I SA/Sz 718/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Kazimiera Sobocińska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka,, Sędzia NSA Zofia Przegalińska, Protokolant Beata Radomska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 6 maja 2009 r. sprawy ze skargi M.C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2008 r. oddala skargę.

Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60, ze zm.), art. 2 ust. 1 pkt 1 i 2, art. 3 ust. 1 pkt 1, art. 3 ust. 5, art. 5 ust. 1 i 2, art. 6 ust. 6 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2006 r. Nr 121, poz. 844), utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta S. z dnia [...] r. znak [...] zmieniającą swoją decyzję z dnia [...] r. ustalającą J. i M. C. zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości za [...]r. w kwocie [...] zł. Z uzasadnienia powyższej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego wynika, że J. i M. C. na podstawie aktu notarialnego z dnia [...] r. Rep. [...] nabyli lokal mieszkalny, położony w S. przy ul. [...], o powierzchni użytkowej [...]m2. wraz z udziałem w wysokości [...] we wspólnych częściach budynku i w użytkowaniu wieczystym działki gruntu numer [...] z obrębu [...] o obszarze [...] m2. Prezydent Miasta S. decyzją z dnia [...] r. opodatkował powyższy lokal stosownie do informacji podatkowej złożonej przez podatników IN-1 z dnia [...] r., danych z ewidencji gruntów i budynków oraz powyższej umowy ustanawiającej odrębną własność przedmiotowego lokalu ustalając podatek od wykazanej powierzchni użytkowej lokalu mieszkalnego ([...] m2) oraz udziału w gruncie (o powierzchni [...] m2) w kwocie [...] zł. Wskutek uwzględnienia odwołania wniesionego przez podatników J. i M. C. Prezydent Miasta S. decyzją z dnia [...] r. zmienił powyższą decyzję umożliwiając podatnikom zapłatę powyższej kwoty podatku w [...] ratach po [...] zł każda. W odwołaniu od powyższej decyzji z dnia [...] r. M. C. zarzucił obrazę przepisów prawa wnosząc o jej wstrzymanie, gdyż sprawę przejął Wojewódzki Sąd Administracyjny. Pismem z dnia [...] r. podatnik uzupełnił odwołanie wnosząc o potwierdzenie faktu, iż opłata za grunty w kwocie [...] zł (podatek od udziału w gruncie stanowiącym wieczyste użytkowanie) nie jest wymagalna, gdyż stronie nie przysługuje prawo własności tej części gruntu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. w wyniku rozpatrzenia odwołania utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji, wskazując na przepisy ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. ustawy o podatkach i opłatach lokalnych dotyczące konstrukcji podatku od nieruchomości tj. art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1, pkt 1 i ust. 5, art. 5, art. 6 (dotyczące przedmiotu opodatkowania, obowiązku podatkowego, podatników i ustalania stawek w podatku od nieruchomości) a także przepisy stosowane przy wymiarze podatku od nieruchomości (tj. art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne, Dz.U. z 2005 r. Nr 240, poz. 2027) organ odwoławczy stwierdził, że podatnicy będąc właścicielami lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną własność, z którym związane jest prawo własności w udziale [...] części wspólnych budynku oraz działki gruntu nr [...] z obrębu [...] o obszarze [...] m2 są obciążeni obowiązkiem podatkowym w podatku od nieruchomości z tytułu posiadania udziałów w gruncie będącym współwłasnością wszystkich właścicieli lokali w zakresie odpowiadającym częściom ułamkowym wynikającym ze stosunku powierzchni użytkowej lokalu do powierzchni użytkowej całego budynku. Wyjaśniono, że ustanowienie odrębnej własności lokalu powoduje, że lokal ten staje się odrębną nieruchomością również na gruncie ustawy o podatku i opłatach lokalnych a podatnikiem podatku od nieruchomości jest właściciel tego lokalu. Odnosząc się do zarzutów odwołania, organ drugiej instancji wskazał, że w świetle przepisów kodeksu cywilnego nieruchomość wspólna jest przedmiotem tzw. przymusowej współwłasności ułamkowej, której istota polega na tym, że nie można żądać zniesienia współwłasności, dopóki trwa odrębna własność lokali. Współwłaścicielami nieruchomości wspólnej są zatem właściciele poszczególnych lokali oni też są podatnikami od tychże części nieruchomości zobowiązanymi do płacenia podatku zarówno od lokalu jak i od części ułamkowej nieruchomości wspólnej. Organ odwoławczy, w kwestii przedłożonego w trakcie postępowania odwoławczego dowodu wpłaty kwoty [...] zł tytułem użytkowania wieczystego za [...] r. wyjaśnił w swojej decyzji, iż obowiązek ponoszenia opłat za korzystanie z nieruchomości w ramach wykonania prawa użytkowania wieczystego wynika z ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, a źródłem tego obowiązku jest możliwość korzystania jak właściciel z nieruchomości cudzej. W skardze na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. M. C. powtórzył argumenty podnoszone w postępowaniu odwoławczym, że organ podatkowy w swoim rozstrzygnięciu pominął dokonaną przez podatnika wpłatę kwoty [...] zł, która jego zdaniem nie mogła być ustalona prawidłowo wobec niezgodności granic działki ze stanem w terenie. Wskazał na brak jakiegokolwiek dokumentu, bądź decyzji organu dotyczącego ww. opłaty. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Odnośnie uiszczonej opłaty za użytkowanie wieczyste dodatkowo wyjaśniono podatnikowi, że nie stanowi ona podatku od nieruchomości a jej źródłem jest nie ustawa podatkowa lecz odrębne przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami. Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. z w a ż y ł, co następuje; Skarga nie jest zasadna. Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) - zwanej w dalszej części "p.p.s.a.", stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a.). Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wykładnia powołanego wyżej przepisu wskazuje, że Sąd ma prawo ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Przeprowadzona kontrola zaskarżonej decyzji we wskazanym zakresie doprowadziła Sąd do wniosku, że nie narusza ona prawa w sposób, który miałby lub mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stan faktyczny będący podstawą zaskarżonej decyzji został ustalony prawidłowo, organy w pełni zrealizowały zasadę prawdy obiektywnej wyrażonej w treści art. 122 Ordynacji podatkowej a ocena zgromadzonego materiału dokonana została z uwzględnieniem zasady swobodnej oceny dowodów (art. 191 Ordynacji podatkowej) i nie ma charakteru oceny dowolnej. Zdaniem Sądu skarga nie przedstawia argumentów podważających zasadność i prawidłowość zaskarżonego aktu. Z jej treści wynika, że istotą sporu jest obciążenie skarżącego podatkiem od nieruchomości w części dotyczącej gruntu (udziału w gruncie), mimo, że uiścił on opłatę od wieczystego użytkowania. Natomiast nie stanowi przedmiotu sporu kwestia posiadania przez J. i M. C. prawa wieczystego użytkowania ułamkowej części gruntu pod budynkiem, związanego z odrębną własnością lokalu mieszkalnego. W skardze, podobnie jak w odwołaniu skarżący wskazuje, że jego wątpliwości budzi obciążenie jego i małżonki podatkiem od nieruchomości od ułamkowej części gruntu (o pow. [...] m2), co do którego przysługuje podatnikom prawo wieczystego użytkowania, z tytułu którego poniósł opłatę w kwocie [...] zł. Rozpoznając niniejszą sprawę w powyższym zakresie wyjaśnić należy charakter obu obciążeń. Jak wynika z zaskarżonej decyzji organu I instancji skarżąca opłaca podatek od nieruchomości w dwojakiej postaci: 1) podatek od części mieszkalnych budynku – [...] m2, 2) podatek od wieczystego użytkowania gruntu – [...] m2. Kwestię podatku od nieruchomości, który jest najważniejszym źródłem publicznoprawnych dochodów gmin, reguluje ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych Jest to podatek rzeczowy, koncentrujący się na samej własności lub posiadaniu gruntów i budynków. Zgodnie z treścią art. 3 tej ustawy, podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej, będące m. in. użytkownikami wieczystymi gruntów (ust. 1 pkt 3). Skoro niesporne jest, że skarżący jest, z tytułu posiadanego prawa własności wyodrębnionego lokalu mieszkalnego, wieczystym użytkownikiem ułamkowej części gruntu, w wymiarze jaki wskazał w wykazie nieruchomości ([...] m2), nie ulega wątpliwości, że podlega obowiązkowi podatkowemu w zakresie podatku od nieruchomości również od tej części, a nie tylko z tytułu udziału we współwłasności w budynku, w którym znajduje się jej lokal mieszkalny. Zupełnie inną kwestią jest obciążenie skarżącego opłatą od wieczystego użytkowania z tytułu posiadanego przez niego prawa wieczystego użytkowania ułamkowej części gruntu znajdującego się pod budynkiem, jako prawa związanego z odrębną własnością lokali mieszkalnych znajdujących się w tym budynku. Przepis art. 233 kodeksu cywilnego daje użytkownikowi wieczystemu możliwość korzystania z gruntu z wyłączeniem innych osób w granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego oraz przez umowę o oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste. Z kolei z art. 238 k.c. wynika, że użytkownik wieczysty uiszcza przez czas trwania swego prawa opłatę roczną. Jak wynika ze znajdującego się w aktach sprawy wypisu aktu notarialnego z dnia [...] r. (Rep [...]) skarżący i jego małżonka nabywając przedmiotowy lokal mieszkalny wraz z udziałem w użytkowaniu wieczystym gruntu oświadczyli, iż znane im są obowiązki wieczystego użytkownika, a w szczególności obowiązek uiszczania opłaty rocznej. Powtórzeniem tej kodeksowej zasady jest przepis art. 71 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.), który stanowi, że za oddanie nieruchomości gruntowej w użytkowanie wieczyste pobiera się pierwszą opłatę i opłaty roczne. Ustęp 4 tego artykułu nakłada na użytkowników wieczystych obowiązek uiszczenia opłat rocznych do dnia 31 marca każdego roku, z góry za dany rok. Opłata roczna od użytkowania wieczystego jest świadczeniem pieniężnym o charakterze cywilnoprawnym. Tak więc, jak słusznie zauważył organ podatkowy każde z omawianych świadczeń ma swe źródło w innej ustawie. Opłata roczna obciążająca użytkownika wieczystego jest świadczeniem okresowym (swoistym czynszem), związanym z korzystaniem z cudzej rzeczy, zobowiązującym użytkownika wieczystego przez czas trwania jego prawa, mającym swoje źródło w przepisach ustawy - kodeks cywilny i ustawy o gospodarce nieruchomościami, a podatek od nieruchomości jest świadczeniem publicznoprawnym, którego źródłem jest ustawa o podatkach i opłatach lokalnych, obciążająca tym podatkiem m. in. wieczystych użytkowników gruntu. Powyższe kwestie zostały wyjaśnione skarżącemu w postępowaniu odwoławczym jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji oraz powtórzone w odpowiedzi organu na skargę. Zarzucana niezgodność granic działki nie należy do właściwości organu podatkowego. W związku z powyższym stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, co czyni skargę nieuzasadnioną, dlatego Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 powołanej na wstępie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oddalił skargę.