Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

I SA/Wa 1194/22

I SA/Wa 1194/22 - Wyrok WSA w Warszawie z 2024-09-10

Wynik

Oddalono skargę

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia
10 września 2024
Prawomocne
nie

Treść rozstrzygnięcia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz, Sędziowie sędzia WSA Jolanta Dargas (spr.), sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj, Protokolant starszy referent Agata Szczepanik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 września 2024 r. sprawy ze skarg Miasta Stołecznego Warszawy i J. S. na decyzję Komisji do spraw reprywatyzacji nieruchomości warszawskich z dnia 23 lutego 2022 r. nr KR II R 3/21 w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie ustanowienia prawa użytkowania wieczystego 1. oddala skargę J.S.; 2. umarza postępowanie ze skargi Miasta Stołecznego Warszawy.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Zaskarżoną decyzją z dnia 23 lutego 2022 r. nr KR II R 3/21 Komisja do spraw reprywatyzacji nieruchomości warszawskich uchyliła w całości decyzję Prezydenta m.st. Warszawy nr 376/GK/DW/2015 z dnia 28 lipca 2015 r. i przekazała sprawę Prezydentowi m.st. Warszawy do ponownego rozpatrzenia. W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny: Postanowieniem z dnia 23 marca 2021 r. Komisja do spraw reprywatyzacji nieruchomości warszawskich (dalej: Komisja), działając na podstawie art. 15 ust. 2 i 3 w zw. z art. 16 ust. 1 w zw. z art. 16a ust. 1 i 2 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. wszczęła z urzędu postępowanie rozpoznawcze w sprawie o sygn. KR II R 3/21 w sprawie decyzji Prezydenta m.st. Warszawy z dnia 28 lipca 2015 r. odnoszącej się do nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...], stanowiącej działkę ewidencyjną nr [...] z obrębu [...], dla której Sąd Rejonowy dla [...] w [...] VII Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą o numerze [...]. Nieruchomość położoną w [...] przy ul. [... stanowią działki ewidencyjne nr [...], [...] z obrębu [...], o powierzchni łącznej [...] m2, dla których Sąd Rejonowy dla [...] w [... VII Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą KW o numerze [...], zabudowane budynkiem (budynek frontowy i oficyna) oraz działka ewidencyjna nr [...] z obrębu [...] o pow. [...] m2, dla których Sąd Rejonowy dla [...] w [...] VII Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą KW o numerze [...]. Działka ewidencyjna nr [...] znajduje się na terenie oznaczonym symbolem ZP- przeznaczony pod zieleń urządzoną w strefie zieleni osiedlowej do zachowania, zgodnie z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego uchwalonym uchwałą nr [...] Rady m.st. Warszawy z dnia 14 stycznia 2010 r. ( Dz. Urz. Woj. Maz. Nr 38, poz. 525 z dnia 22 lutego 2010 r.) oraz uchwałą Rady m.st. Warszawy nr [...] z dnia 15 lipca 2010 r. (Dz. Urz. Woj. Maz. Nr 174, poz. 4422 z dnia 8 października 2010- sprostowanie błędu). Działka jest niezabudowana. W dziale III księgi wieczystej o nr [...] ujawnione jest ograniczone prawo rzeczowe o treści: odpłatna i na czas nieoznaczony służebność gruntowa przejścia i przejazdu polegająca na zapewnieniu dla właścicieli lokali wyodrębnionych z budynku (oficyna) na działce [...] z obrębu [...], dostępu do drogi publicznej celem dojścia, dojazdu, zapewnienia dostępu dla straży pożarnej, pogotowia ratunkowego, policji i innych podobnych służb na rzecz każdoczesnego właściciela i użytkownika wieczystego nieruchomości objętej księgą KW o nr [...]. Na podstawie umowy z dnia 22 września 1948 r., zawartej przed A. S., zastępcą notariusza K. H. w formie aktu notarialnego Rep. nr [...], J. Z. dokonał sprzedaży wszystkich praw i roszczeń z dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy do nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...] i posadowionego na nim budynku na rzecz H. G. Postanowieniem Sądu Rejonowego w [...] z dnia 21 lipca 1987 r. w sprawie o sygn. akt I Ns [...] stwierdzono, że spadek po S. G. zmarłej w dniu 2 stycznia 1986 r. w [...] na podstawie ustawy nabyli mąż: H. G. oraz córki H. S., Z. T. po 1/3 części, a spadek po H. G. zmarłym w dniu 29 sierpnia 1986 roku w [...] nabyły córki H. S. i Z. T. po 1/2 części każda z nich. Nieruchomość położona w [...] przy ul. [...] była objęta działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279; dalej: dekret). Z dniem 21 listopada 1945 r., to jest z dniem wejścia w życie dekretu, grunty nieruchomości warszawskich, w tym grunt przedmiotowej nieruchomości, na podstawie art. 1 dekretu przeszły na własność Gminy [...], a od dnia 13 kwietnia 1950r., tj. z chwilą likwidacji gmin, na własność Skarbu Państwa. Ogłoszenie o objęciu gruntu położonego przy ul. [...] nastąpiło na podstawie rozporządzenia Ministra Odbudowy z dnia 27 stycznia 1948 r., wydanego w porozumieniu z Ministrem Administracji Publicznej, w sprawie obejmowania w posiadanie gruntów przez gminę m.st. Warszawy (Dz. U. R. P. Nr 6, poz. 43), a opublikowanego w dniu 16 sierpnia 1948 r. w Dzienniku Urzędowym Rady Narodowej i Zarządu Miejskiego m.st. Warszawy nr [...]. Sześciomiesięczny termin na złożenie wniosku o przyznanie na gruncie prawa czasowej własności za czynsz symboliczny upływał dnia 16 lutego 1949 roku. W dniu 31 stycznia 1949 r. wniosek o przyznanie prawa własności czasowej do tej nieruchomości w trybie art. 7 dekretu został złożony przez H. G. Prezydium Rady Narodowej w m.st. Warszawie orzeczeniem administracyjnym z dnia 18 lipca 1967 r. nr GT.III.II-6/K/184/67 odmówiło H. G. ustanowienia wieczystego użytkowania do gruntu nieruchomości położonej przy [...], nr hip. "[...]" o pow. [...] m2. Postanowieniem z dnia 19 września 1967 r. Prezydium Rady Narodowej w m.st. Warszawie sprostowano oczywistą omyłkę pisarską w orzeczeniu administracyjnym z dnia 18 lipca 1967 r. nr GT-III-II-6/K/184/67 wskazującym pow. [...] m2, zamiast prawidłowej pow. [...] m2. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie decyzją nr KOC/7346/Go/12 z dnia 16 grudnia 2013 r., na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 i art. 156 § 2 oraz art. 158 § 2 k.p.a. stwierdziło, iż orzeczenie administracyjne Prezydium Rady Narodowej z dnia 18 lipca 1967 r., nr: GT.III.-II-6/K/184/67, sprostowane postanowieniem z dnia 19 września 1967 r. znak GT.II-II-6/K/184/67, zostało wydane z naruszeniem prawa w części odnoszącej się do udziału w prawie użytkowania wieczystego gruntu stanowiącego działkę ewidencyjną nr [...] i [...] z obrębu [...] związanego z własnością lokali nr [...], [...], [...], [...], [...], [... oraz w pozostałej części stwierdziło jego nieważność z uwagi na to, że zostało wydane z rażącym naruszeniem art. 7 ust. 2 dekretu. Decyzją z dnia 14 marca 2014 r. KOC/135/Go/14 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie powyższą decyzję utrzymało w mocy. Decyzją z dnia 28 lipca 2015 r. nr 376/GK/DW/2015 Prezydent m.st. Warszawy po rozpatrzeniu wniosku złożonego w dniu 31 stycznia 1949 r. przez dawnego właściciela hipotecznego H. G. o ustanowienie prawa własności czasowej (obecnie użytkowania wieczystego) do gruntu nieruchomości oznaczonej hipotecznie jako "[...]" położonego w [...] przy ul. [...]: 1. ustanowił na lat 99 prawo użytkowania wieczystego gruntu niezabudowanego o pow. [...] m2 oznaczonym w ewidencji gruntów jako działka ewidencyjna nr [...] z obrębu [...] uregulowanego w księdze wieczystej KW Nr [...] położonego w [...] przy ul. [...] na rzecz J. S., 2. ustalił czynsz symboliczny z tytułu ustanowienia prawa użytkowania wieczystego gruntu opisanego w pkt 1 przedmiotowej decyzji w wysokości [...] zł netto - płatny z góry w terminie do dnia 31 marca każdego roku na konto Urzędu Dzielnicy [...] m.st. Warszawy, W punkcie 5 sentencji decyzji organ orzekł, iż gdy decyzja ta stanie się ostateczna będzie stanowiła podstawę do zawarcia umowy w formie aktu notarialnego o oddanie w użytkowanie wieczyste, a umowie tej zostanie określony sposób zapewnienie każdoczesnemu właścicielom wyodrębnionych lokali nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] znajdujących się w budynku przy ul. [...] (oficyna) usytułowany na działce ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...], dostępu do drogi publicznej. Użytkownik wieczysty J. S. ustanowił ograniczone prawo rzeczowe o treści: odpłatna i na czas nieoznaczony służebność gruntowa przejścia i przejazdu polegająca na zapewnieniu dla właścicieli lokali wyodrębnionych z budynku (oficyna) na działce [...] z obrębu [...], dostępu do drogi publicznej celem dojścia, dojazdu, zapewnienia dostępu dla straży pożarnej, pogotowia ratunkowego, policji i innych podobnych służb na rzecz każdoczesnego właściciela i użytkownika wieczystego nieruchomości objętej księgą KW o nr [...] (paragraf 12 umowy) Zarząd Dzielnicy zawiesił postępowania w sprawie wniosku użytkowania wieczystego o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego we własność, co do działki nr [...]. Komisja uznała, że przy wydawaniu decyzji reprywatyzacyjnej doszło do naruszenia zasady prawdy obiektywnej przy określeniu spełnienia warunków z art. 7 ust. 1 dekretu o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy- poprzez nieustalenie granic dawnej nieruchomości "[...]" W art. 7 ust. 1 dekretu o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy przyznano uprawnienie do domagania się przyznania prawa wieczystej dzierżawy dotychczasowemu właścicielowi gruntu, prawnemu następcy właściciela, będącemu w posiadaniu gruntów lub osobom jego prawa reprezentującym. Taka konstrukcja przepisu oznacza, iż organ w toku postępowania dekretowego musi ustalić, czy grunt, który oddaje w użytkowanie wieczyste, był własnością osoby legitymowanej do złożenia takiego wniosku, przebieg granic nieruchomości hipotecznej i określić, czy granice te pokrywają się z granicami aktualnych działek ewidencyjnych. Przebieg granic nieruchomości hipotecznej powinien być ustalony przez geodetę poprzez wyrysowanie tych granic nieruchomości na zasadniczej mapie miasta. Jest to materiał niezbędny do ustalenia, w jakiej części konkretna nieruchomość może zostać zwrócona pierwotnemu właścicielowi, a w jakiej nie. Prowadząc postępowanie z wniosku dekretowego Prezydent m.st. Warszawy próbował ustalić granice dawnej nieruchomości hipotecznej. Pismem z dnia 16 stycznia 2015 r. Wydział Spraw Dekretowych i Związków Wyznaniowych zwrócił się do Biura Geodezji i Katastru o wydanie mapy z naniesionymi granicami hipotecznymi nieruchomości przy ul. [...]. Jak wynika z treści pisma z dnia 27 stycznia 2015 r., stanowiącego odpowiedź "określenie takich granic stanowi złożoną czynność związaną z analizą dokumentów archiwalnych, jak również zapisami zachowanymi w dawnych księgach hipotecznych, zbiorach dokumentów i aktach własnościowych nieruchomości. Ponadto rozliczenie dawnych nieruchomości hipotecznych w granicach obecnych działek ewidencyjnych stanowi czynność geodezyjno-kartograficzną, którą powinien opracować wykonawca prac geodezyjnych sporządzając dokumentację geodezyjną w postaci map i wykazów zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 3 lit. e) ustawy z dnia 17 maja 1989 r. prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2010 Nr 193, poz. 1287 ze zm.), jako wynik prac podlegających zgłoszeniu". Załącznikami tego pisma były dane z rejestru gruntów działki [...] o pow. [...] m2, ul. [...] oraz działek nr [...], [...] o pow. łącznej [...] m2 datowane na 26.01.2015 r., mapa ewidencyjna ze szkicem rozliczenia nieruchomości oraz mapa ewidencyjna (k. 179, 191-196 akt miejskich). Lektura akt prowadzonego postępowania dekretowego dot. nieruchomości warszawskiej przy ul. [...] wskazuje, iż takiego opracowania nie ma w materiale dowodowym. Przeprowadzone przez organ czynności sprowadziły się do włączenia w poczet materiału dowodowego danych z ewidencji gruntów dla działek ewidencyjnych nr [...], [...], [...] z obrębu [...] z dnia 26 stycznia 2015 r. "mapy ewidencyjnej z granicami działek oraz kopii szkicu nieruchomości z archiwalnego wyrysu dla działki [...], z której wynika, iż powierzchnia nieruchomości [...] wynosi [...] m2 a nie [...] m2 "ze wskazaniem, że służą do użytku służbowego". Z dokumentów tych w żaden sposób nie wynika, aby zostały one wykonane przez uprawnionego geodetę oraz, że były badane dane dawnej nieruchomości hipotecznej, a tym samym nie ustalono dawnych granic nieruchomości, jak również nie dokonano jej rozliczenia. Również nie wskazano w motywach uzasadnienia decyzji z dnia 28 lipca 2015 r. w jaki sposób Prezydent ustalił, iż działki ewidencyjne nr [...], [...], [...] stanowią granice dawnej nieruchomości hipotecznej. Komisja podkreśliła, iż w materiale dowodowym znajdują się dowody, z których wynika rozbieżność powierzchni nieruchomości objętej postępowaniem dekretowym, co organ również pominął. Z aktu notarialnego Rep. nr [...] z dnia 22 września 1948 r. wynika, iż hip "[...]" ma powierzchnię [...] m2. Wypisy z rejestru gruntów z lat 70 nieruchomości położnej przy [...] wskazują działki o numerach [...]- pow. [...] m2 i [...]- pow. [...] m2, łącznie [...] m2 (k. 14, 18 akt miejskich). Następnie pismo z dnia 20 listopada 1998 roku Urzędu Gminy [...] wskazuje, iż budynek położony przy ul. [...] stanowi działka ewidencyjna nr [...] w obrębie [...] o powierzchni [...] m2 tj. część frontowa i działka [...] w obrębie [...] o pow. [...]m2, tj. część oficyny- łącznie [...] m2 (k. 81 akt miejskich). Pismem z dnia 29 kwietnia 2015 r. pełnomocnik następcy prawnego dawnego właściciela dekretowego J. S. wskazał, iż prowadzone postępowanie dotyczy działki nr [...], [...], a powinno obejmować też działkę nr [...]. Ponadto wskazał, iż nieruchomość gruntowa należąca do H. G. przed przejęcie jej przez Gminę [...] stanowiła jedną całość o powierzchni [...] m2. Prezydent m.st. Warszawy decyzjami z dnia 28 lipca 2015 r. nr 376/GK/DW/2015 i 377/GK/DW/2015 ustanowił prawo użytkowania wieczystego go gruntu położonego przy [...] w [...] o łącznej powierzchni [...] m2. W ocenie Komisji Prezydent rozpoznając wniosek dekretowy do przedmiotowej nieruchomości naruszył w sposób oczywisty zasadę prawdy obiektywnej, a naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem nie ustalił w sposób jednoznaczny przedmiotu postępowania - wielkości gruntu, co do którego złożono wniosek z dekretu o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego. Ponadto w decyzji Prezydenta m.st. Warszawy z dnia 28 lipca 2015 r. nr 376/GK/DW/20015 ustalono opłatę symboliczną zwaną "czynszem symbolicznym" z tytułu ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do gruntu opisanego w pkt 1 decyzji w wysokości [...] zł netto. Z uzasadnienia powyższej decyzji Prezydenta m.st. Warszawy wynika, że zasady ustalania "czynszu symbolicznego" określone zostały w uchwale nr XVIII/579/2007 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 8 listopada 2007 r. w sprawie zasad gospodarowania zasobem nieruchomości m.st. Warszawy w zakresie ustalania wysokości czynszu symbolicznego za grunty oddawane w użytkowanie wieczyste w trybie i na zasadach art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy oraz bonifikaty od opłat rocznych za grunty oddawane w użytkowanie wieczyste w trybie i na zasadach art. 214 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Zgodnie zaś z art. 7 ust. 1 dekretu, dotychczasowy właściciel gruntu, prawni następcy właściciela, będący w posiadaniu gruntu, lub osoby prawa jego reprezentujące, mogą w ciągu 6 miesięcy od dnia objęcia w posiadanie gruntu przez gminę zgłosić wniosek o przyznanie na tym gruncie jego dotychczasowemu właścicielowi prawa wieczystej dzierżawy z czynszem symbolicznym lub prawa zabudowy za opłatą symboliczną. Z przytoczonej regulacji wynika, zdaniem Komisji, w sposób niebudzący wątpliwości, że jej celem było zapewnienie dotychczasowym właścicielom (ich następcom prawnym) rekompensaty za przejście na własność gminy m.st. Warszawy gruntów stanowiących dotąd ich własność. Miało nią być, zasadniczo, uzyskanie prawa wieczystej dzierżawy z czynszem symbolicznym lub prawa zabudowy za opłatą symboliczną (art. 7 ust. 1 dekretu), zaś po zmianie stanu prawnego stała się nią możliwość uzyskania prawa użytkowania wieczystego gruntu, jako substytutu utraconego prawa własności (por. wyrok SN z dnia 7 maja 2002 r. w sprawie III RN 18/02 oraz uchwała TK z dnia 18 czerwca 1996 r., sygn. W 19/95). W niniejszej sprawie, na podstawie umowy sprzedaży zawartej w formie aktu notarialnego następcy prawni dawnego właściciela hipotecznego dokonali sprzedaży praw i roszczeń do nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...], wynikających z treści art. 7 dekretu. Zatem w ocenie Komisji nabycie w drodze czynności cywilnoprawnej przez J. S. roszczeń wynikających z art. 7 dekretu spowodowało, że stał się uprawniony do realizacji tych roszczeń, nie spowodowało jednak, że przejął on całokształt sytuacji prawnorzeczowych byłych właścicieli nieruchomości i że również dla niego roszczenia te mają charakter restytucyjny. Beneficjent w tym zakresie nie utracił nieruchomości na podstawie dekretu ani bezpośrednio, ani w sposób pośredni. Prezydent nie zwrócił należytej uwagi na to, że w sprawie o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości przy ul. [...] stroną postępowania była osoba, która nabyła roszczenie do ustanowienia prawa użytkowania wieczystego gruntu w drodze umowy cywilnoprawnej i ustalił czynsz wysokości 1 zł za metr kwadratowy powierzchni gruntu oddanego w użytkowanie wieczyste. W konsekwencji, w ocenie Komisji doszło do naruszenia przepisów postępowania, mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj. wydanie decyzji reprywatyzacyjnej, poprzez ustalenie czynszu symbolicznego na rzecz nabywcy w drodze sukcesji singularnej użytkowania wieczystego (art. 30 ust. 1 pkt 4a ustawy z dnia 9 marca 2017 r. oraz art. 7 ust. 1 dekretu). Komisja uznała również, że przy wydawaniu decyzji reprywatyzacyjnej doszło do naruszenia zasady prawdy obiektywnej przez organ dekretowy w zakresie ustalenia możliwości korzystania z gruntu przez dotychczasowego właściciela w zgodzie z przeznaczeniem wskazanym w planie zagospodarowania przestrzennego Prezydent m.st. Warszawy w punkcie 3 sentencji decyzji z dnia 28 lipca 2015 r. nr 376/GKZDW/2015 orzekł, iż nieruchomość położona przy ul. [...] ozn. hip. "[...]" objęta jest miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego rejonu [...], uchwalonym uchwałą nr [...] Rady m.st. Warszawy z dnia 14 stycznia 2010 r. (Dz. Urz. Woj. Maz. Nr 38, poz.525 z dnia 22.02.2010 r.). Zgodnie z zapisami ww. planu, działka ewidencyjna nr [...] znajduje się na terenie przeznaczonym pod zabudowę mieszkaniową wielorodzinną jako przeznaczenie podstawowe z dopuszczeniem funkcji usług, oznaczone na rysunku planu symbolem E3 MW (U). Ponadto powyższy grunt znajduje się w strefie ochrony konserwatorskiej C (ochrony wybranych parametrów układu urbanistycznego, w tym krajobrazu, gabarytów). Grunt ten znajduje się na terenie oznaczonym symbolem ZP- przeznaczonym pod zieleń urządzoną, w strefie zieleni osiedlowej do zachowania. Na kanwie niniejszego postępowania organ prawidłowo ustalił (pkt 3 sentencji decyzji) przeznaczenie gruntu w ww. opisanym miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Takie przeznaczenie przedmiotowej nieruchomości w planie zagospodarowania przestrzennego powoduje konieczność ustalenia, czy można wydać decyzję w zgodzie z brzmieniem art. 7 ust. 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r., tj. "czy korzystanie z gruntu przez dotychczasowego właściciela da się pogodzić z przeznaczeniem gruntu według planu zabudowania". Jednak organ takich ustaleń nie uczynił, nie wskazał, również, czy wymagana jest zgoda właściwego organu do ustanowienia i oddania w użytkowanie wieczyste gruntu. Jedynie lakonicznie wskazał, iż w odniesieniu do gruntu stanowiącego działkę ewidencyjną nr [...] zostały spełnione przesłanki przyznania prawa użytkowania wieczystego z art. 7 ust. 1 i 2 dekretu (strona nr 5 decyzji). W ocenie Komisji Prezydent nie rozpoznał w sposób prawidłowy wniosku, nie zbadał przesłanki, o której mowa wyżej - nie przeanalizował, czy korzystanie z przedmiotowej nieruchomości przez byłego właściciela da się pogodzić z jej przeznaczeniem w planie zagospodarowania przestrzennego. Wystąpienie przesłanki obligowało organ do ustanowienia prawa własności czasowej (obecnie prawa użytkowania wieczystego), a zaistnienie negatywnej do odmowy ustanowienia tego prawa. Tym samym doszło do naruszenia przepisów art. 7, 80, 107 § 3 k.p.a. a mających istotny wpływ na niniejszą decyzje (art. 30 pkt. 1 ust 4a ustawy z dnia 9 marca 2017 r. oraz art. 7 ust 2 dekretu). Ponadto Komisja uznała, że decyzja reprywatyzacyjna została wydana z naruszeniem zasady prawdy obiektywnej - nie ustalono posiadania nieruchomości warszawskiej przez dotychczasowych właścicieli Komisja ustaliła, że w ramach postępowania administracyjnego prowadzonego z wniosku dekretowego, Prezydent naruszył przepisy postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, to jest art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 7 ust. 1 dekretu, poprzez nieustalenie przesłanki posiadania gruntu przez dotychczasowego właściciela lub następcę prawnego dawnego właściciela w chwili złożenia wniosku dekretowego. Ze zgromadzonego materiału dowodowego w niniejszej sprawie wynika, iż dopiero w roku 1955 H. G. upoważnił Zrzeszenie Prywatnych Właścicieli Nieruchomości w [...] do zarządzania i administrowania ww. nieruchomością, a prowadzona domowa książka meldunkowa przy ul. [...] w [...] wskazywała jako właściciela domu J. Z. Z jej zapisów wynika, iż H. G. od 1939 r. zajmował jedynie garaż w tej nieruchomości. W toku przedmiotowego postępowania Prezydent nie zbadał przesłanki wynikającej z treści art. 7 ust. 1 dekretu w postaci posiadania gruntu. Jest to okoliczność mająca kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy z wniosku dekretowego. Pomimo, że zgromadzenie materiału dowodowego w sposób właściwy pozwoliłoby na przesądzenie tej kwestii, Prezydent nie podjął żadnych czynności zmierzających do wyjaśnienia tej okoliczności. Powyższe skutkowało zaniechaniem prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy. Z treści uzasadnienia decyzji Prezydenta wyraźnie wynika, że organ nie zbadał przesłanki posiadania gruntu przez dawnego właściciela nieruchomości. W konsekwencji, Komisja stwierdziła naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. wydanie decyzji Prezydenta, pomimo nieustalenia posiadania nieruchomości warszawskiej przez dotychczasowego właściciela lub jego następców prawnych (art. 30 ust. 1 pkt 4b ustawy z dnia 9 marca 2017 r. oraz art. 7 ust. 1 dekretu). Komisja uznała także, że wydanie decyzji reprywatyzacyjnej doprowadziło do skutków rażąco sprzecznych z interesem społecznym. W ocenie Komisji, zakwestionowana decyzja Prezydenta m.st. Warszawy z dnia 28 lipca 2015 nr 376/GK/DW/2015 doprowadziła do skutków rażąco sprzecznych z interesem społecznym, ponieważ zaistniała przesłanka, o której mowa w art. 30 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. Wobec treści art. 30 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. obowiązkiem Komisji przy załatwieniu niniejszej sprawy było także uwzględnianie interesów faktycznych właścicieli wyodrębnionych lokali, lokatorów w celu ich ochrony. W ocenie Komisji, w następstwie wykonania decyzji Prezydent m.st. Warszawy z dnia 28 lipca 2015 r. nr 376/GK/DW/2015 mieszkańcy budynku przy ul. [...] w sposób istotny zostali pozbawieni dotychczasowego korzystania z infrastruktury osiedla, tj. z działki ewidencyjnej nr [...], przewidzianej w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, jako teren pod zieleń urządzoną w strefie zieleni osiedlowej do zachowania, jednocześnie odpłatnie, za wynagrodzeniem w wysokości określonej tylko przez beneficjenta decyzji reprywatyzacyjnej. Stosowanie presji finansowej wobec właścicieli mieszkańców budynku położonego w [...] przy ul. [...] oraz utrudnianie tym osobom spokojnego korzystania z terenu działki zwanej potocznie "podwórkiem", jest w rażącej sprzeczności z zasadą ochrony interesu społecznego. Z zebranego materiału dowodowego wynika, iż teren ten był wykorzystywany przez nich między innymi w celu odpoczynku, nawiązywaniu relacji społecznych. Mając na uwadze powyższe w ocenie Komisji, zaistniała przesłanka wymieniona w art. 30 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. skutkująca uchyleniem decyzji reprywatyzacyjnej, jeżeli jej wydanie doprowadziło do skutków sprzecznych z celem, dla którego ustanowiono użytkowanie wieczyste, tj. skutków rażąco sprzecznych z interesem społecznym. W ocenie Komisji kontrolowana decyzja nie wywołała nieodwracalnych skutków prawnych w rozumieniu art. 2 pkt 4 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. W myśl wskazanego przepisu, przez nieodwracalne skutki prawne należy rozumieć stan prawny powstały wskutek przeniesienia własności albo użytkowania wieczystego nieruchomości warszawskiej na osobę trzecią, o ile nie nastąpiło ono nieodpłatnie lub na rzecz nabywcy działającego w złej wierze, lub zagospodarowania nieruchomości warszawskiej na cele publiczne, o których mowa w art. 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Jak stwierdzono powyżej, Prezydent m.st. Warszawy w sposób rażący naruszył przepisy prawa, tj. art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. oraz art. 7 ust. 1 i 2 dekretu, poprzez prowadzenie postępowania z rażącym uchybieniem zasadom prawdy obiektywnej, rzetelności. Jak również w rozpoznawanym przypadku Prezydent m.st. Warszawy nie ustalił, czy została spełniona przesłanka posiadania gruntu, o której mowa w art. 7 ust. 1 dekretu. Prezydent nie ustalił w sposób jednoznaczny, bezsporny przedmiotu postępowania, czyli wielkości gruntu do którego złożono wniosek o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego zgodnie z art. 7 ust. 1 dekretu, oraz czy grunt można oddać w użytkowanie wieczyste dawnemu właścicielowi zgodnie z art. 7 ust. 2 dekretu - czy korzystanie przez niego z gruntu da się pogodzić z przeznaczeniem wskazanym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Ponadto Prezydent m.st. Warszawy ustalił czynsz symboliczny na rzecz osoby, która nabyła roszczenie do ustanowienia prawa użytkowania wieczystego gruntu w drodze umowy cywilnoprawnej, a nie osoby, która wstąpiła w prawa poprzednich właścicieli w drodze spadkobrania. Z powyższych względów Komisja uznała, że decyzja reprywatyzacyjna podlega uchyleniu w całości na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 3 ustawy z 9 marca 2017 r. Wobec okoliczności niniejszej sprawy Komisja ustaliła, że Prezydent rozpoznając sprawę nie dopełnił obowiązku przewidzianego w art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., nie wykazując dbałość o dokładne wyjaśnienie sprawy, istotne w sprawie fakty i zdarzenia nie zostały ustalone, a motywy podjętego rozstrzygnięcia lakonicznie lub pominięte zostały w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Brakuje materiału zgromadzonego w sprawie z którego wynikała jednoznaczna odpowiedź, co do istotnych elementów niezbędnych dla sformułowania oceny prawnej rozpatrywanej sprawy. Podczas ponownego rozpatrzenia sprawy, Prezydent winien przeprowadzić odpowiednie postępowanie dowodowe w zakresie ustalenia, czy zaistniała przesłanka determinująca pozytywne rozpoznanie wniosku dekretowego w postaci posiadania gruntu przez pierwotnych właścicieli nieruchomości lub ich następców prawnych oraz ustalić jednoznacznie jakie działki ewidencyjne o jakiej powierzchni pochodzącą z dawnej nieruchomości hipotecznej, czy i jakie zmiany zaszły w tej nieruchomości oraz ustalić czy została spełniona przesłanka z art. 7 ust. 2 dekretu w zakresie możliwości korzystania z gruntu przez dawnego właściciela, zgodnie z zapisami w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego jak również czy nieruchomość położona w [...] przy ulicy [...] jest przeznaczona lub wykorzystywana na cele określone w art. 6 pkt 5 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Organ administracyjny powinien również wyjaśnić, czy zabytkowy charakter nieruchomości terenu [...] zezwala na ustanowienie użytkowania wieczystego i zwrot nieruchomości. Przy ponownym rozpatrzeniu, Prezydent m.st. Warszawy winien ustalić opłatę roczną z tytułu użytkowania wieczystego na zasadach ogólnych, określonych w ustawie z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami. Skargi na decyzję Komisji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosło Miasto [...] w zakresie wskazanych fragmentów jej uzasadnienia oraz J. S. Skarga Miasta [...] została cofnięta na rozprawie w dniu 10 września 2024 r., a Sąd uznając cofnięcie skargi za dopuszczalne umorzył w tym zakresie postępowanie. J. S. zaskarżonej decyzji zarzucił obrazę zasady postępowania tj. art 7 tj. zasadę prawdy obiektywnej, art. 7a zasadę przyjaznej interpretacji przepisów, art. 7 b przez niedokładne współdziałanie z pozostałymi instytucjami które prowadziły postępowanie wyjaśniające zarówno posiadanie nieruchomości jak i wielkość obszary i granic nieruchomości, art. 8 § 1 i 2 przez stronniczy sposób interpretacji przepisów, nierówne traktowanie obywateli przez preferowanie prawa ochrony lokatorów, ich przyszłego majątku kosztem strony skarżącej, odstąpienie od zasad utrwalonej praktyki orzeczniczej na rzecz poglądów marginalnych, przez złamanie zasady w art. 9 - nie informowanie strony jakie okoliczności są kwestionowane przez komisję w celu zapobieżenia nietrafnym decyzjom, art. 11 i 12 przez działanie bez wnikliwości, bez prostoty i bez wyjaśniania zasadności przesłanek stosowania art. 7 dekretu, bez jakiejkolwiek polubowności działania, łamiąc zasadę trwałości decyzji tj. art 16 § 1 kpa przez stosowanie nowej ustawy do stanu faktycznego z roku 1948, pojęć i współczesnych wykładni do dawnych przepisów przez obrazę art. 29 ust. 1 pkt 3 i art. 30 ust. 1 pkt 4a i 4b ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o szczególnych zasadach usuwania skutków prawnych decyzji reprywatyzacyjnych dotyczących nieruchomości warszawskich, wydanych z naruszeniem prawa /Dz.U. Z 2017 poz. 718/ przez przyjęcie, że decyzja Prezydenta m.st. Warszawy z dnia 28 lipca 2015 r. została wydania z naruszeniem prawa i, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie przez wadliwą wykładnię art. 7 ust 1 i 2 dekretu z 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze miasta stołecznego Warszawy /Dz. U nr 50 poz.279/, postępowanie przed Prezydentem trwało w latach 1949-2015 czyli przez 67 lat. Dodatkowo zarzucono decyzji obrazę art. 30 ust. 1 pkt 6 ustawy przez zastosowanie tego prawa wstecz do instytucji i zdarzeń prawnych dokonanych kilka lat wcześniej oraz brak dowodu na naruszenia chronionego Konstytucją dobra jednostki. W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżący reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. Ponadto wniesiono o to, aby Sąd zażądał akt z SKO, od Wojewody Mazowieckiego dotyczących komunalizacji trzech działek oraz zaginionych akt Prezydenta, które od niego wypożyczono w roku 2014 i dotąd nie zwrócono. W odpowiedzi na skargi Komisja wniosła o ich oddalenie. Postanowieniem z dnia 18 października 2022 r. sprawy z powyższych skarg zostały połączone do wspólnego rozpoznania i orzekania oraz prowadzenia pod sygnaturą akt I SA/Wa 1194/22. W piśmie procesowym z dnia 28 sierpnia 2024 r. skarżący zaskarżonej decyzji zarzucił również naruszenie art. 107 par. 1 pkt 3 i 8 k.p.a., art. 156 par. 1 pkt 4 k.p.a., art. 156 par. 1 pkt 5 k.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że sąd w zakresie dokonywanej kontroli bada czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 259) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Rozpoznając sprawę niniejszą w ramach powyższych kryteriów Sąd uznał skargę J. S. za niezasadną, bowiem rozstrzygnięcie Komisji odpowiada prawu, zważywszy na treść uchwały 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 kwietnia 2024 r. sygn. akt I OPS 1/23, w której stwierdzono, że stronie umowy przelewu wierzytelności określonej w art. 7 ust. 1 i 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz.U. z 1945 r. nr 50, poz. 279 ze zm.), nie przysługuje przymiot strony w rozumieniu art. 28 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. -Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2022 r. poz. 2000 ze zm.) do uzyskania prawa użytkowania wieczystego w postępowaniu administracyjnym o wydanie decyzji na podstawie art. 7 ust. 2 i 3 powołanego dekretu. Powyższe oznacza, że przepisy dekretu warszawskiego nie kreują normy materialnoprawnej przypisującej stronom umowy nabycia praw i roszczeń interes prawny w postępowaniu administracyjnym prowadzonym na podstawie tego dekretu w celu przyznania praw w nim określonych. Takiej normy materialnoprawnej, znajdującej zastosowanie do dekretu, nie kreują także inne akty prawne. W tej sytuacji umowa z dnia 8 lipca 2015 r. zawarta w formie aktu notarialnego Rep. A nr [...] nie legitymowała, w rozumieniu art. 7 ust. 1 dekretu oraz art. 28 k.p.a., J. S. jako nabywcy praw i roszczeń (w rozumieniu prawa cywilnego), do skutecznego ubiegania się o przyznanie prawa użytkowania wieczystego na podstawie przepisów dekretu z 26 października 1945 r. do gruntu nieruchomości warszawskiej objętej decyzją reprywatyzacyjną z dnia 28 lipca 2015 r. Nieprawidłowo zatem w powyższej decyzji Prezydent m.st. Warszawy wywiódł, że J. S. przysługiwało uprawnienie z art. 7 ust. 1 dekretu do uzyskania prawa użytkowania wieczystego do gruntu przedmiotowej nieruchomości. Z tego też powodu Sąd uznał za zasadne uchylenie przez Komisję decyzji reprywatyzacyjnej Prezydenta m.st. Warszawy i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Wobec powyższego wypowiadanie się co do wskazanych w zaskarżonej decyzji uchybień organu jak i zarzutów skargi ich dotyczących stało się bezprzedmiotowe. Podkreślić bowiem należy, że skład orzekający zobowiązany jest do uwzględnienia cytowanej wyżej uchwały z mocy art. 269 par. 1 p.p.s.a. Odnosząc się do zarzutu, że skarżący nie brał udziału w postępowaniu prowadzonym przez Komisję należy podnieść, że w świetle art. 16 ust. 3 ustawy, zawiadomienie o wydanych przez Komisję decyzjach możliwe jest poprzez ogłoszenie w Biuletynie Informacji Publicznej, na stronie podmiotowej urzędu obsługującego Ministra Sprawiedliwości. Doręczenie zawiadomienia uważa się za dokonane po upływie 7 dni od dnia publicznego ogłoszenia. (art. 16 ust. 4 zdanie drugie ustawy) Powyżej cytowane unormowanie stanowi szczególne rozwiązanie proceduralne, a do takich odwołuje się przepis art. 49 § 1 k.p.a. W orzecznictwie wskazuje się, że z publicznym zawiadomieniem wiąże się skutek prawnoprocesowy doręczenia pisma. Oparty jest on na tzw. fikcji prawnej, że w trakcie biegu terminu – ustalonego w ustawie na 7 dni od dnia publicznego ogłoszenia - strony dowiedziały się o podjętej przez organ czynności i z nią się zapoznały w sposób równoważny doręczeniu pisma w formie doręczenia właściwego lub zastępczego. Na gruncie art. 49 k.p.a. zauważa się, że dla rozpoczęcia biegu terminu, o którym mowa w tym przepisie, zasadnicze znaczenie ma dzień, w którym obwieszczenie zostało udostępnione do wiedzy publicznej (por. uchwała składu 7 sędziów NSA z 27 lutego 2017 r., sygn. akt II OPS 2/16, ONSAiWSA 2017/4/56, LEX nr 2231046). Przepisy dopuszczające doręczenie przez obwieszczenie wprowadzają tzw. fikcję doręczenia, co jednoznacznie wynika z użytych w nich zwrotów: "doręczenie uważa się za dokonane", "decyzję [...] uważa się za doręczoną". Przyjęcie tej fikcji powoduje, że z upływem terminu określonego w przepisie następuje wskazany w ustawie skutek. Zapewnia to organowi administracji stanowczy wpływ na tok postępowania, a w konsekwencji służy realizacji zasady szybkości postępowania administracyjnego. Taki sposób doręczenia powoduje, że - inaczej niż w sytuacji, gdy doręczenie dokonywane jest bezpośrednio - przepisy określają najpóźniejszą datę, w której uznaje się, że czynność została dokonana. Strony zawiadamiane w powyższym trybie o fakcie wydania decyzji przez organ mogą zapoznać się z jej treścią najwcześniej w dniu publicznego ogłoszenia tej decyzji i od tego terminu rozważyć wniesienie od niej środka zaskarżenia (por. wyrok NSA z 18 października 2017 r., sygn. akt II OSK 2681/16, CBOSA). Skarżący po wydaniu decyzji, opublikowanej w Biuletynie Informacji Publicznej, wniósł w terminie skargę do sądu administracyjnego, w której szczegółowo odniósł się do treści decyzji. Nie można zatem przyjąć, by prawo skarżącego do udziału w postępowaniu zostało naruszone w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Jeśli chodzi o zarzut dotyczący niepodpisania zaskarżonej decyzji przez cały skład Komisji jako organu kolegialnego, należy zauważyć, że zgodnie z art. 10 ust. 3 ustawy o Komisji decyzje podpisuje jej przewodniczący. Sąd oddalił wnioski dowodowe zawarte w skardze uznając je za zbędne dla wydania rozstrzygnięcia. Końcowo Sąd wyjaśnia, że brak jest podstaw do dokonania zwrotu na rzecz Miasta [...] uiszczonego wpisu od skargi wobec jej cofnięcia, z uwagi na treść art. 232 par. 1 pkt 1 p.p.s.a, zgodnie z którym sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma cofniętego do dnia rozpoczęcia rozprawy. W rozpoznawanej sprawie skarga została cofnięta po rozpoczęciu rozprawy. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę J. S. (pkt. 1 sentencji wyroku), umarzając postępowanie ze skargi Miasta [...] na podstawie art. 161 par. 1 pkt 1 p.p.s.a. (pkt 2 sentencji wyroku).

Informacje o sprawie

Data wpływu
13 maja 2022
Symbol z opisem
6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
Hasła tematyczne
Grunty warszawskie
Skarżony organ
Inne
Sędziowie
Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz /przewodniczący/ Anna Falkiewicz-Kluj Jolanta Dargas /sprawozdawca/

Powołane przepisy

Inne orzeczenia w tej sprawie

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny