyroku skomplikowanym charakterem zawisłej przed nim sprawy administracyjnej, czy ilością analogicznych spraw rozpoznawanych przez organ. To z kolei czyni zasadnym żądanie wymierzenia organowi z tytułu niewykonywania prawomocnego wyroku grzywny. Uzasadnia także nałożenie nań dodatkowej sankcji w postaci przyznania na rzecz każdego ze skarżących od organu sumy pieniężnej, aczkolwiek w niższej od oczekiwanej przez nich wysokości. Skarżący bowiem żądali ustalenia jej na poziomie pięciokrotności przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, na podstawie odrębnych przepisów na rzecz każdego z nich, który to wymiar byłby w ocenie Sądu niewspółmierny do okresu zaistniałej zwłoki w wykonaniu wspomnianego wyroku, jak też okresu jaki upłynął od zwrotu organowi akt po prawomocnym rozpoznaniu sprawy I SAB/Wa 358/17. Za adekwatną w takich okolicznościach faktycznych Sąd uznał natomiast sumę pieniężną w wymiarze [...] na rzecz każdego ze skarżących. Ten jej wymiar, w powiązaniu z grzywną w wysokości 2.000 złotych winien przy tym skłonić organ do zaniechania dalszego naruszania prawa i rozpoznania sprawy przed nim zawisłej, bez konieczności występowania przez stronę ubiegającą się o odszkodowanie z kolejną przewidzianą w art. 154 p.p.s.a skargą. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 154 § 1 i 7 w zw. z art. 154 § 6 oraz art. 154 § 2 zd. drugie p.p.s.a. orzekł jak w punktach 1-3 wyroku. W przedmiocie kosztów postępowania sądowego (pkt 4 sentencji) orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 powołanej ustawy.