I SA/Wa 1103/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Anna Wesołowska Sędziowie: sędzia WSA Elżbieta Sobielarska (spr.) sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj po rozpoznaniu w dniu 22 maja 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" z siedzibą w [...] na postanowienie Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej z dnia [...] czerwca 2018 r., nr [...] w przedmiocie odmowy uzgodnienia projektu decyzji odmawiającej ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości 1. stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej z dnia [...] marca 2018 r. nr [...]; 2. zasądza od Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej na rzecz skarżącej Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" z siedzibą w [...] kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej (dalej również jako: Prezes/organ) zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] czerwca 2018 r., nr [...], utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia [...] marca 2018 r., nr [...], odmawiające uzgodnienia projektu decyzji administracyjnej Prezydenta Miasta [...], nr [...], przedłożonego przez Prezydenta Miasta [...] przy piśmie z dnia [...] grudnia 2017 r., znak: [...]. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej stwierdził, że zakresem uzgodnienia w niniejszej sprawie objęty jest projekt rozstrzygnięcia Prezydenta Miasta [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości oznaczonej jako działka gruntu nr [...] o pow. [...] ha, obr. ewid. [...], położonej w [...] dla której Sąd Rejonowy [...] w [...] prowadzi księgę wieczystą [...] poprzez udzielenie wnioskodawcy [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] zezwolenia na umieszczenie na dachu budynku znajdującego się na tej nieruchomości (ul. [...]) stacji bazowej telefonii komórkowej wraz z doprowadzeniem do niej zasilania. Przy czym umieszczenie na ww. nieruchomości stacji bazowej telefonii komórkowej wraz z instalacją zasilającą zapewniającą jej użytkowanie zgodnie z przeznaczeniem stanowi realizację inwestycji, o której mowa w art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 7 maja 2010 r. o wspieraniu rozwoju usług o sieci telekomunikacyjnych (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 2062 ze zm.). Zdaniem Prezesa z materiału dowodowego sprawy wynika, że wnioskodawca nie przeprowadził rokowań z użytkownikiem wieczystym nieruchomości - Spółdzielnią Mieszkaniową "[...]". Pismem z dnia [...] lipca 2015 r. Inwestor wystąpił do Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" o wyrażenie zgody na budowę planowanej przez siebie inwestycji. Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]" pismem z dnia [...] sierpnia 2015 r. odmówiła udostępnienia nieruchomości. Jednakże w żadnym piśmie skierowanym do Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" wnioskodawca nie określił ilości i charakteru anten, które mają być zastosowane w urządzeniu infrastruktury telekomunikacyjnej jakim jest stacja bazowa telefonii komórkowej. Tym samym, w ocenie Prezesa, nie sposób przyjąć, by w trakcie negocjacji zostały przez wnioskodawcę określone jednoznacznie warunki udostępnienia nieruchomości - w tym przypadku przedmiot inwestycji. Zatem opisane powyżej działanie, zmierzające do uzyskania zgody przez wnioskodawcę, nie pozwala przyjąć, że spełniona została przesłanka określona w art. 33 ust. 7 w zw. z art. 34 ustawy z dnia 7 maja 2010 r. - przeprowadzenie rokowań - uprawniająca do wydania decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości. Podsumowując Prezes podkreślił, iż wnioskodawca, wobec braku określenia ilości anten, warunków i charakterystyk promieniowania, jak i wartości brzegowych mocy nadajników, nie określił przedmiotu inwestycji ani na etapie rokowań, ani na etapie prowadzonego postępowania administracyjnego. Przedmiotem inwestycji jest bowiem urządzenie infrastruktury telekomunikacyjnej jako całość, czyli zespół różnych elementów spełniających określone zadanie, który musi być dokładnie określony, a w jego skład wchodzą urządzenia nadawczo-odbiorcze, w tym anteny - jako niezbędny element. Brak określenia ilości i charakteru anten skutkuje wnioskiem o braku określenia przedmiotu inwestycji już na etapie rokowań, wobec czego uzasadniona jest odmowa wydania decyzji ograniczającej sposób korzystania z opisanej na wstępie nieruchomości. Niemniej jednak Prezes uzgadnia projekt decyzji jako taki, a nie jedynie sentencję tego projektu decyzji, natomiast niezgodności w niniejszej sprawie projektu decyzji z przepisami powołanej ustawy z dnia 7 maja 2010 r. oraz odpowiednio stosowanymi przepisami art. 124 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 121 ze zm.) uniemożliwiają uzgodnienie przedłożonego przez Prezydenta Miasta [...] projektu decyzji. W konsekwencji czego Prezes odmówił uzgodnienia przedłożonego projektu decyzji. Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]" z siedzibą w [...]. Zaskarżonej decyzji zarzuciła: 1) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, tj. przepisu art. 24 § 1 pkt 5 kpa w związku z art. 126 i 144 kpa poprzez dopuszczenie do udziału w postępowaniu administracyjnym w II instancji, wszczętym na wniosek skarżącej o ponowne rozpatrzenie sprawy, pracownika organu – T. K., który podlegał wyłączeniu w tym postępowaniu, ponieważ brał on udział w wydaniu postanowienia w I instancji postępowania administracyjnego w sprawie zakończonego wydaniem postanowienia z dnia [...] marca 2018 r., nr [...]; 2) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 7 maja 2010 r. o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych poprzez błędne przyjęcie przez organ w toku ponownego rozpoznawania sprawy, że nie występują przesłanki negatywne uniemożliwiające wydanie decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości, tj. przesłanki w postaci zarówno negatywnego wpływu przedsięwzięcia na racjonalne korzystanie z nieruchomości poprzez jego oddziaływanie na zdrowie ludzkie, zły stan techniczny konstrukcji dachu, który na skutek zamocowania infrastruktury będzie podlegał dalszej degradacji, a także zwiększenie obowiązków właścicieli budynku w zakresie należytego utrzymania, konserwacji, modernizacji i napraw, a także kosztów z tym związanych, jak również istotnego zmniejszenia wartości nieruchomości, której dotyczy wniosek inwestora, jak również nieruchomości sąsiednich, 3) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 77 § 1, art. 78 § 1 i art. 80 kpa poprzez niezebranie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego oraz ocenę zgromadzonego materiału dowodowego w sposób przekraczający dozwolone granice takiej oceny i prowadzących do błędnych ustaleń i wniosków oraz pominięcie części materiału dowodowego załączonego przez skarżącą w toku postępowania, na skutek uznania, że projekt decyzji Prezydenta Miasta [...], nr [...], nie nadaje się do uzgodnienia, podczas gdy na podstawie zebranego materiału dowodowego strona przeciwna winna była uzgodnić projekt ww. decyzji, 4) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 138 § 1 pkt 2 kpa poprzez jego niezastosowanie i niewydanie wskutek wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy postanowienia o uchyleniu w całości postanowienia odmawiającego uzgodnienia projektu decyzji Prezydenta Miasta [...], nr [...] i wydania postanowienia o uzgodnieniu projektu ww. decyzji, mimo istnienia przesłanek do podjęcia ww. postanowienia, 5) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 124 § 2 kpa w zw. z art. 107 § 3 kpa na skutek powtórzenia dosłownie i bezrefleksyjnie tych samych motywów rozstrzygnięcia co w uzasadnieniu postanowienia wydanego w toku postępowania pierwszoinstancyjnego oraz braku pełnego i wszechstronnego wskazania faktów, które organ uznał za udowodnione, i wszystkich dowodów, na których się oparł, oraz wybiórczego jedynie wskazania przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, 6) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 124 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami w zw. z art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 7 maja 2010 r. o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych poprzez błędną wykładnię skutkującą bezpodstawnym przyjęciem, że Prezydent Miasta [...] nie ma prawa (swobody uznania), lecz obowiązek wydania decyzji ograniczającej sposób korzystania z przedmiotowej nieruchomości, a nadto przyjęciem, że organ ma prawo w trakcie uzgadniania projektu decyzji podważania ustaleń faktycznych Prezydenta Miasta [...] co do występowania przesłanek negatywnych wydania decyzji zezwalającej na założenie i przeprowadzenie na przedmiotowej nieruchomości urządzeń łączności publicznej w postaci uniemożliwienia racjonalnego korzystania z tej nieruchomości, w tym w szczególności istotnego zmniejszenia jej wartości, 7) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 124 ust. 1b ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami poprzez uznanie, iż organ ma kompetencję do uzgadniania decyzji odmawiającej udzielenia zezwolenia na założenie i przeprowadzenie na przedmiotowej nieruchomości urządzeń łączności publicznej, podczas gdy kompetencja ta ogranicza się wyłącznie do uzgadniania decyzji pozytywnej, 8) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 124 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami w zw. z art. 27 ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych poprzez błędne uznanie, że w sprawie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości inwestor przedsięwzięcia może prowadzić rokowania wyłącznie ze skarżącym z pominięciem właścicieli lokali znajdujących się w nieruchomości budynkowej. Wskazując na powyższe skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz o zasądzenie od organu na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa radcy prawnego według norm przepisanych wraz z kosztem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. W odpowiedzi na skargę Prezes wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. W dniu [...] sierpnia 2019 r. do Sądu wpłynął odpis skrócony aktu zgonu uczestniczki postępowania O. W., z którego wynika że zmarła ona [...] listopada 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Stosownie do treści art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2107) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych kryteriów Sąd uznał, że skarga - choć nie z powodów w niej podniesionych - jest uzasadniona, bowiem zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej wydane zostały z rażącym naruszeniem prawa, co daje podstawę do stwierdzenia ich nieważności. Na wstępie podkreślić należy, że koniecznym elementem każdego postępowania administracyjnego są jego podmioty, tj. organ, przed którym toczy się postępowanie oraz strona, o której prawach organ administracyjny orzeka w danym postępowaniu. Osoba fizyczna może być stroną postępowania, jeżeli ma zdolność do bycia podmiotem praw i obowiązków, a zatem jeżeli ma zdolność prawną. Zdolność prawną należy zaś oceniać według przepisów prawa cywilnego (art. 30 § 1 kpa). Zgodnie z art. 8 kodeksu cywilnego zdolność prawna osoby fizycznej powstaje z chwilą narodzin, a kończy się z chwilą śmierci. Z powyższego wynika zatem, że status strony przysługujący osobie fizycznej wygasa z chwilą jej śmierci. Osoba zmarła nie może mieć ani zdolności prawnej, ani być podmiotem praw i obowiązków z zakresu prawa administracyjnego. Innymi słowy w stosunku do osoby zmarłej nie można wszcząć, ani prowadzić postępowania, nie mogą też być do niej kierowane wydane w sprawie rozstrzygnięcia. Z analizy akt rozpoznawanej sprawy wynika tymczasem, że zaskarżone postanowienie z dnia [...] czerwca 2018 r. oraz poprzedzające je postanowienie z dnia [...] marca 2018 r. skierowane zostały m.in. do O. W., która - jak wynika z nadesłanego do Sądu odpisu skróconego aktu zgonu Urzędu Stanu Cywilnego w [...] - zmarła w dniu [...] listopada 2015 r. Postanowienia ww. skierowane zatem zostały do osoby zmarłej. Tym samym - w ocenie Sądu - w rozpoznawanej sprawie zaistniały przesłanki uzasadniające stwierdzenie nieważności zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia go poprzedzającego z dnia [...] marca 2018 r. Jak wskazano postanowienia te skierowane zostały do osoby nieżyjącej, która w chwili ich wydawania nie miała już przymiotu strony, co stanowi rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Wskazać należy, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, iż wydanie rozstrzygnięcia w stosunku do osoby zmarłej oznacza, że jest ono obarczone wadą nieważności i powinno być usunięte z obrotu prawnego, aby nie wywoływało skutków prawnych. Nie ma przy tym znaczenia, czy organ prowadząc postępowanie wiedział, że osoba będąca dotychczas stroną postępowania nie żyje, czy też takiej wiedzy nie posiadał. Organ powinien w sposób prawidłowy, na każdym etapie postępowania mieć aktualną wiedzę na temat kręgu podmiotów mających interes prawny w danym postępowaniu (art. 61 § 4 kpa w związku z art. 10 § 1 kpa). Mając zaś na uwadze, że zaskarżone postanowienia podlegają wyeliminowaniu z obrotu prawnego ze wskazanej wyżej przyczyny, Sąd nie badał przedmiotowych aktów merytorycznie pod względem zgodności z prawem. Rozpoznając ponownie sprawę organ weźmie pod uwagę podniesioną wyżej kwestię i ustali aktualny krąg stron postępowania, którym należy zapewnić udział w postępowaniu i do których należy kierować podjęte w sprawie rozstrzygnięcia. W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. art. 145 § 1 pkt 2 oraz art. 200 w związku z art. 205 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji. Rozpatrzenie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 1 w związku z art. 120 tej ustawy.