I SA/Sz 881/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Sokołowska Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska (spr.), Sędzia WSA Alicja Polańska Protokolant starszy inspektor sądowy Edyta Wójtowicz po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 6 maja 2026 r. sprawy ze skargi F. R. D., E., K. i A. "D." z siedzibą w B. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 8 października 2025 r. nr SKO.4102.1275.2025 w przedmiocie zwrotu dotacji pobranej w nadmiernej wysokości w 2020 r. I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej F. R. D., E., K. i A. "D." z siedzibą w B. B. kwotę [...]([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Zaskarżoną do Sądu decyzją z 8 października 2025 r. nr SKO.4102.1275.2025 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Koszalinie (dalej: "SKO") utrzymało w mocy decyzję Burmistrza B. (dalej: "Organ I instancji") z 2 czerwca 2025 r. znak [...], sprostowaną postanowieniem z 3 października 2025 r., ustalającą F. z siedzibą w B. (dalej: "Fundacja" lub "Skarżąca") kwotę dotacji do zwrotu pobranej w nadmiernej wysokości w 2020 r. w wysokości [...] zł, w terminie do 17 czerwca 2025 r. oraz określającą termin naliczania odsetek należnych od ww. kwoty od 18 czerwca 2025r. Jako podstawę prawną decyzji SKO wskazało na przepisy art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U.2024.572 t.j., dalej: "k.p.a."), art. 252 ust. 1 pkt 2 oraz art. 252 ust. 3 i 252 ust. 6 pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz.U.2024.1530 t.j.; dalej: "u.f.p."), art. 25 ust. 1 ustawy z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych (Dz.U.2017.2203 t.j.; dalej: "u.f.z.o.") w związku z § 3 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 15 grudnia 2017 r. w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego w roku 2018 (Dz.U.2017.2395; dalej: "rozporządzenie z 2017 r."), art. 1 ust. 1 i ust. 2, art. 2, art. 17 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz.U.2018.570 t.j.). Jak wynika z akt sprawy Organ I instancji w uzasadnieniu decyzji wydanej 2 czerwca 2025 r. nr [...] wyjaśnił, że Fundacja zawarła 30 grudnia 2019 r. umowę dotacji Nr [...] z Gminą B. , na podstawie 25 ust. 1 u.f.z.o. oraz uchwały Nr XVII/129/2016 Rady Miejskiej w B. z 22 czerwca 2016 r. w sprawie ustalenia trybu udzielania i rozliczania oraz trybu i zakresu kontroli prawidłowości wykorzystania dotacji udzielonych z budżetu Gminy B. dla szkół publicznych prowadzonych przez osoby fizyczne i osoby prawne inne niż Gmina B. oraz uchwały Nr /106/2016 Rady Miejskiej w B. z 29 lutego 2016 r. w sprawie w sprawie Szkoły Podstawowej Nr [...] im. T. S. w B. oraz Gimnazjum Nr [...] w B. B. wchodzących w skład Zespołu Szkół Nr [...] w B. . Zgodnie z ww. umową, Gmina B. B. zobowiązana była do przekazania Fundacji, na prowadzenie Szkoły Podstawowej Nr [...] im. T. S. i Gimnazjum Nr [...] im. T. S. w B. B. dotacji na każdego ucznia w wysokości przewidzianej na jednego ucznia danego typu i rodzaju szkoły prowadzonej przez gminę, nie niższej jednak, niż kwota przewidziana na jednego ucznia w części oświatowej subwencji ogólnej. W umowie przewidziano, że dotacja jest przekazywana na faktyczną liczbę uczniów uczęszczających do szkoły, według stanu na 1 dzień każdego miesiąca. Organ I instancji wskazał, że zakres zadań oświatowych realizowanych przez poszczególne jednostki samorządu terytorialnego, stanowiących podstawę naliczenia części oświatowej subwencji ogólnej na 2020 r., został określony m.in. na podstawie danych o liczbie uczniów, słuchaczy i wychowanków wykazanych przez szkoły i placówki oświatowe w systemie informacji oświatowej (SIO) - według stanu na 30 września 2019 r. W okresie, którego dotyczy rozpatrywana sprawa, podstawę prawną umieszczania danych w systemie SIO przez wszystkie zobowiązane podmioty, stanowiły przepisy ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o systemie informacji oświatowej (Dz.U. 2018.1900 t.j. ze zm.; dalej: "ustawa SIO") oraz wydanego na podstawie upoważnienia zawartego w art. 115 ust. 1 tej ustawy, rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 9 sierpnia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu danych gromadzonych w bazach danych oświatowych, zakresu danych identyfikujących podmioty prowadzące bazy danych oświatowych, terminów przekazywania danych między bazami danych oświatowych oraz wzorów wydruków zestawień zbiorczych (Dz.U.2018.1630 ze zm.). Organ I instancji przywołał w uzasadnieniu decyzji treść przepisów art. 10, 107 ust. 1 pkt 2 i ust. 3 pkt 1, art. 11, art. 14 pkt 16, art. 49 i art. 50 ustawy SIO. Następie wskazał na wydaną 12 kwietnia 2021 r. decyzję Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej zobowiązującą Gminę B. do zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części subwencji oświatowej ogólnej za 2020 r. 29 kwietnia 2025 r. Gmina B. skierowała do Fundacji pismo informujące o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie zwrotu części dotacji pobranej w nadmiernej wysokości z budżetu jednostki samorządu terytorialnego za 2020 r. Wskazano, że wszczęcie postępowania następuje w związku z decyzją Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej z 12 kwietnia 2021 r. nr [...] w sprawie zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za 2020 r.. Następnie, na podstawie upoważnienia wydanego przez Burmistrza B. dokonano kontroli danych wykazanych w miesięcznych informacjach z danymi wynikającymi z dokumentami źródłowymi. Organ I instancji wyjaśnił, że w toku kontroli Członek Zarządu Fundacji, pełniący jednocześnie funkcję Dyrektora Szkoły Podstawowej Nr [...] i Gimnazjum nr [...] w B. złożył także informację o ilości uczniów mniejszości narodowej, którzy w 2020 r. posiadali obywatelstwo polskie i inne obywatelstwo, niż polskie. Do akt sprawy dołączono: "protokół z kontroli z dnia 12 maja 2025 r. w Szkole Podstawowej Nr [...] w B. " w którym wskazano, że "przedmiotem niniejszej kontroli doraźnej jest zgodność ze stanem faktycznym liczby uczniów wskazanych w informacjach za poszczególne miesiące roku 2020 r. zawierających liczbę uczniów mniejszości narodowej, którzy posiadają obywatelstwo polskie. Weryfikacji poddano faktyczną liczbę uczniów Szkoły Podstawowej nr [...] im. T. S. i Gimnazjum nr [...] im. T. S. w B. w 2020 roku z uwzględnieniem uczniów mniejszości narodowej posiadającej obywatelstwo polskie". Stwierdzono, że liczbę uczniów wykazaną przez dyrektora na podstawie posiadanych danych w ww. szkołach obrazuje sporządzona informacja – załącznik do protokołu. Do protokołu dołączono, w tabelarycznym ujęciu: liczbę uczniów Szkoły Podstawowej nr [...] im. T. S. w B. w 2020 r. z uwzględnieniem uczniów mniejszości narodowej posiadających obywatelstwo polskie. Na podstawie danych zgromadzonych w SIO i w decyzjach Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej stwierdzono, że Szkoła Podstawowa Nr [...] im. T. S. w B. i Gimnazjum Nr [...] im. T. S. w B. , błędnie wskazywała liczbę uczniów mniejszości narodowej za 2020 r. Organ wyjaśnił, że Szkoła Podstawowa Nr [...] w B. wykazywała jako uczniów oddziałów i szkół z nauczaniem w języku mniejszości narodowej lub mniejszości etnicznej bądź uczniów oddziałów i szkół, w których zajęcia edukacyjne prowadzone są w dwóch językach: polskim i ukraińskim, będącym drugim językiem nauczania uczniów, także uczniów którzy nie posiadali obywatelstwa polskiego, co spowodowało zawyżenie liczby uczniów przeliczeniowych wagą P26 i P27. Organ I ustalił, że wykazywana liczba uczniów w poszczególnych miesiącach w 2020 r. była różna od liczby uczniów faktycznie uczęszczających do Szkoły Podstawowej Nr [...]. Ponadto stwierdzono także inne rozbieżności pomiędzy informacjami składanymi w 2020 r. a danymi uzyskanymi podczas kontroli w ogólnej liczbie uczniów, dodatkowo w klasach I-III, w liczbie uczniów niepełnosprawnych oraz w liczbie uczniów pobierających naukę języka polskiego. Organ wyjaśnił, że szczegółowe naliczenie kwoty dotacji do zwrotu stanowi załącznik do niniejszej decyzji, będące jednocześnie jej integralną częścią. Dnia 14 stycznia 2021 r. Fundacja złożyła do gminy rozliczenie dotacji za 2020 r., które zostało przyjęte w całości i zaksięgowane dokumentem Polecenie księgowania Nr [...]/12 z 31 grudnia 2020 r. na łączną kwotę [...]zł. Organ I instancji przywołał w uzasadnieniu decyzji treść art. 252 ust. 3 u.f.p., art. 80 ustawy o systemie oświaty i wyjaśnił, że dotacja udzielona dla Fundacji powinna być udzielona w kwocie nie niższej niż kwota przewidziana w części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostki samorządu terytorialnego, wynikająca z danych SIO i metryczki subwencji oświatowej SIO, powiększona dodatkowo o wskaźnik zwiększający. A zatem, jeśli dane wykazane pierwotnie w systemie SIO zostały zawyżone w wadze P26, P27, P4, P46, P47, Sa, P1, P49, P56, P71, to znaczy, że dotacja została naliczona i pobrana w nadmiernej wysokości na podstawie błędnie wykazanych danych. Burmistrz B. przywołał następnie treść art. 252 ust. 1 pkt 2, ust. 6 u.f.p. i stwierdził, że w przedmiotowej sprawie, "po dokonanych analizach" Fundacja zobowiązana jest do zwrotu dotacji w wysokości [...] zł, który należy dokonać na wskazane konto Gminy B. w terminie 15 dni od dnia wydania decyzji tj. do 17 czerwca 2025 r. Stwierdził, że po tym terminie nalicza się odsetki, jak dla zaległości podatkowych. W aktach sprawy zalega sporządzony przez Skarbnika A. D. załącznik do decyzji nazwany: "Kalkulacja zwrotu dotacji udzielonej w 2020 roku dla Fundacji na prowadzenie Zespołu Szkół nr [...] w B. " w formie tabel: "Dane do naliczenia dotacji na 2020 rok", oraz "Naliczenie dotacji do zwrotu za 2020 rok". Nadto, do akt sprawy organ I instancji dołączył: 1) decyzję Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej z 12 kwietnia 2021 r. nr [...] zobowiązującą Miasto i Gminę B. do zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za 2020 r. w wysokości [...] zł, 2) wniosek Burmistrza B. z 22 kwietnia 2021 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy, 3) decyzję Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej z 22 października 2021 r. utrzymującą w mocy ww. decyzję z 12 kwietnia 2021 r. Fundacja wniosła odwołanie od decyzji Burmistrza B. . Zarzuciła naruszenie: - art. 1 pkt 1 k.p.a., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie; - art. 169 ust. 5, 6 w zw. z art. 252 i art. 253 u.f.p. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że w sprawie zaktualizowały się przesłanki zwrotu dotacji; - art. 165 ust. 2 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. prawo oświatowe, poprzez jego niezastosowanie i uznanie, że przedmiotowa sprawa nie dotyczy kwestii uprawnień osób niebędących obywatelami polskimi do nauki szkolnej, opieki w publicznych szkołach podstawowych na warunkach dotyczących obywateli polskich do ukończenia 18 lat lub ukończenia szkoły ponadpodstawowej i w konsekwencji uznanie, że przedmiotowa sprawa dotyczy jedynie zasad finansowania nauki, a ww. przepis nie może mieć wpływu na przedmiot postępowania w przedmiotowej sprawie. Fundacja wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania w przedmiotowej sprawie oraz o przeprowadzenie dowodu z umowy dotacji Nr [...] zawartej pomiędzy Fundacją a organem 30 grudnia 2019 r., na fakt zawarcia umowy pomiędzy stronami. Zdaniem Fundacji, prawa i obowiązki stron zostały uregulowane na gruncie prawa cywilnego, zawierając cywilno - prawną umowę zlecenia i jednoznacznie wskazując w § 8 ust. 3, że ewentualne spory będą rozstrzygane przed sądem powszechnym właściwym ze względu na siedzibę Gminy B. . W ocenie Fundacji, w przedmiotowej sprawie nie zaszła żadna z przesłanek żądania zwrotu kwoty dotacji, określonych w art. 252 u.f.p. Zadanie zostało wykonane zgodnie z umową, a wszystkie rozliczenia dotacji zostały przez Gminę B. przyjęte, a uprzednio skontrolowane. Bezpośrednią przyczyną zdarzenia, którego negatywnymi konsekwencjami ma być obciążony wyłącznie skarżący jest bezsprzeczna, a jednocześnie niezawiniona, polegająca na przekazywaniu przez skarżącego wszystkich liczbowych i jakościowych danych, w tym liczby uczniów cudzoziemców do Systemu Informacji Oświatowej (SIO) zgodnie ze stanem faktycznym. Nadto wskazała, że z zakresu funkcjonalności SIO w latach 2016-2020 wynika, że nie było wówczas możliwości w inny sposób podać powyższych danych, ponieważ SIO nie było przygotowane tak, aby można było oddzielić cudzoziemców od ogólnej liczby uczniów w klasach. W uzasadnieniu odwołania Fundacja przedstawiła szczegółową argumentację na poparcie przestawionych zarzutów. Organ odwoławczy utrzymał w mocy opisaną na wstępie decyzję. W uzasadnieniu przedstawił ustalenia Organu I instancji, zarzuty i wnioski odwołania, przywołał dodatkową argumentację Fundacji zaprezentowaną w odwołaniu. Stwierdził, że odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z przepisami prawa. Organ ten wyjaśnił, że zasady zwrotu dotacji niewykorzystanych, pobranych w nadmiernej wysokości, czy też wykorzystanych w sposób niezgodny z przeznaczeniem regulowały przepisy u.f.p. Przywołał treść art. 252 ust. 6, ust. 3 u.f.p. Stwierdził, że bezspornie, decyzją Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej z 22 października 2021 r. Gmina B. została zobowiązana do zwrotu nienależnie pobranej kwoty części subwencji oświatowej ogólnej za 2020 r., zakończonej decyzją z 12 kwietnia 2021 r. w wysokości [...] zł. Decyzja ta została wydana na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (u.d.j.s.t.). Organ ten wyjaśnił, że uzasadnienie rozstrzygnięcia wskazuje genezę powstania nieprawidłowości co wiąże się z koniecznością zwrotu nienależnie pobranej części subwencji ogólnej. Wskazał, że na podstawie materiału zgromadzonego w sprawie ustalono, że w systemie informacji oświatowej według stanu na 30 września 2019 r. w Szkole Podstawowej nr [...] im. T. S. w B. wykazano: 1) 26 uczniów jako uczniów należących do danej mniejszości narodowej lub etnicznej, którzy nie posiadali obywatelstwa polskiego, 2) 26 uczniów jako uczniów oddziałów i szkół z nauczaniem w języku mniejszości narodowej lub etnicznej, bądź uczniów oddziałów i szkół, w których zajęcia edukacyjne są prowadzone w dwóch językach tj. polskim oraz języku mniejszości narodowej lub etnicznej, będącym drugim językiem nauczania, którzy nie posiadali obywatelstwa polskiego, - co spowodowało zawyżenie o 26 liczby uczniów przeliczonych wagami P26 i P27. Oznaczało to, że część oświatowa subwencji ogólnej dla Miasta i Gminy B. na 2020 r. została zawyżona o kwotę [...]zł na skutek zawyżenia liczby uczniów przeliczeniowych o 57.4919. Analiza rozliczenia kwoty dotacji do zwrotu stanowiąca załącznik do decyzji nie budzi zastrzeżeń pod względem formalnym jak i merytorycznym. Z uwagi na przedstawione wywody stwierdził, że zarzuty odwołania są niezasadne, jak również ten zarzut, że decyzja Ministra Finansów z 22 października 2021 r. w przedmiocie zobowiązania Gminy do zwrotu części dotacji została wydana z rażącym naruszeniem prawa. W tym bowiem przypadku sprawa nie podlega jurysdykcji SKO w Koszalinie. Wbrew twierdzeniom Fundacji, unormowania związane ze zwrotem dotacji określone są w przepisach u.f.p., zatem przepisach administracyjnego prawa publicznego, co obliguje organ administracji do wydania decyzji w trybie przepisów procedury administracyjnej. Podkreślił, że skoro dotacje pochodzą ze środków publicznych, to sposób ustalania ich wysokości, a w konsekwencji wykorzystania jest pod szczególną kontrolą. Oceny sprawy nie zmienia podnoszona przez stronę kwestia uregulowania wysokości dotacji w umowie. Błędne są twierdzenia strony, iż zawarcie umowy przenosi rozpatrzenie sprawy na drogę prawa cywilnego kreśląc właściwość sądu powszechnego. Umowa nie mogła określać wysokości dotacji oświatowej w sposób niezgodny z przepisami prawa zawartymi w art. 25 u.f.z.o., umowa w § 2 ust. 1 odnosi się do zapisów dotyczących prawa publicznego przywołując zapisy dotyczące części oświatowej subwencji ogólnej. Skoro wysokość dotacji, a także kwestia przekazania prowadzenia szkoły Fundacji wynika z przepisów prawa administracyjnego, to nie można przyjąć za trafne twierdzeń, iż nie jest dopuszczalna droga administracyjna dochodzenia zwrotu dotacji oświatowej. Przepisy ustawy o finansowaniu zadań oświatowych w sposób bezwzględnie obowiązujący określają zasady kalkulacji dotacji oświatowej, co w konsekwencji powyższego powoduje, iż przekroczenie sposobu kalkulacji powyższych wiąże się z ustaleniem pobrania dotacji w nadmiernej wysokości. Ustalenie pobrania dotacji w nadmiernej wysokości jest okolicznością obiektywną, w której organ administracji publicznej nie jest uprawniony do weryfikowania przyczyny powyższych okoliczności, tj. weryfikacji dostosowania systemu informacji oświatowej do przepisów prawa czy też analizowania przyczyny naliczenia dotacji w nadmiernej wysokości jako konsekwencji występowania systemowego błędu. Ocenie Kolegium nie podlegają również kwestie dotyczące ewentualnej winy we wprowadzeniu danych do SIO, czy też wynikające z art. 165 ust. 1 prawa oświatowego prawo cudzoziemców do nauki szkolnej, gdyż sprawa nie toczy się o kwestię uprawnień lecz kwestie zasad finansowania i niniejsze przepisy nie mogą mieć wypływu na przedmiot niniejszego procedowania. Bezdyskusyjnie uznawano za uczniów mniejszości narodowej uczniów, którzy nie posiadali obywatelstwa polskiego zatem nie stanowili oni mniejszości co w konsekwencji wiązało się z ustaleniem i przekazaniem dotacji w nadmiernej wysokości. Kwestia ta również jest niesporna z uwagi na wydaną ostateczną decyzję przez Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia 12 kwietnia 2021 r. Bezsprzecznie również uchwała nr [...] Rady Miejskiej w B. z 22 czerwca 2016 r. określa zasady kontroli wykorzystania dotacji. Kontrola ta obejmuje m. in.: 1) zgodność ze stanem faktycznym liczby uczniów wykazanych w informacjach, o których mowa § 5 ust. 1 uchwały, 2) zgodność ze stanem faktycznym liczby orzeczeń o potrzebie kształcenia specjalnego i opinii o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju, o którym mowa w art. 71 b ust. 3 ustawy, 3) zgodność złożonego rozliczenia wykorzystania dotacji, o których mowa w § 6 uchwały, z dokumentacją organizacyjną i finansową. SKO stwierdziło, ze skoro w informacjach wykazywani byli uczniowie nie posiadający obywatelstwa polskiego, to nie stanowili oni uczniów stanowiących mniejszość narodową, a w konsekwencji, przekazywana dotacja na uczniów nie posiadających obywatelstwa polskiego, była dotacją pobraną w nadmiernej wysokości. Podsumowując powyższe Kolegium uznało, że Fundacja pobrała dotację podmiotową w nadmiernej wysokości (należność główna - [...] zł wraz z obowiązkiem zapłaty odsetek od tej kwoty). W ocenie Kolegium, działania Organu I instancji są działaniami zgodnymi z przepisami prawa, zaś zaskarżona decyzja powinna pozostać w obrocie prawnym. SKO dodało, że od 13 lipca 2025 r. weszły w życie zmiany w k.p.a., jednakże zgodnie z dyspozycją art. 31 ust. 1 noweli k.p.a. do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy ustawy zmienianej, w brzmieniu dotychczasowym. Tym samym nowelizacja wprowadzona ww. ustawą w rzeczonej sprawie nie ma zastosowania (zob. także Ł. Zygmunt, Deregulacja prawa administracyjnego w praktyce samorządowej, LEX/el. 2025.). Odnosząc się do kwestii wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Kolegium wyjaśniło, że samo wniesienie odwołania od decyzji organu pierwszej instancji do organu odwoławczego automatycznie wstrzymuje wykonanie tej decyzji do chwili zakończenia postępowania odwoławczego, pod warunkiem, że zostało ono wniesione w terminie. Istnieją jednak wyjątki od tej zasady, takie jak decyzje o nadanej rygorze natychmiastowej wykonalności lub decyzje podlegające natychmiastowemu wykonaniu z mocy ustawy. W przedmiotowej sprawie na skutek wniesienia odwołania od decyzji w wymaganym ustawowo terminie nie było konieczności wstrzymywania jej wykonania. Fundacja zaskarżyła ww. decyzję Organu odwoławczego z 8 października skargą wniesioną do tutejszego Sądu wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Zaskarżonej decyzji Fundacja zarzuciła naruszenie: 1) przepisu prawa procesowego art. 1 pkt 1 k.p.a., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że w przedmiotowej sprawie znajdują zastosowanie przepisy kodeksu postępowania administracyjnego, w sytuacji gdy właściwy do rozpoznania sprawy jest sąd powszechny, 2) prawa materialnego art. 169 ust. 5 i ust.6 w zw. z art. 252 u.f.p. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że w przedmiotowej sprawie zaktualizowały się przesłanki zwrotu dotacji podmiotowej z budżetu jednostki samorządu terytorialnego za 2020 r.; 3) naruszenie przepisu prawa materialnego art. 165 ust. 2 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. prawo oświatowe (t.j. Dz.U 2024.152), poprzez jego błędne zastosowanie i uznanie, że osoby niebędące obywatelami polskimi zostały w sposób nieprawidłowy wpisane do Systemu Informacji Oświatowej i w konsekwencji uznanie, że Skarżąca pobrała kwotę dotacji z budżetu jednostki samorządu terytorialnego w nadmiernej wysokości; 4) naruszenie prawa materialnego art. 7 ust. 1 lit g ratyfikowanej umowy międzynarodowej - Europejskiej Karty Języków Regionalnych lub Mniejszościowych sporządzonej w Strasburgu dnia 5 listopada 1992 r. (t.j.Dz.U.2009.137.1121), zwanej w dalszej części wniosku "Kartą" ratyfikowanej przez Prezydenta Rzeczpospolitej Polskiej 28 listopada 2008 r., poprzez jej niezastosowanie i uznanie, że osobom nieposiadającym obywatelstwa polskiego nie przysługuje prawo do nauki języka mniejszościowego, mimo zamieszkiwania na obszarze, na którym jest on używany, 5) naruszenie prawa materialnego art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 6 stycznia 2005 r. ustawy o mniejszościach narodowych i etnicznych oraz języku regionalnym (t.j.Dz.U.2017.823), zwanej w dalszej części wniosku "ustawą o mniejszościach narodowych i etnicznych", poprzez jego niezastosowanie i w konsekwencji przyjęcie, że o uprawnieniu do pobierania nauki języka ukraińskiego decyduje obywatelstwo, a zatem poprzestanie na wykładni językowej tych przepisów oraz pozostałych przepisów ustawy, podczas gdy konieczne jest sięgnięcie do wykładni systemowej, a w szczególności poprzez uwzględnienie treści art. 7 ust. 1 lit. g Karty w zw. z art. 9 i art. 91 ust. 1 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej z 2 kwietnia 1997 r. W odpowiedzi na skargę Organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje. Skarga podlegała uwzględnieniu z powodów naruszenia przez Organ odwoławczy przepisów prawa procesowego, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2026.143 t.j.; dalej: "P.p.s.a.") rozstrzygając daną sprawę, wojewódzki sąd administracyjny, co do zasady, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, a ponadto może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 P.p.s.a.). Stwierdzenie, że poddaną kontroli decyzję wydano z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, obliguje sąd do uchylenia zaskarżonego aktu (art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 P.p.s.a.). Po rozpoznaniu sprawy w tak zakreślonych granicach kognicji Sąd uznał, że postępowanie administracyjne na etapie odwoławczym przeprowadzone zostało w sposób sprzeczny z wzorcami normatywnymi, a zaskarżona decyzja naruszała prawo w sposób, który uzasadnia jej uchylenie. Na wstępie, w pierwszej kolejności należy odnieść się do podniesionej w skardze kwestii braku kognicji sądu administracyjnego (punkt 1), albowiem – w ocenie Skarżącej do rozpoznania sporu w przedmiocie zwrotu dotacji oświatowej pobranej w nadmiernej wysokości właściwy jest sąd powszechny, a nie wojewódzki sąd administracyjny. Otóż, na mocy art. 184 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U.1997.78.483) Naczelny Sąd Administracyjny oraz inne sądy administracyjne sprawują, w zakresie określonym w ustawie, kontrolę działalności administracji publicznej. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.2024.1267 t.j.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej (...). Kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 ww. ustawy). Stosownie do treści art. 3 § 1 P.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Na podstawie art. 3 § 2 pkt 1 P.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Odnosząc przytoczoną regulację prawną do okoliczności rozpoznawanej sprawy, wskazać należy, że sąd administracyjny bada legalność zaskarżonego aktu (decyzji), czy jest on zgodny z prawem materialnym - określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym - regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowił m.in. art. 252 ust. 1 pkt 2 oraz art. 252 ust. 3 i art. 252 ust. 6 pkt 2 u.f.p.w związku z art. 25 ust. 1 u.f.z.o. w związku z § 3 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 15 grudnia 2017 r. w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego w roku 2018 (Dz.U.2017.2395) regulujące zwrot udzielonej z budżetu jednostki samorządu terytorialnego dotacji, która została pobrana w nadmiernej wysokości. Właściwość organów w sprawach niepodatkowych należności budżetowych o charakterze publicznoprawnym ustawodawca określił w art. 61 ust. 1 pkt 4 u.f.p., który stanowi, że organami pierwszej instancji właściwymi do wydawania decyzji w odniesieniu do należności, o których mowa w art. 60, (...) są w stosunku do należności budżetów jednostek samorządu terytorialnego - wójt, burmistrz, prezydent miasta, starosta albo marszałek województwa. Zgodnie z art. 60 pkt 1 u.f.p. środkami publicznymi stanowiącymi niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publicznoprawnym są w szczególności następujące dochody budżetu państwa, dochody budżetu jednostki samorządu terytorialnego albo przychody państwowych funduszy celowych kwoty dotacji podlegające zwrotowi w przypadkach określonych w niniejszej ustawie. Na podstawie art. 61 ust. 2 u.f.p. od decyzji wydanej w pierwszej instancji przysługuje odwołanie. Stosownie zaś do art. 61 ust. 3 pkt 4 u.f.p. organami odwoławczymi są samorządowe kolegium odwoławcze - od decyzji, o których mowa w ust. 1 pkt 4. Ponadto w myśl art. 67 u.f.p. do spraw dotyczących należności, o których mowa w art. 60, nieuregulowanych niniejszą ustawą stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego i odpowiednio przepisy działu III Ordynacji podatkowej. Z przytoczonych przepisów wynika w sposób niebudzący wątpliwości, że ustalenie, iż dotacja została pobrana w nadmiernej wysokości powinno nastąpić w drodze decyzji administracyjnej wydanej przez burmistrza (od decyzji przysługuje odwołanie do organu wyższego stopnia, tj. do samorządowego kolegium odwoławczego) w ramach postępowania wyjaśniającego prowadzonego na podstawie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Powyższe wiąże się z administracyjnym charakterem procedur dotyczących udzielenia i zwrotu dotacji oraz potwierdzonym w orzecznictwie publicznym charakterem środków pochodzących z dotacji (zob. wyrok SN z: 13 lutego 2003 r., III RN 11/02, LEX nr 83685; 22 stycznia 2014 r., III CSK 55/13, LEX nr 1455727; w2 kwietnia 2014 r., II GSK 159/13). W świetle poczynionych uwag, za nieuprawniony należy uznać zarzut sformułowany w punkcie 1/ petitum skargi, albowiem w toku postępowania administracyjnego prawidłowo w pierwszej instancji decyzję wydał burmistrz, a wniesione przez Skarżącą odwołanie rozpoznało samorządowe kolegium odwoławcze. Natomiast – o czym była już mowa powyżej - ostateczna decyzja może być zaskarżona do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Od wyroku sądu administracyjnego przysługuje natomiast skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego (na mocy art. 173 § 1 P.p.s.a.). Przechodząc do meritum sprawy, wskazać należy, że zasadniczą kwestią sporną w sprawie jest to, czy organ miał podstawy do wydania decyzji o zwrocie dotacji oświatowej jako pobranej w nadmiernej wysokości wraz z odsetkami za zwłokę. Skarżąca podważa zasadność orzeczenia przez organ zwrotu kwoty, jaką organ ustalił w wyniku przeprowadzonej kontroli. Sąd wskazuje zatem, że zaskarżoną decyzją SKO utrzymało w mocy decyzję ustalającą Skarżącej kwotę dotacji podmiotowej do zwrotu pobranej w nadmiernej wysokości z budżetu jednostki samorządu terytorialnego w wysokości [...] zł oraz określająca termin naliczania odsetek. Jak wynika z decyzji Organu I instancji, ustalona do zwrotu kwota należności jest związana z błędnym wskazywaniem przez Szkołę Podstawową nr [...] im. T. S. w B. liczby uczniów mniejszości narodowej za 2020 r. a także okolicznością, że wskazywana liczba uczniów w poszczególnych miesiącach 2020 r. była różna od liczby uczniów faktycznie uczęszczających do szkoły Podstawowej nr [...] a ponadto "w trakcie kontroli stwierdzono także inne rozbieżności pomiędzy informacjami składanymi w 2020 roku, a danymi uzyskanymi podczas kontroli w ogólnej licznie uczniów, dodatkowo w klasach i –III, w liczbie uczniów niepełnosprawnych oraz w liczbie uczniów pobierających naukę języka polskiego". Szczegółowe naliczenie kwoty dotacji do zwrotu Burmistrz B. przedstawił poprzez odwołanie do załącznika do decyzji, sporządzonego przez "skarbnika A. D."(dokument ten nie jest podpisany przez Organ wydający decyzję ani tez opatrzony pieczęcią gminy ani innej jednostki organizacyjnej), która w ocenie Organu I instancji, stanowi integralną część decyzji. Organ I instancji odwołał się w uzasadnieniu do danych zgromadzonych w SIO i oraz do treści decyzji Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej, której adresatem jest Miasto i Gmina B. (opisane wyżej decyzje z 12 kwietnia 2021 r. i 22 października 2021 r.). Z kolei Organ odwoławczy, przywołał w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji ustalenia Organu I instancji, zarzuty i wnioski Fundacji zaprezentowane w odwołaniu, przywołał treść przepisów prawnych wskazanych jako podstawa rozstrzygnięcia. W zakresie istoty rozstrzygnięcia w sprawie, to jest w zakresie uzasadnienia kwoty do zwrotu Organ odwoławczy odwołał się ogólnikowo do decyzji Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej z 22 października 2021 r. utrzymującej w mocy wydaną na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 2 u.d.j.s.t. decyzję tego organu z 12 kwietnia 2021 r. zobowiązującą Miasto i Gminę B. do zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za 2020 r. w wysokości [...] zł. Nie wskazując na konkretne przepisy prawa, wskazał na wynikającą z systemu informacji oświatowej, według danych na 30 września 2019 r., liczbę uczniów jako należących do danej mniejszości narodowej lub etnicznej, którzy nie posiadali obywatelstwa polskiego (26) oraz liczbę uczniów, jako uczniów oddziałów i szkół z nauczaniem w języku mniejszości narodowej lub etnicznej, bądź uczniów oddziałów i szkół, w których zajęcia edukacyjne są prowadzone w dwóch językach, tj. polskim oraz języku mniejszości narodowej lub etnicznej, będącym drugim językiem nauczania, którzy nie posiadali obywatelstwa polskiego (26). Powyższe "ustalenia", bez wskazania na konkretne przepisy prawa był dla Organu odwoławczego podstawą do stwierdzenia, że powyższe "spowodowało zawyżenie o 26 liczby uczniów przeliczonych wagami P26 i P27" Oznaczało to, że część oświatowa subwencji ogólnej dla Miasta i Gminy B. na rok 2020 została zawyżona o kwotę [...]zł na skutek zawyżenia liczby uczniów przeliczeniowych o 57.4919." Nadto, Organ odwoławczy odwołał się do załącznika do decyzji Organu I instancji i stwierdził, że "analiza rozliczenia kwoty dotacji do zwrotu stanowiąca załącznik do decyzji nie budzi zastrzeżeń pod względem formalnym jak i merytorycznym". "Skoro wykazywani w informacjach byli uczniowie nie posiadający obywatelstwa polskiego to nie stanowili oni uczniów stanowiących mniejszość narodową w konsekwencji przekazywana dotacja na uczniów nie posiadających obywatelstwa polskiego była dotacją pobraną w nadmiernej wysokości." Istotę sporu w rozpoznawanej sprawie stanowi zatem ocena zasadności żądania przez organy od Skarżącej zwrotu ww. dotacji jako pobranej w nadmiernej wysokości w 2020 r. Skarżąca kwestionuje w skardze uznanie, że w przedmiotowej sprawie zaktualizowały się przesłanki zwrotu dotacji podmiotowej z budżetu jednostki samorządu terytorialnej za 2020 r. W sprawie zastosowanie mają przede wszystkim przepisy ustawy o finansach publicznych. Stosownie do art. 126 u.f.p. dotacje są to podlegające szczególnym zasadom rozliczania środki z budżetu państwa, budżetu jednostek samorządu terytorialnego oraz z państwowych funduszy celowych przeznaczone na podstawie niniejszej ustawy, odrębnych ustaw lub umów międzynarodowych, na finansowanie lub dofinansowanie realizacji zadań publicznych. Zgodnie z art. 252 ust. 1 pkt 2 u.f.p. dotacje udzielone z budżetu jednostki samorządu terytorialnego pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości podlegają zwrotowi do budżetu wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, w ciągu 15 dni od dnia stwierdzenia okoliczności, o których mowa w pkt 1 lub pkt 2. Na mocy art. 252 ust. 3 u.f.p. dotacjami pobranymi w nadmiernej wysokości są dotacje otrzymane z budżetu jednostki samorządu terytorialnego w wysokości wyższej niż określona w odrębnych przepisach, umowie lub wyższej niż niezbędna na dofinansowanie lub finansowanie dotowanego zadania. Stosownie zaś do art. 252 ust. 5 u.f.p. zwrotowi do budżetu jednostki samorządu terytorialnego podlega ta część dotacji, która została wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem, nienależnie udzielona lub pobrana w nadmiernej wysokości. Kwoty dotacji podlegające zwrotowi, w przypadku, o którym mowa w wyżej wskazanym przepisie, stanowią nieopodatkowane należności budżetowe o charakterze publiczno-prawnym (art. 60 u.f.p.). W przypadku zatem, gdy beneficjent dobrowolnie nie zwróci dotacji (wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem, pobranej nienależnie lub w nadmiernej wysokości) właściwy organ ma obowiązek wydać decyzję, w której określi obowiązki beneficjenta. Powyższe wskazuje, że obowiązek zwrotu dotacji, o którym mowa w przywołanym art. 252 u.f.p. wynika z mocy prawa (ex lege). Skoro zobowiązanie do zwrotu dotacji powstaje z mocy prawa, to decyzja w przedmiocie zwrotu dotacji ma charakter deklaratoryjny, co zgodnie wskazuje się w judykaturze i orzecznictwie (zob. L. Lipiec-Warzecha, Komentarz do art. 169 ustawy o finansach publicznych, Wyd. ABC 2011 r. oraz m.in. wyroki NSA z: 3 września 2014 r., II GSK 916/13 i 8 marca 2016 r., II GSK 2190/14). Stosownie do art. 25 ust. 1 u.f.z.o. prowadzone przez osoby prawne niebędące jednostkami samorządu terytorialnego oraz osoby fizyczne publiczne szkoły, w których jest realizowany obowiązek szkolny lub obowiązek nauki, niebędące szkołami specjalnymi otrzymują na każdego ucznia dotację z budżetu jednostki samorządu terytorialnego będącej dla tych szkół organem rejestrującym, w wysokości stanowiącej iloczyn kwoty przewidzianej na takiego ucznia w części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostki samorządu terytorialnego oraz wskaźnika zwiększającego, o którym mowa w art. 14 ust. 1. Z kolei zgodnie z § 3 rozporządzenia z 2017 r. podział części oświatowej, po odliczeniu rezerwy, o której mowa w art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego, będącej w dyspozycji ministra właściwego do spraw finansów publicznych, następuje według algorytmu określonego w załączniku do rozporządzenia. W ocenie Sądu Organ odwoławczy w trakcie postępowania naruszył zasady postępowania administracyjnego, w szczególności zasadę dwuinstancyjności postępowania oraz przepisy postępowania w zakresie wymogów decyzji administracyjnej. Wskazać należy, że w postępowaniu odwoławczym organ II instancji zobowiązany jest nie tylko do odniesienia się do zarzutów zawartych w odwołaniu ale także do całościowego ponownego rozpatrzenia danej sprawy administracyjnej w aspekcie merytorycznym. W dwuinstancyjnym postępowaniu administracyjnym każda sprawa administracyjna podlega dwukrotnemu rozpatrzeniu przez organy obu instancji. Organ II instancji zobowiązany jest zatem do dokonania ponownej oceny zebranego materiału dowodowego i do wskazania, czy organ I instancji ustalił w sposób prawidłowy stan faktyczny sprawy. Na tej podstawie organ II instancji winien dokonać oceny prawnej danego stanu faktycznego z punktu widzenia przepisów prawa obowiązujących w dacie powstania zdarzenia wywołującego skutki w obszarze prawa administracyjnego. Tak więc zakres i granice postępowania wyjaśniającego w postępowaniu odwoławczym określa art. 138 § 2 oraz art. 136 k.p.a. Art. 138 § 2 k.p.a. nie znajduje zastosowania, gdy zasadniczo materiał wymagany do rozstrzygnięcia sprawy został już zgromadzony, a wymaga ponownego przeanalizowania i ewentualnie uzupełnienia jedynie w ramach art. 136 k.p.a. Jak wynika bowiem z art. 138 § 2 k.p.a., zasadą jest, że organ drugiej instancji, na skutek wniesionego odwołania, ma obowiązek merytorycznie rozstrzygnąć sprawę, a zatem w sytuacji, gdy przeprowadzenie postępowania na podstawie art. 136 k.p.a. umożliwiałoby prawidłowe załatwienie sprawy w postępowaniu odwoławczym, wydanie decyzji kasacyjnej stanowi naruszenie art. 138 § 2 k.p.a. Zgodnie z art. 138 § 2 k.p.a. organ może wydać decyzję kasacyjną, tylko wtedy gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie (por. wyrok NSA z 21 stycznia 2025 r., II OSK 2067/22, LEX nr 3842343). Najistotniejszą wadą prawną zaskarżonej decyzji, która skutkowała wyeliminowaniem jej z obrotu prawnego jest naruszenie przez organ odwoławczy art. 107 § 3 k.p.a. Zgodnie z tą normą prawną uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Zarzut naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. dotyczy wad uzasadnienia decyzji. Uzasadnienie aktu administracyjnego, stanowiąc jego integralną część, wpływa na jego treść. Sporządzenie uzasadnienia jest nie tylko wymogiem formalnym - wynikającym wprost z brzmienia art. 107 § 1 i 3 k.p.a. - ale także ma istotne znaczenie merytoryczne. Przedstawienie toku rozumowania organu administracyjnego wpływa na kontrolę rozstrzygnięcia w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Jak wskazuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych uzasadnienie decyzji jest wadliwe nie tylko wtedy, gdy nie zawiera wszystkich wymaganych elementów, ale także wtedy, gdy mimo formalnej poprawności jego treść - ze względu np. na ogólnikowość stwierdzeń i argumentów - nie pozwala na skontrolowanie poprawności rozstrzygnięcia sprawy, a tym samym czyni w stopniu istotnym wątpliwym poprawność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w sprawie (por. wyroki: NSA z 6 października 2020 r., I OSK 3235/18; WSA w Białymstoku z 12 maja 2021 r., I SA/Bk 167/21). Sąd wskazuje ponadto, że uzasadnienie faktyczne i prawne jest istotnym elementem decyzji ponieważ przedstawia tok rozumowania organu, który doprowadził do wydanego rozstrzygnięcia. Prawidłowo zredagowane uzasadnienie wymaga logicznego i czytelnego przedstawienia przez organ swojego stanowiska. Poprawne pod względem merytorycznym uzasadnienie ma kluczowe znaczenie także dla realizacji zasady przekonywania wyrażonej w art. 11 k.p.a. Sąd akcentuje, że sporządzenie uzasadnienia decyzji ma charakter następczy w stosunku do samego podjęcia decyzji w sprawie. Dlatego uwzględnienie skargi opartej o samoistne naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. może mieć miejsce w sytuacji, kiedy na podstawie uzasadnienia decyzji nie da się ustalić motywów organu, które doprowadziły do określonego rozstrzygnięcia (wyrok WSA w Krakowie z 6 listopada 2017 r., II SA/Kr 1023/17). Odstąpienie przez organ od wyczerpującej, jednoznacznej i logicznej argumentacji dla zaprezentowania swojego stanowiska w istocie pozbawia stronę możliwości obrony jej słusznych interesów oraz prowadzenia polemiki z organem w odpowiednim zakresie. Wskazać należy ponadto, że uchybienie przez organy przepisowi art. 107 § 3 k.p.a. skutkuje równocześnie naruszeniem zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa, a zatem stanowi naruszenie art. 8 § 1 k.p.a. oraz art. 2 Konstytucji RP, a więc zasady ochrony zaufania obywatela do państwa i do prawa. "Zawarta w art. 8 zasada pogłębiania zaufania obywateli do władzy publicznej określa wyraźnie to, co implicite jest zawarte w zasadzie praworządności. Z zasady wyrażonej w art. 8 wynika bowiem przede wszystkim wymóg praworządnego i sprawiedliwego prowadzenia postępowania i rozstrzygnięcia sprawy przez organ administracji publicznej, co jest zasadniczą treścią zasady praworządności. Tylko postępowanie odpowiadające takim wymogom i decyzje wydane w wyniku postępowania tak ukształtowanego mogą wzbudzać zaufanie obywateli do władzy publicznej nawet wtedy, gdy decyzje administracyjne nie uwzględniają ich żądań. Brak zaufania obywateli do władzy publicznej jest z reguły skutkiem naruszenia prawa przez organy państwowe, zwłaszcza zaś niektórych wartości w nim wyrażonych, takich jak równość i sprawiedliwość." (por. A. Wróbel [w:] M. Jaśkowska, M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX/el. 2025, art. 8). Zdaniem Sądu zaskarżona decyzja II instancji takich kryteriów nie spełnia dlatego też Sąd orzekł o jej uchyleniu. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie spełnia zatem wymagań ustawowych uregulowanych art. 107 k.p.a. Organ odwoławczy nie przedstawił w zaskarżonej decyzji konkretnych ustaleń faktycznych (w szczególności ilości co do uczniów deklarowanych, weryfikacji ilości uczniów oraz ich cech wpływających na wysokość i prawidłowość przyznania dotacji), przepisów prawnych, których zastosowanie doprowadziło do wyliczenia orzeczonej kwoty do zwrotu. Ogólnikowe odwoływanie się przez ten organ do decyzji Ministra Finansów adresowanej do Miasta i Gminy B. , zobowiązującej Miasto i Gminę B. do zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za 2020 r. w wysokości [...] zł, czy do "załącznika do decyzji" (co istotne, sporządzonego przez skarbnika, nieopatrzonego podpisem Organu I instancji), uniemożliwia dokonanie przez sąd kontroli zgodności z prawem decyzji adresowanej do Skarżącej i ustalającej kwotę dotacji podmiotowej pobranej w nadmiernej wysokości z samorządu terytorialnego za 2020 r. w wysokości [...] zł. Sąd podkreśla, że Organ odwoławczy nie odniósł się de facto w jakikolwiek sposób do wyliczeń i danych zawartych w ww. załączniku do decyzji – a tym samym do wyliczenia ustalonej Skarżącej kwoty dotacji jako pobranej w nadmiernej wysokości – stwierdzając jedynie zdawkowo, że wyliczenie to "nie budzi zastrzeżeń pod względem formalnym i merytorycznym". Przy czym Sąd podkreśla również, że m.in. wyliczenie kwoty dotacji pobranej przez Skarżącą w nadmiernej wysokości stanowi zasadniczą podstawę wydania zaskarżonej decyzji jak i poprzedzającej ją decyzji Organu I instancji. Brak zatem jakiegokolwiek odniesienia się przez Organ do sposobu, danych, metodologii i przepisów przyjętych do wyliczenia kwoty dotacji ustalonej jako pobrana przez Skarżącą w nadmiernej wysokości (m.in. zastosowane wskaźniki P26 i P27) skutkuje brakiem możliwości kontroli zaskarżonej decyzji przez Sąd. Sąd wskazuje raz jeszcze, że sporządzenie uzasadnienia decyzji jest nie tylko wymogiem formalnym - wynikającym wprost z brzmienia art. 107 k.p.a. - ale także ma istotne znaczenie merytoryczne. Przedstawienie toku rozumowania organu podatkowego, który poprzedza wydanie decyzji, nie tylko pełni funkcję perswazyjną, wyłuszczając powody podjętego rozstrzygnięcia, tak aby strona mogła się przekonać o jego słuszności, ale także wpływa na kontrolę merytoryczną aktu w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Uwagi te odnoszą się nie tylko do wymogów stawianych organom pierwszej instancji, ale w pełni należy je odnieść także do rozstrzygnięcia wydawanego po rozpatrzeniu odwołania strony. Z zasady dwuinstancyjności postępowania, o której mowa w art. 15 k.p.a. wynika bowiem, że organ drugiej instancji jest zobowiązany - oprócz odniesienia się do zarzutów zawartych w odwołaniu - ponownie merytorycznie rozpatrzyć sprawę we wszystkich jej aspektach. Istotą zasady dwuinstancyjności jest bowiem prawo do dwukrotnego rozpoznania danej sprawy. Działanie organu odwoławczego nie może ograniczać się do kontroli rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji, lecz winno polegać na podjęciu działań mających na celu pełne wyjaśnienie sprawy. Mając na uwadze powyższe przedwczesnym okazało się odniesienie do zarzutów skargi w pozostałym zakresie. Z uwagi na powyższe naruszenia prawa procesowego Sąd uchylił decyzję organu II instancji. Organ II instancji zobowiązany będzie do przeprowadzenia postępowania odwoławczego zgodnie z procesowymi wzorcami normatywnymi zawartymi w k.p.a., a następnie do wydania decyzji w sprawie, spełniającej wymogi formalne z art. 107 § 1 i 3 k.p.a. Ponownie rozpoznając sprawę Organ odwoławczy zobowiązany będzie do dokonania kompleksowej oceny materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie. Następnie zaprezentuje w uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia poczynione ustalenia i dokonaną ocenę, zastosowane przepisy prawa powszechnie obowiązującego (ustawowego, czy podustawowego) oraz prawa miejscowego, których treść wyjaśni. Mając zatem na uwadze stwierdzone uchybienia należało na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c) P.p.s.a. orzec jak w sentencji. O kosztach postępowania, na które złożył się uiszczony przez Skarżącą wpis od skargi w wysokości [...] zł Sąd orzekł na podstawie art. 200 P.p.s.a. Powołane w niniejszym wyroku orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (http://orzeczenia.nsa.gov.pl).