Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

I SA/Sz 844/25

Wyrok WSA w Szczecinie z 19 lutego 2026 r., I SA/Sz 844/25

Wynik

Oddalono skargę

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia
19 lutego 2026
Prawomocne
nie

Treść rozstrzygnięcia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz (spr.), Sędzia WSA Joanna Wojciechowska Protokolant starszy inspektor sądowy Joanna Białas-Gołąb po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 19 lutego 2026 r. sprawy ze skargi Krajowej Izby Radców Prawnych z siedzibą w W. na decyzję Prezesa Sądu Okręgowego w Szczecinie z dnia 10 września 2025 r. nr Adm-0123.15.3.2025 w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę .

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Krajowa Izba Radców Prawnych w Warszawie (dalej: "skarżąca", "KIRP"), wnioskiem z dnia 11 lipca 2025 r., na podstawie art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 902, dalej: "u.d.i.p."), zwróciła się do Prezesa Sądu Rejonowego Szczecin Centrum w Szczecinie (dalej: "organ I instancji" "Prezes SR") o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania: 1. Ile postanowień o wyznaczeniu pełnomocnika z urzędu zostało przez Sąd skierowanych w latach 2022-2024 do właściwej okręgowej rady adwokackiej celem wyznaczenia adwokata? 2. Ile postanowień o wyznaczeniu pełnomocnika z urzędu zostało przez Sąd skierowanych w latach 2022-2024 do właściwej rady okręgowej izby radców prawnych celem wyznaczenia radcy prawnego? 3. Ile zostało wydanych przez Sąd/prezesa/referendarza Sądu w latach 2022-2024 postanowień/zarządzeń o wyznaczeniu pełnomocnika z urzędu w postępowaniu karnym, w których pełnomocnikiem został ustanowiony adwokat? 4. Ile zostało wydanych przez Sąd/prezesa/referendarza Sądu w latach 2022-2024 postanowień/zarządzeń o wyznaczeniu obrońcy z urzędu, w których obrońcą został ustanowiony adwokat? 5. Ile zostało wydanych przez Sąd/prezesa/referendarza Sądu w latach 2022-2024 postanowień/zarządzeń o wyznaczeniu pełnomocnika z urzędu w postępowaniu karnym, w których pełnomocnikiem został ustanowiony radca prawny? 6. Ile zostało wydanych przez Sąd/prezesa/referendarza Sądu w latach 2022-2024 postanowień/zarządzeń o wyznaczeniu obrońcy z urzędu, w których obrońcą został ustanowiony radca prawny? Skarżąca zwróciła się o udzielenie informacji poprzez uzupełnienie tabeli załączonej do wniosku. Skarżąca w uzasadnieniu wniosku przywołała argumentację, w świetle której zarówno samorząd radców prawnych, jak i jego członkowie, są uprawnieni do uzyskania informacji publicznej w trybie u.d.i.p. Żądana informacja, która uwzględniałaby podział na radców prawnych i adwokatów, nie jest dostępna w Biuletynie Informacji Publicznej. Organ jest w jej posiadaniu, konieczne jest jedynie techniczne zebranie tego rodzaju danych z systemu komputerowego sądu, korespondencji czy repertoriów. Żądana informacja nie stanowi informacji przetworzonej - udzielenie informacji nie powoduje konieczności przeanalizowania bardzo szerokiego zakresu danych i przygotowania rozbudowanego zestawienia, co wymagałoby dużego nakładu pracy i środków. Przeciwnie, jest ona możliwa do pozyskania w łatwy sposób, bez angażowania dodatkowych zasobów kadrowych, z systemu komputerowego sądu, jak również z korespondencji, repertoriów i innych źródeł, w zależności, które rozwiązanie będzie dla organu dogodniejsze. Zakres czasowy żądania jest ograniczony, bowiem obejmuje tylko trzy lata, tj. lata 2022-2024. KIRP nadmieniła, że w tym zakresie otrzymała już informacje od prezesów innych sądów , którzy nie kwestionowali charakteru wnioskowanej informacji jako prostej oraz nie było konieczne wyznaczanie nowego terminu udzielenia informacji na podstawie art. 13 ust. 2 u.d.i.p. W przypadku uznania przez organ żądanej informacji za informację przetworzoną skarżąca wskazała, że uznać należy, że jej uzyskanie jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. Za takim stanowiskiem przemawia fakt, że informacja ta jest niezbędna w celu przeanalizowania obecnej praktyki w zakresie wyznaczania pełnomocnika/obrońcy z urzędu i służyć ma poprawie funkcjonowania pomocy prawnej i szeroko rozumianego wymiaru sprawiedliwości, jak również dobru klientów reprezentowanych przez pełnomocników/obrońców z urzędu. Skarżąca zaznaczyła, że prowadzenie badań w zakresie funkcjonowania pomocy prawnej jest ustawowym zdaniem samorządu radców prawnych. Działania podejmowane w celu usprawnienia działania instytucji pełnomocnika czy obrońcy z urzędu niewątpliwie są szczególnie istotne dla interesu publicznego, bowiem są podejmowane w interesie całego społeczeństwa. W odpowiedzi na wniosek organ I instancji pismem z dnia 16 lipca 2025 r. poinformował wnioskodawcę, że Sąd nie prowadzi odrębnych statystyk obejmujących żądane przez KIRP informacje. Prezes Sądu wyjaśnił, że z wcześniejszej korespondencji jaka była prowadzona w związku z wnioskiem z dnia 29 maja 2025 r., w której pozyskanie danych z systemu komputerowego, korespondencji, repertoriów i innych źródeł było niepełne i nie satysfakcjonowało wnioskodawcy. Organ wyjaśnił, że zarejesrtowane korespondencji z ORA, OIRP czy konkretnego adwokata bądź radcy prawnego nie oznacza automatycznie, że korespondencja ta zawiera postanowienie czy zarządzenie o wyznaczeniu pełnomocnika czy obrońcy. Każdorazowo konieczne jest ustalenie tych okoliczności na podstawie akt sprawy, bądź systemu Sędzia2, poprzez przejrzenie decyzji podejmowanych w każdej konkretnie sprawie. W postępowaniach sądowych wyznaczenie pełnomocnika/obrońcy nie jest odnotowywane w systemie w sposób pozwalający na wyszukanie takich spraw, nie jest również możliwe wyszukiwanie w ten sposób wyznaczenia pełnomocnika/obrońcy z wyróżnieniem czy został nim wyznaczony adwokat czy radca prawny. W związku z powyższym Prezes Sądu Rejonowego uznał, że informacja o jaką zwrócił się wnioskodawca dotyczy okresu 3 lat, a w tym czasie do sądu wpłynęło kilkadziesiąt tysięcy spraw, przygotowanie żądanych informacji wymagałoby przejrzenia co najmniej kilku tysięcy spraw, a tym samym oddelegowania do tego zadania kilku pracowników, bądź jednego na co najmniej kilkanaście dni, ze szkodą dla wykonania pozostałych ciążących na nich obowiązków. Wobec powyższego żądana informacja przybrała postać informacji publicznej przetworzonej, której udostępnienie wymaga wykazania istnienia szczególnie istotnego interesu publicznego. Organ I instancji na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 2176) wezwał wnioskodawcę do wykazania szczególnie istotnego interesu publicznego, który uzasadnia uzyskanie informacji publicznej, wymagającej jej przetworzenia. Organ wskazał, że treść wniosku nie pozwala na ustalenie istnienia takiego interesu, jednocześnie zakreślił wnioskodawcy 7 dniowy termin do udzielenia odpowiedzi wskazując, że upływ tego terminu spowoduje przyjęcie, że istnienie szczególnie istotnego interesu publicznego w tej sprawie nie zostało wykazane. W odpowiedzi na pismo Prezesa Sądu Rejonowego Szczecin - Centrum w Szczecinie wnioskodawca nadesłał pismo z dnia 24 lipca 2025r. w którym kwestionował przyjęcie, że żądane informacje mają charakter przetworzony, nie wykazując przy tym — zgodnie ze zobowiązaniem - istnienia szczególnie istotnego interesu publicznego w udzieleniu mu informacji publicznej przetworzonej. Za wystarczające należy uznać jego zdaniem, uzasadnienie przedmiotowego wniosku, z którego treści wynika, że jego przedmiotem jest uzyskanie danych w zakresie ilości ustanowionych pełnomocników i obrońców z urzędu, z podziałem na powołanie się na funkcje adwokatów i radców prawnych. Nadto wskazał, na potrzebę uzyskania tych danych przede wszystkim dla wewnętrznych celów wnioskodawcy oraz przyjął, że przesłanka szczególnego interesu publicznego uprawniającego do uzyskania informacji przetworzonej występuje wtedy, gdy uzyskanie takiej informacji stwarza realną możliwość jej wykorzystania dla poprawy funkcjonowania organów państwa. Powinna zatem istnieć po stronie wnioskodawcy indywidualna, realna i konkretna możliwość wykorzystania dla dobra ogółu informacji publicznej i to w taki sposób, który nie jest dostępny dla każdego posiadacza informacji publicznej ( tak NSA w wyroku z 17 maja 2012r., sygn. akt I OSK 416/12). Decyzją z dnia 12 sierpnia 2025 r. Prezes Sądu Rejonowego Szczecin-Centrum w Szczecinie odmówił udostępnienia informacji publicznej w żądanym zakresie. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ I instancji wskazał, że określony przez wnioskodawcę zakres postulowanych danych, nie pozwala na ich proste wyszukanie i udostępnienie w zakresie w jakim byłoby to możliwe na podstawie systemu informatycznego Sądu. Pismem z dnia 9 czerwca 2025r, udzielono odpowiedzi na poprzednio złożony wniosek z dnia 29 maja 2025 r. Dalej organ wyjaśnił, że Sąd nie ewidencjonuje w pełni żądanych informacji, w szczególności na podstawie systemu informatycznego nie jest możliwe pełne ustalenie ilości postanowień o wyznaczeniu pełnomocnika skierowanych do ORA i do OIRP. Na tej podstawie nie jest również możliwe ustalenie ilości wydanych zarządzeń czy postanowień o wyznaczeniu obrońcy/pełnomocnika z urzędu z podziałem na te dwie grupy zawodowe. Tym samym Sąd nie posiada przedmiotowych danych w postaci żądanej przez wnioskodawcę i musiałby je specjalnie wytworzyć na jego potrzeby. Ich zgromadzenie wymagałoby wyodrębnienia, a następnie przejrzenia co najmniej kilku tysięcy spraw prowadzonych w okresie zakreślonym przez wnioskodawcę, pod kątem dokonania żądanych ustaleń. Wiązałoby się to zatem z koniecznością zaangażowania w tym celu grupy pracowników, przez dłuższy okres, ze szkoda dla "wykonywania ich podstawowych zadań". Powyższe uzasadnia uznanie przedmiotowych informacji za przetworzone. Od powyższej decyzji odwołanie wniosła Krajowa Izba Radców Prawnych domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji w całości oraz przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Po rozpatrzeniu odwołania Decyzją z dnia 10 września 2025 r. Prezes Sądu Okręgowego w Szczecinie na podstawie art. 16 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz.U. 2022 poz. 902), art. 138 § 2 oraz art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1060 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 20224 r. poz. 572) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji że żądana informacja jest informacją publiczną i wskazał, że istotą sporu jest ocena charakteru żądanej przez wnioskodawcę informacji publicznej w świetle art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Zwrócił uwagę, że informacja przetworzona nie posiada definicji legalnej, wobec czego pojęcie informacji publicznej przetworzonej należy rozpatrywać na gruncie konkretnej sprawy opierając się na orzecznictwie sądów administracyjnych. Prezes Sądu Okręgowego powołał się na argumentację oraz orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego i wskazał, że informacja publiczna przetworzona to m.in. taka informacja publiczna, której przygotowanie jest zdeterminowane szerokim zakresem (przedmiotowym, podmiotowym, czasowym) wniosku, wymagającym zgromadzenia i przekształcenia (zanonimizowania i usunięcia danych objętych tajemnicą prawnie chronioną) znacznej ilości dokumentów. Informacja wytworzona w ten sposób, pomimo, że składa się z wielu informacji prostych będących w posiadaniu organu, powinna być uznana za informację przetworzoną, bowiem powstały w wyniku wskazanych wyżej działań zbiór nie istniał w chwili wystąpienia z żądaniem o udostępnienie informacji publicznej. Proces powstawania informacji przetworzonej skupia podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej na jej wytworzeniu dla wnioskodawcy, odrywając go od przypisanych mu kompetencji i zadań, a więc ustawodawca zdecydował, że proces wytworzenia nowej informacji w oparciu o posiadane dokumenty obwarowany będzie koniecznością wykazania, że jej udostępnienie jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. Interes publiczny odnosi się w swej istocie do spraw związanych z funkcjonowaniem państwa oraz innych ciał publicznych, jako prawnej całości, zwłaszcza, jeżeli związane jest ono z gospodarowaniem mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Charakter taki mogą mieć dane publiczne, które co do zasady wymagają dokonania stosownych analiz, obliczeń, zestawień statystycznych, ekspertyz, połączonych z zaangażowaniem w ich pozyskanie określonych środków osobowych i finansowych organu, innych niż te wykorzystywane w bieżącej działalności. Wobec powyższego organ odwoławczy uznał, że wnioskodawca nie wskazał szczególnego interesu publicznego, dla którego ma zostać zrealizowany wniosek z dnia 11 lipca 2025 roku o udostępnienie informacji publicznej, szczególnie, że jego realizacja wiązałaby się z dużym nakładem pracy i poświęconym czasem pracowników Sądu Rejonowego Szczecin-Centrum w Szczecinie. Na powyższą decyzję skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, żądając jej uchylenia w całości. Podniosła zarzut naruszenia: 1/ art. 16 ust. 1 u.d.i.p. w związku z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., poprzez niewłaściwe zastosowanie, polegające na odmowie przez organ udostępnienia skarżącej wnioskowanej informacji ze względu na błędne przyjęcie, że informacja ta ma charakter informacji publicznej przetworzonej, a skarżąca nie wykazała, że jej uzyskanie jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. W ocenie skarżącej wnioskowana informacja nie stanowi informacji publicznej przetworzonej, a skarżąca wykazała, że uzyskanie jej jest szczególnie istotne dla interesu publicznego, przedstawiając w tym zakresie stosowną argumentację. Skarżąca wskazała, że prowadzi działania zmierzające do przeanalizowania obecnej praktyki w zakresie wyznaczania pełnomocnika/obrońcy z urzędu – w zakresie zadań ustawowych samorządu radców prawnych mieści się bowiem prowadzenie badań w zakresie funkcjonowania pomocy prawnej, jak również do zadań samorządu należy współdziałanie w kształtowaniu i stosowaniu prawa, w tym poprzez udzielanie opinii o projektach aktów prawnych, przedstawianie wniosków dotyczących unormowań prawnych; Naruszenia przepisów postępowania, w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy t.j.: 2/ art. 107 w zw. z art. 11 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 572 ze zm., dalej: "k.p.a."), poprzez brak właściwego uzasadnienia zaskarżonej decyzji ze względu na brak odniesienia się do argumentacji skarżącej przedstawionej w odwołaniu zmierzającej do zakwestionowania oceny charakteru wnioskowanej informacji jako informacji publicznej przetworzonej oraz brak wyjaśnienia przyczyn uznania, że uzyskanie przez skarżącą wnioskowanej informacji nie jest szczególnie istotne dla interesu publicznego i brak odniesienia się do argumentacji przedstawionej przez skarżącą w odwołaniu, co skutkowało niezrealizowaniem zasady przekonywania, gdyż organ nie wyjaśnił zasadności przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy. Skarżąca podtrzymała dotychczasowe stanowisko, że wnioskowana informacja, która dotyczy okresu tylko trzech lat, jest możliwa do pozyskania bez angażowania nadmiernych zasobów kadrowych z dostępnych organowi źródeł, szczególnie zważywszy na zakres wnioskowanych informacji. Ponownie wskazała, że otrzymała już informacje w tym zakresie od prezesów części sądów, do których zwróciła się z wnioskiem, a którzy nie kwestionowali charakteru żądanej informacji jako prostej. Zdaniem skarżącej rozłożenie przygotowania żądanej informacji w czasie (na 2 miesiące) umożliwiłoby jej udostępnienie i jednocześnie nie obciążyło znacząco delegowanych do tych czynności pracowników sądu, a tym samym nie wpłynęłoby na bieżącą pracę i funkcjonowanie organu. Możliwe byłoby więc pozyskanie żądanych informacji bez zakłócania pracy sądu i bez nadmiernego zaangażowania pracowników sądu w sposób uniemożliwiający im wykonywanie bieżących obowiązków. Brak możliwości automatycznego wygenerowania informacji z systemu informatyczno-biurowego nie przesądza o tym, że wnioskowana informacja stanowi informację przetworzoną. Organ nie wskazał konkretnie, jakie zasoby osobowe należałoby zaangażować do realizacji wniosku i jak bardzo czasochłonne byłoby to zadnie, przez co trudno ocenić, jak wpłynęłoby to na bieżące funkcjonowanie sądu. Skarżąca zaznaczyła, że uzyskanie wnioskowanej informacji nie powoduje konieczności przeprowadzenia wnikliwej analizy akt sprawy i zebrania obszernych i szczegółowych informacji, a następnie ich ustrukturyzowania w formie wskazanej przez skarżącą, a jedynie ustalenia jednej informacji – faktu ustanowienia pełnomocnika/obrońcy z urzędu z dookreśleniem, czy był to adwokat czy radca prawny. Z tych względów udostępnienie wnioskowanej informacji nie powinno powodować nadmiernych problemów organizacyjnych, biorąc pod uwagę możliwość rozłożenia przygotowania informacji w czasie. Zdaniem skarżącej organ odwoławczy, odmawiając udostępnienia żądanej informacji z uwagi na brak wykazania szczególnej istotności dla interesu publicznego, w zasadzie nie przestawił uzasadnienia w tym zakresie i w żaden sposób nie odniósł się do argumentacji przedstawionej w odwołaniu. Skarżąca wyjaśniła, w jaki sposób i w jakim celu wnioskowane przez nią dane mogą być wykorzystane, wskazała na narzędzia, jakimi ustawowo dysponuje. Zaznaczyła, że prowadzenie badań w zakresie funkcjonowania pomocy prawnej jest ustawowym zadaniem samorządu radców prawnych (art. 41 pkt 6 ustawy z 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych). Zdaniem skarżącej działania podejmowane w celu usprawnienia działania instytucji pełnomocnika czy obrońcy z urzędu są szczególnie istotne dla interesu publicznego, bowiem są one podejmowane w interesie całego społeczeństwa. W odwołaniu skarżąca przedstawiła realną i konkretną możliwość wykorzystania przez samorząd radców prawnych dla dobra ogółu wnioskowanej informacji. Ponadto wskazała, że do zadań samorządu należy również współdziałanie w kształtowaniu i stosowaniu prawa, a w zakresie działania Krajowej Rady Radców Prawnych zawarte zostało udzielanie opinii o projektach aktów prawnych, jak również przedstawianie wniosków dotyczących unormowań prawnych (art. 41 pkt 3 ustawy o radcach prawnych). Samorząd radców prawnych ma zatem realne możliwości wykorzystania wnioskowanej informacji dla dobra ogółu, która posłuży mu do przeanalizowania obecnej praktyki w obszarze objętym wnioskowaną informacją w kontekście obowiązujących przepisów prawa, a to z kolei pozwoli wysnuć wnioski na przyszłość i ewentualnie zaproponować zmiany obowiązującego prawa. Skarżąca zwróciła uwagę na aktualnie toczące się prace legislacyjne dotyczące m.in. obrońcy i pełnomocnika procesowego, a także przymusu adwokacko-radcowskiego w k.p.k. i k.p.c., w których uczestniczy KIRP. Samorząd zawodowy radców prawnych dysponuje możliwościami wykorzystania żądanych informacji publicznych dla ochrony interesu publicznego i poprawy funkcjonowania organów administracji publicznej, a więc nawet przy uznaniu, że wnioskowana informacja stanowi informację przetworzoną, spełniona została przesłanka jej udostępnienia. W odpowiedzi na skargę Prezes Sądu Okręgowego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zasady i tryb udostępniania informacji publicznej uregulowane zostały w przepisach ustawy z dnia 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej ( (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 902, dalej: "u.d.i.p."). Zgodnie z art. 1 ust. 1 Każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie. Każdemu przysługuje, z zastrzeżeniem art. 5, prawo dostępu do informacji publicznej, zwane dalej "prawem do informacji publicznej". Od osoby wykonującej prawo do informacji publicznej nie wolno żądać wykazania interesu prawnego lub faktycznego ( art. 2 ust.1 i 2 ). Prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienia do: 1) uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego; 2) wglądu do dokumentów urzędowych; 3) dostępu do posiedzeń kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów (art. 3 ust. 1). Odmowa udostępnienia informacji publicznej następuje w drodze decyzji (art. 16 ust. 1 oraz art. 17 ust.1 u.d.i.p.). Z powyższych przepisów wynika, że informacja publiczna przetworzona powinna być udostępniona w sytuacji, gdy jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego. W przepisach u.d.i.p. pojęcie informacji przetworzonej nie zostało zdefiniowane. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że przez informację przetworzoną należy rozumieć jakościowo nową informację, która nie istnieje w przyjętej treści i postaci, chociaż jej źródłem są materiały znajdujące się w posiadaniu podmiotu zobowiązanego. Stworzenie informacji przetworzonej wiąże się z czynnościami, które wykraczają poza zwykłą działalność podmiotu zobowiązanego do jej udostępnienia. Dlatego nawet zbiór informacji prostych może być uznany za informację przetworzoną, gdy ich udostępnienie wiąże się z koniecznością wyboru, odnalezienia i anonimizacji. Jeśli utworzenie zbioru informacji prostych wymagałoby takiego nakładu środków i zaangażowania sił podmiotu zobowiązanego, które negatywnie wpływałoby na tok realizacji ustawowych zadań nałożonych na zobowiązanego, a w szczególności, gdy wymaga to analizowania całego zasobu posiadanych dokumentów w celu wybrania tylko tych żądanych przez wnioskodawcę, bądź wymaga odnalezienia i posegregowania wielu informacji prostych, to jest to informacja przetworzona (wyroki NSA: z dnia 5 marca 2013 r. sygn. akt I OSK 3097/12, z dnia 9 sierpnia 2011 r. sygn. akt I OSK 977/11, z dnia 6 października 2011 r. sygn. akt I OSK 1199/11, z dnia 17 maja 2012 r. sygn. akt I OSK 416/12, dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Skarżąca, kwestionując co do zasady stanowisko organów, że żądana informacja publiczna jest informacją przetworzoną zarzuciła ponadto, że organy uznając, że część żądanych informacji to informacje przetworzone nie określiły konkretnie, jakie zasoby osobowe należałoby zaangażować do realizacji wniosku i jak bardzo czasochłonne byłoby to zadanie. W orzecznictwie wskazuje się, że uznając informację publiczną za przetworzoną organ zobligowany jest do wykazania zakresu nakładów, jakie musi ponieść, ich czasochłonności, liczby zaangażowanych pracowników, konkretnej ilości koniecznych do przeanalizowania i zanonimizowania dokumentów, czy też innego rodzaju okoliczności mogących zakłócić normalny tok działania podmiotu zobowiązanego i utrudnić wykonywanie przypisanych mu zadań. Należy jednak zauważyć, że w kwestionowanych decyzjach wskazano, że Sąd Rejonowy Szczecin Centrum w Szczecinie nie posiada ani bazy danych, ani narzędzia informatycznego, które umożliwiłyby proste wygenerowanie danych dotyczących liczby adwokatów lub radców prawnych wyznaczonych jako obrońca lub pełnomocnik z urzędu. Przygotowanie takiej informacji wymagałoby nie tylko "ręcznego" sprawdzenia wykazu i rejestrowanych w nim zarządzeń wyznaczających obrońcę lub pełnomocnika z urzędu, lecz także "ręcznego" sprawdzenia wszystkich spraw, które wpłynęły do wydziału w latach 2022-2024 (kilkadziesiąt tysięcy spraw).Z wyjaśnień Prezesa SR wynika, że Sąd podejmuje decyzję w przedmiocie wyznaczenia obrońcy z urzędu w postępowaniach przygotowawczych prowadzonych w jego właściwości tj. przez cztery prokuratury i urząd skarbowy. Tak wielka ilość spraw, które musiałyby być poddane badaniu przez pracowników sądu, którzy obciążeni są innymi obowiązkami, związanymi z ich codzienną pracą, w okolicznościach niniejszej sprawy pozwala na ocenę, że zasadne jest stanowisko organów, że żądane przez skarżącą informacje należy uznać za przetworzone, nawet bez dokładnego wskazania, ile osób musiałoby być wyłączonych i jak długo z wykonywania zwykłych obowiązków. W ocenie Sądu tak wielka ilość spraw, koniecznych do przeanalizowania przez pracowników tego sądu - w sposób nie budzący żadnych wątpliwości negatywnie wpływałaby na tok realizacji ustawowych zadań, nałożonych na ten sąd, z uwagi na ogromny nakład środków i zaangażowania czasowego. Podnoszona przez skarżącą okoliczność, że inne sądy przekazały analogiczne informacje powyższej konstatacji nie zmienia. Sąd dokonuje kontroli jedynie zaskarżonych w niniejszej sprawie decyzji, nie dokonując porównań stanów faktycznych - sytuacji kadrowej innych sądów, ilości spraw, które do innych sądów wpłynęły, możliwości innych sądów pozyskania żądanych informacji. Zdaniem Sądu organy obu instancji w sposób uprawniony uznały, że uzyskanie żądanej informacji przez skarżącą jest uzależnione od wykazania przez nią, że jej uzyskanie jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. Należy podzielić stanowisko organów obu instancji, że skarżąca nie wykazała, że uzyskanie przez nią żądanej informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. Skarżąca wskazywała, że uzyskane informacje mają służyć badaniom w zakresie funkcjonowania pomocy prawnej w celu jej poprawy, szeroko rozumianemu wymiarowi sprawiedliwości i dobru klientów, wskazywała na ustawowe zadania samorządu radców prawnych i toczące się prace legislacyjne dotyczące m.in. obrońcy, pełnomocnika procesowego, przymusu adwokacko – radcowskiego. Twierdzenia skarżącej w tym zakresie są jednak bardzo ogólne. Ze wskazanych przez skarżącą okoliczności nie wynika, w jaki realny sposób informacje dotyczące ilości wydanych postanowień/zarządzeń o wyznaczeniu adwokata/radcy prawnego miałyby być wykorzystane i jaki miałyby wpływ na określone działania. Sam fakt prowadzenia badań dotyczących funkcjonowania pomocy prawnej czy bardzo ogólnie opisanych prac legislacyjnych nie oznacza, że uzyskanie przedmiotowych informacji miałoby znaczenie – i to szczególnie istotne - dla interesu publicznego. Należy dodać, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowane jest stanowisko, że posiadanie przez samorząd zawodowy określonych uprawnień publicznych nie może być potraktowane jako automatyczne posiadanie szczególnie istotnego interesu publicznego w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Nie jest zatem możliwe wykazywanie przesłanki z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. przez wskazywanie na określone uprawnienia publicznoprawne samorządu zawodowego. Dostęp do określonych informacji w przypadku organów samorządu zawodowego musi wynikać albo z normy szczególnej albo opierać się na ogólnych zasadach uregulowanych w u.d.i.p. To zaś pociąga za sobą konieczność wykazania przez taki podmiot przesłanki szczególnie istotnego interesu publicznego jak każdy inny podmiot ( patrz np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 stycznia 2024 r. sygn. akt III OSK 3410/21, CBOSA). Zatem pozycja prawna skarżącej, wynikająca w realiach niniejszej sprawy z art. 41 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych ( tj. Dz.U. z 2024 r., poz. 499 ), nie przemawia za posiadaniem przez nią szczególnie istotnego interesu publicznego w uzyskaniu przedmiotowych informacji. Sąd nie podziela zarzutu skargi dotyczącego naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organ I instancji wyraźnie wskazał przyczynę dla której uznał, że uzyskanie przez skarżącą żądanej informacji nie jest szczególnie istotne dla interesu publicznego wskazując na ugruntowane w tym zakresie orzecznictwo sądowoadministracyjne. Utrzymując zaskarżoną odwołaniem decyzję organu I instancji organ odwoławczy podzielił w omawianym zakresie stanowisko tego organu. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 ustawy P.p.s.a. należało, skargę oddalić.

Informacje o sprawie

Data wpływu
14 listopada 2025
Symbol z opisem
6480
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ
Prezes Sądu
Sędziowie
Joanna Wojciechowska Marzena Iwankiewicz /sprawozdawca/ Renata Bukowiecka-Kleczaj /przewodniczący/

Powołane przepisy

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny