I SA/Wa 1143/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Skiba Sędziowie WSA Dorota Apostolidis WSA Magdalena Durzyńska (spr.) Protokolant specjalista Aleksandra Borkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 lutego 2019 r. sprawy ze skargi A. F., A. K., B. S., D. M., E. K., M. S., T. C., T. K. i T. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia kwietnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania oddala skargę.

Zaskarżoną decyzją nr [...] z [...] kwietnia 2018 r. Wojewoda [...] (dalej jako organ) działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (dalej jako kpa) oraz art. 9a i art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 121, dalej jako ugn) utrzymał w mocy decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] kwietnia 2017 r. Nr [...] umarzającą jako bezprzedmiotowe postępowanie w sprawie ustalenia odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...], oznaczoną jako "[...] " [...], działka "[...] ". W uzasadnieniu organ wskazał, że postępowanie w przedmiocie ustalenia odszkodowania za tę nieruchomość zostało zakończone prawomocną decyzją, która znajduje się w obrocie prawnym, a zatem ponowne orzeczenie w tym samym przedmiocie, zgodnie z art. 156 § 1 pkt 3 kpa, dotknięte byłyby wadą nieważności, jako dotyczące sprawy uprzednio rozstrzygniętej już decyzją ostateczną. Organ wyjaśnił, że sporna nieruchomość znajduje się na obszarze objętym dekretem z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279, dalej jako dekret). Decyzją z dnia [...].12.1960r. Prezydium Rady Narodowej w [...] odmówiło dotychczasowym właścicielom J. i M. małżonkom K. przywrócenia terminu na złożenie wniosku o przyznanie prawa własności czasowej. Następnie na podstawie przepisów ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (t.j. Dz. U. Nr 10 z 1974 r. poz. 64), Kierownik Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Dzielnicowego [...] - po rozpatrzeniu wniosku Dyrekcji Rozbudowy Miasta [...] - decyzją Nr [...] z dnia [...].11.1984 r. (decyzja z 1984r.), ustalił na rzecz E. K., R. K., I. O., B. M. S., A. K., T. K. i T. C. odszkodowanie za działkę budowlaną o powierzchni [...] m2 położoną przy dawnej ul. [...], oznaczoną hip. jako "[...] " działka "[...] ". Wnioskiem z [...].04.2015 r. następcy prawni po J. i M. małżonkach K. ponownie wystąpili o odszkodowanie za tę samą nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...], składającą się aktualnie z działek ewidencyjnych: nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...] w obrębie [...], i stanowiących własność częściowo Skarbu Państwa a częściowo Miasta [...]. Powołując się na decyzję z 1984r., zasadę trwałości decyzji administracyjnych i art. 156 § 1 pkt 3 kpa (res iudicata) organ uznał, iż postępowanie zainicjowane ponownym wnioskiem należy umorzyć jako bezprzedmiotowe. Wyjaśnił w tym zakresie, że zarówno sprawa zakończona ostateczną decyzją Nr [...] z dnia [...].11.1984 r., jak i sprawa niniejsza dotyczą tej samej nieruchomości i tego samego roszczenia byłych właścicieli nieruchomości – tj. ustalenia i wypłaty odszkodowania za nieruchomość przejętą na podstawie przepisów dekretu. Podał, że decyzja z 1984 r. skierowana była do następców prawnych właścicieli dekretowych a aktualnie wniosek o odszkodowanie również złożyli następcy prawni dawnych właścicieli. Odnośnie tożsamości stanu prawnego organ podał, że decyzja z [...].11.1984 r. zapadła na podstawie art. 3, 7, 8, 12, 14, 22, 15, 29, i art. 53 ustawy zaś wniosek o odszkodowanie z dnia [...] kwietnia 2015 r. został złożony w trybie art. 215 ust. 2 ugn. Wyjaśnił, że analiza treści obu wymienionych podstaw prawnych prowadzi do wniosku, że mimo literalnej zmiany przepisu art. 53 ust. 2 ustawy w stosunku do treści art. 215 ust. 2 ugn - kształt regulacji nie uległ zmianie, a więc zachodzi ich tożsamość. W skardze skierowanej do tut. Sądu skarżący zarzucili organowi błędne przyjęcie tożsamości prawnej pomiędzy postępowaniem toczącym się przed Prezydentem [...] w trybie art. 215 ust. 2 ugn, a postępowaniem zakończonym decyzją z dnia [...] listopada 1984 r. nr [...] z uwagi na zmianę stanu prawnego. Skarżący wnieśli o uchylenie ww decyzji i zasądzenie kosztów postępowania. Sąd zważył co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Dla stwierdzenia res iudicata, istotne znaczenie ma ustalenie tożsamości obu spraw. Decyzja ostateczna ma bowiem powagę rzeczy osądzonej tylko co do tego, co w związku z podstawą prawną stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia, jak i tylko między tymi samymi stronami, a przy prawach zbywalnych i dziedzicznych – także między ich następcami. Tożsamość musi dotyczyć też przedmiotu, tj. podstawy prawnej, podstawy faktycznej i treści żądania strony. Sama zmiana stanu prawnego nie wpływa na zmianę przedmiotu sprawy, jeżeli dana regulacja prawna została w pełni przejęta przez nowy akt. (por. J. Borkowski (w:) Komentarz, 2004, s. 732; por. wyrok NSA z dnia 10 czerwca 1994 r., sygn. akt II SA 1192/93, ONSA 1995, Nr 2, poz. 83). Nie budzi wątpliwości, że art. 215 ugn powtarza treść art. 83 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1991 r. Nr 30, poz. 127 z późn. zm.), który zastąpił z kolei art. 53 ustawy. Pomimo zamian aktów prawnych, w których przepisy te były czy też są zawarte – ich treść pozostaje tożsama. Została zatem zachowana ciągłość regulacji prawnej dotyczącej odszkodowań za przejęte przez Państwo nieruchomości dekretowe. Zgodnie z literalnym brzmieniem art. 215 ust. 2 ugn, stanowiącym materialno-prawną podstawę żądań wnioskodawców - przepisy ugn dotyczące odszkodowania za wywłaszczone nieruchomości stosuje się odpowiednio do domu jednorodzinnego, jeżeli przeszedł on na własność państwa po dniu 5 kwietnia 1958 r. oraz do działki, która przed dniem wejścia w życie dekretu mogła być przeznaczona pod budownictwo jednorodzinne, jeżeli poprzedni właściciel bądź jego następcy prawni zostali pozbawieni faktycznej możliwości władania nią po dniu 5 kwietnia 1958 r. (...) Natomiast stosownie do art. 53 ust. 2 ustawy jej przepisy dotyczące odszkodowania za wywłaszczone - nieruchomości stosowano odpowiednio do domów jednorodzinnych i jednej działki budowlanej pod budowę domu jednorodzinnego, które przejdą, po wejściu w życie ustawy, tj. po dniu 5 kwietnia 1958 r., na własność Państwa na podstawie dekretu. W kontrolowanej sprawie jakkolwiek mamy do czynienia z dwoma wnioskami odszkodowawczymi odnośnie do jednej i tej samej nieruchomości przejętej przepisami dekretu i wnioskodawcami pozostają następcy prawni poprzednich właścicieli - to jednak różne pozostają akty prawne regulujące zasady wypłaty odszkodowania. Pomimo to, akty te zawierają identyczne zasady (przesłanki) warunkujące przyznanie odszkodowania, a zatem mamy tu do czynienia z tożsamością przedmiotową sprawy (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 czerwca 2006 r., sygn. akt I SA/Wa 484/06 oraz z dnia 27 stycznia 2009 r., sygn. akt I SA/Wa 1464/08). W konsekwencji skoro na podstawie przepisów ustawy odszkodowanie za podlegającą przepisom dekretu nieruchomość zostało już ustalone ostateczną decyzją administracyjną w 1984r., to te same podmioty ani ich następcy prawni nie mają już prawa do dochodzenia odszkodowania za tę samą nieruchomość, ani na podstawie przepisów ustawy o gospodarce gruntami ani na podstawie tożsamych przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami. Zasadnie zatem organ umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe w oparciu o art. 105 § 1 kpa. Merytoryczne rozstrzygnięcie ponowionego wniosku prowadziłoby do jego wadliwości określonej w art. 156 § 1 pkt 3 kpa, co słusznie i rzeczowo wywiódł organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Skutkowało to oddaleniem skargi na podstawie art. 151 ppsa.