I SA/Wa 1164/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym Przewodniczący: Sędzia WSA – Joanna Skiba po rozpoznaniu w dniu 20 maja 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi Z. H., A. W., U. P., B. S., E. S. i D. W. na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] marca 2013 r., nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od Ministra Infrastruktury i Rozwoju na rzecz skarżących Z. H., A. W., U. P., B. S., E. S. i D. W. solidarnie kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Decyzją z dnia [...] marca 2013 r., nr [...] Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2012 r., nr [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] lipca 1980 r., nr [...], w części dotyczącej odszkodowania z tytułu wywłaszczenia nieruchomości położonej w C. przy ul. P., oznaczonej jako działka nr [...] o powierzchni [...] ha. Zaskarżone rozstrzygnięcie wydane zostało w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i ocenę prawną sprawy. Decyzją z dnia [...] lipca 1980 r., nr [...] Prezydent Miasta [...], działając na podstawie art. 15, art. 21 i art. 23 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1974 r. Nr 10 poz. 64) orzekł o wywłaszczeniu nieruchomości położonej w C. przy ul. P., oznaczonej jako działka nr [...] o powierzchni [...] ha, stanowiącej współwłasność M. B., M. Z. i Ł. S. oraz o odszkodowaniu na ich rzecz w wysokości [...] zł. Wniosek o stwierdzenie nieważności w/w decyzji w części dotyczącej odszkodowania złożyli Z. H., A. W., B. S., U. P., D. W., M. S. i E. S. (następcy prawni M. B., M. Z. i Ł.S.). Decyzją z dnia [...] maja 2012 r., nr [...] Wojewoda [...], na podstawie art. 156 § 1, art. 157 § 1 i § 2 oraz art. 158 § 1 kpa, odmówił stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji w części dotyczącej ustalenia odszkodowania. Odwołanie od decyzji Wojewody [...] złożyli wszyscy wnioskodawcy. Po rozpatrzeniu odwołania Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej decyzją z dnia [...] marca 2013 r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2012 r. W toku postępowania, w dniu [...] października 2012 r., nastąpił zgon jednego z wnioskodawców – M. S. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyli Z. H., A. W., U. P., B. S., E. S. i D. W., zarzucając naruszenie przepisu art. 156 § 1 pkt 2 kpa i błędną interpretację art. 22 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości. W oparciu o powyższe skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] nr [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej p.p.s.a., sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Z urzędu obowiązany jest uwzględnić wszelkie naruszenia prawa materialnego oraz przepisy postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Oznacza to, że sąd ma obowiązek dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu (decyzji, postanowienia) nawet wówczas, gdy dany zarzut nie zostanie podniesiony w skardze. Biorąc pod uwagę powyższe kryteria należy stwierdzić, że skarga jest zasadna, aczkolwiek z innych przyczyn niż w niej podniesione. W toku prowadzonego postępowania Sąd stwierdził, że stroną postępowania przed organem odwoławczym była osoba nieżyjąca w dacie wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia – M. S., zmarły [...] października 2012 r. Pomimo, iż nie żył on w dacie wydania decyzji z dnia [...] marca 2013 r. był adresatem przedmiotowego aktu administracyjnego. W rozpoznawanej sprawie, w ocenie Sądu, uczestnikiem postępowania i adresatem decyzji winien być następca prawny zmarłego, J. S. Podkreślić również należy, że okoliczność śmierci M. S. – jednego z wnioskodawców postępowania – najprawdopodobniej była znana organowi II instancji w dacie wydawania decyzji. Świadczy o tym prezentata widniejąca na przesłanym w dniu [...] marca 2013 r. do Ministra odpisie postanowienia spadkowego z dnia [...] stycznia 2013 r., wydanego przez Sąd Rejonowy w [...] (sygn. akt [...]). Jak podkreśla się w orzecznictwie i doktrynie, prowadzenie postępowania administracyjnego w stosunku do osoby zmarłej i wydanie decyzji ocenione być musi jako rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa. W momencie śmierci bowiem osoba fizyczna traci zdolność prawną, a tym samym kwalifikację do bycia stroną jakiegokolwiek postępowania sądowego, czy administracyjnego i nie można wobec niej wydać aktu administracyjnego. Skoro doszło do wydania rozstrzygnięcia w stosunku do osoby zmarłej, to taki akt administracyjny obarczony jest wadą nieważności i powinien być usunięty z obrotu prawnego, aby nie wywoływał skutków prawnych (por. wyroki NSA z 27 IV 1983 r. II SA 261/83, LEX nr 10693; z 14 XI 2001 r. I SA 2462/99, LEX nr 82653; wyrok WSA w W-wie z 20 VII 2006 r. IV SA/Wa 1973/05, LEX nr 258282; wyrok NSA z 11 III 2008 r. I OSK 1959/06, LEX 505429, wyrok NSA z 6 VI 2012 r. I OSK 829/11, LEX 1216580, Małgorzata Stahl - glosa do wyroku NSA, sygn. 261/83 – OSPiKA 1984 r., Z. 5, poz. 108). Powyższe oznacza, że organ II instancji orzekający w niniejszej sprawie rażąco naruszył przepisy art. 7, art. 8, art. 28, art. 30 § 4 i 5, art. 97 § 1 pkt 1 i art. 109 Kpa, które to naruszenie prawa daje podstawę do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji (art. 156 § 1 pkt 2 Kpa). Stwierdzenie takich wad formalnych postępowania administracyjnego zwalnia obecnie Sąd od merytorycznej oceny prawidłowości zaskarżonej decyzji. Rozpatrując ponownie sprawę Minister Infrastruktury i Rozwoju przede wszystkim prawidłowo ustali aktualny krąg stron postępowania, którym należy zapewnić udział w postępowaniu, i do których należy kierować podjęte w sprawie rozstrzygnięcie. Adresatem decyzji uczyni J. S. – następcę prawnego M. S. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2, art. 152 oraz art. 200 ppsa, w zw. z art. 119 pkt 1 i 120 ppsa, orzekł jak w sentencji.