I SA/Sz 998/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka po rozpoznaniu w dniu 11 stycznia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B. K. i B. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie stanowiska wierzyciela p o s t a n a w i a odrzucić skargę.

Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej: "Kolegium") utrzymało w mocy własne postanowienie z dnia [...] r. nr [...], którym odmówiono B. K. i B. K. (dalej: "Skarżący") wznowienia postępowania zakończonego ostatecznym postanowieniem Kolegium z dnia [...] r. nr [...], utrzymującym w mocy postanowienie Prezydenta Miasta K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów egzekucyjnych. Skarżący wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie (dalej: "Sąd") skargę na opisane powyżej postanowienie Kolegium z dnia [...] r. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o odrzucenie skargi jako niedopuszczalnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Skarga jest niedopuszczalna i jako taka podlega odrzuceniu. Uzasadniając powyższe, w pierwszej kolejności wskazać należy, że w myśl art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Zgodnie zaś z brzmieniem art. 3 § 2 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23, 868, 996, 1579 i 2138 oraz z 2017 r. poz. 935), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r. poz. 201, 648, 768 i 935), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. poz. 1947, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Wskazania wymaga także, że przywołany powyżej przepis uległ zmianie na mocy ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r., poz. 658). Zmieniono m.in. art. 3 § 2 pkt 3 tej ustawy, nadając mu nowe, wyżej wskazane brzmienie, skutkiem czego - w obecnym stanie prawnym - rozstrzygnięcie w przedmiocie stanowiska wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu nie może zostać poddane kontroli sądu administracyjnego. Nie jest to jednak równoznaczne z tym, że skarżący pozbawiony zostanie ochrony prawnej. Postanowienie w przedmiocie stanowiska wierzyciela ma bowiem charakter incydentalny, nie rozstrzyga o istocie sprawy, a poprzedza jedynie rozstrzygnięcie organu egzekucyjnego. W pełni skuteczna ochrona praw jednostki, jest zapewniona przez możliwość zaskarżenia do sądu administracyjnego rozstrzygnięć wydanych w sprawie głównej, tj. postanowienia w sprawie zgłoszonych zarzutów. W niniejszej sprawie Skarżący wnieśli do Sądu skargę na postanowienie w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania toczącego się w przedmiocie stanowiska wierzyciela. Wszelako, jeżeli z kognicji sądów administracyjnych zostały wyłączone postanowienia będące stanowiskiem wierzyciela w przedmiocie zarzutów zobowiązanego zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym, to - w ocenie Sądu - postanowienia zarówno procesowe, np. stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie wyrażające stanowisko wierzyciela czy też postanowienie wydane na skutek wniosku o wznowienie postępowania toczącego się w przedmiocie stanowiska wierzyciela, również nie podlegają kognicji tego Sądu. Każde bowiem z tych rozstrzygnięć zapada w sprawie, w której wierzyciel (niebędący zarazem organem egzekucyjnym) wypowiada się w kwestii dopuszczalności lub zasadności zgłoszonych zarzutów. Wznowienie postępowania jest instytucją procesową pozwalającą na ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną czy też postanowieniem w sytuacji, gdy postępowanie prowadzące do jej wydania było dotknięte kwalifikowaną wadą, wyliczoną enumeratywnie w przepisach prawa procesowego. W wyniku wznowienia postępowania organ administracji publicznej wydaje decyzję, w której bądź odmawia uchylenia decyzji, czy postanowienia dotychczasowego, albo też uchyla te orzeczenia i wydaje nowe rozstrzygające o istocie sprawy. Zatem umożliwienie zaskarżenia do Sądu rozstrzygnięcia wydanego na skutek wniosku o wznowienie postępowania prowadzonego w przedmiocie stanowiska wierzyciela byłoby sprzeczne z intencją ustawodawcy, który wyłączył z kognicji sądów administracyjnych ten rodzaj spraw. Ustawodawca zwrócił przy tym uwagę, że postępowanie w sprawie, której granice wyznacza postanowienie wierzyciela (niebędącego jednocześnie organem egzekucyjnym) o dopuszczalności lub zasadności zgłoszonego zarzutu samo w sobie jest postępowaniem incydentalnym względem postępowania w tym samym przedmiocie toczącego się następnie przed organem egzekucyjnym, a postanowienie wydane w ramach takiego postępowania głównego może zostać zaskarżone do sądu administracyjnego. Na tej podstawie stwierdzono - co zostało już powyżej zaakcentowane - że omawiane wyłączenie nie narusza praw podmiotowych jednostki ani sensu instytucji, której dotyczy. Zatem brak możności zaskarżenia do sądu administracyjnego postanowienia, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. w istocie nie oznacza pozbawienia strony prawa do sądowej kontroli zgodności z prawem takiego rozstrzygnięcia. Kontrola ta może jednak nastąpić dopiero w ramach postępowania ze skargi na wydane następnie postanowienie organu sprawującego nadzór nad organem egzekucyjnym (vide: postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 4 grudnia 2017 r., sygn. akt I SA/Gl 1215/17, opubl. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). W świetle powyższych uwag uznać należy, że stosownie do art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. niedopuszczalne jest wniesienie skargi do sądu administracyjnego na postanowienie odmawiające wznowienia postępowania zakończonego ostatecznym postanowieniem wierzyciela (niebędącego jednocześnie organem egzekucyjnym) w sprawie zgłoszonych zarzutów. Skarga wniesiona na takie postanowienie podlega odrzuceniu na mocy art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., zgodnie z którym Sąd odrzuca skargę jeżeli z innych przyczyn niż wymienione w pkt 1-5a wniesienie skargi jest niedopuszczalne. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji niniejszego postanowienia.