I SA/Sz 717/16

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie - Aleksandra Jawoszek po rozpoznaniu w dniu 22 maja 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej w S. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności podatkowej członka zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością za zaległości w podatku akcyzowym wraz z odsetkami za zwłokę i kosztami postępowania egzekucyjnego p o s t a n a w i a: zmienić postanowienie referendarza sądowego z dnia [...], sygn. akt I SA/Sz 717/16 i zwolnić skarżącego z kosztów sądowych.

W dniu [...] W. G. (dalej: "skarżący", "wnioskodawca") wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Celnej w S. w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności podatkowej członka zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością za zaległości w podatku akcyzowym wraz z odsetkami za zwłokę i kosztami postępowania egzekucyjnego. Prawomocnym postanowieniem z [...] referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Szczecinie odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu argumentował, że skarżący nie wykazał, aby znajdował się w takiej sytuacji, że nie jest go stać na poniesienie pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Orzekający uznał, mając na uwadze wysokość kosztów sądowych należnych w niniejszej sprawie, ale także w pozostałych sprawach skarżącego zawisłych przed tutejszym sądem (łącznie [...]), że złożone przez skarżącego oświadczenia oraz dokumenty w zakresie sytuacji finansowej i rodzinnej nie są kompletne i wiarygodne. Zwrócono uwagę na okoliczność, że skarżący zarejestrował się jako osobna bezrobotna dopiero po otrzymaniu wezwania do uzupełnienia wniosku, jak też, że dopiero po wezwaniu podał, że mieszka z innymi osobami – konkubiną i jej rodzicami, w domu stanowiącym ich własność oraz że partycypuje w kosztach utrzymania w kwocie [...]. Ponadto z wniosku wynikało, że wnioskodawca utrzymuje się z prac dorywczych, za które otrzymuje kwotę [...], nie posiada żadnego majątku, nieruchomości, ani zasobów pieniężnych, za lata podatkowe [...] i [...] nie składał zeznania podatkowego. Z nadesłanych dokumentów wynikało również, że ubiegał się o przyznanie świadczeń rodzinnych. Ustalono także z urzędu, że pod tym samym adresem zamieszkania jest zarejestrowana działalność gospodarcza syna skarżącego W. G. Wobec powyższego uznano, że składane oświadczenia nie są rzetelne, skoro skarżący pominął tak istotne kwestie związane z sytuacją rodzinną, które mogą mieć wpływ na jego możliwości finansowe. Skarżący uiścił w niniejszej sprawie wpis od skargi w wysokości [...]. W dniu [...] (data nadania pisma na poczcie), po otrzymaniu wezwania do uiszczenia opłaty kancelaryjnej w kwocie [...], skarżący wystąpił z kolejnym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od tej opłaty, wskazując, że jego sytuacja majątkowa jest zła i nie posiada środków na uiszczenie opłaty kancelaryjnej. Skarżący nie może poczynić żadnych oszczędności, gdyż środki z pracy dorywczej ledwo wystarczają na konieczne utrzymanie. Składając urzędowy formularz PPF skarżący zaznaczył, że ubiega się o zwolnienie od kosztów sądowych w całości w niniejszej sprawie. W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał, że jest bezrobotny bez prawa do zasiłku. Otrzymuje dochód z prac dorywczych w kwocie [...]. Mieszka u rodziców konkubiny, nie prowadzi wspólnego gospodarstwa domowego ani z konkubiną, ani z jej rodzicami, ani także ze swoimi krewnymi, dokłada się jedynie do rachunków za media (opał, gaz, energia elektryczna, woda) w kwocie [...], w zależności od pory roku. Wskazał także, że poniesienie opłaty kancelaryjnej kwocie [...], wobec braku możliwości poczynienia oszczędności z otrzymywanych dochodów, pozbawiłoby go wszelkich środków do życia, uniemożliwiłoby funkcjonowanie nawet na minimalnym poziomie. Nieuwzględnienie wniosku, w ocenie skarżącego, pozbawi go prawa do sądu. Skarżący podał, że nie prowadzi z nikim wspólnego gospodarstwa domowego, nie posiada żadnego majątku w postaci nieruchomości, wartościowych rzeczy ruchomych, wierzytelności, oszczędności. Ponadto, na podstawie dokumentów i oświadczeń skarżącego złożonych w innych sprawach, zawisłych przed tutejszym Sądem ([...] spraw), w których prowadzone było postępowanie o przyznanie prawa pomocy, starszy referendarz sądowy ustalił, co następuje. Skarżący jest ojcem [...] dzieci. [...] córki w wieku [...] i [...] mieszkają od wielu lat w [...], mają swoje rodziny. Starsza zamężna ma [...] dzieci, młodsza – [...] dziecko, które wychowuje samotnie. Skarżący utrzymuje z córkami sporadyczne kontakty telefoniczne. Z kolei syn skarżącego ma [...] lata, prowadzi własną działalność gospodarczą. Z uwagi na to, że pozostają w nienajlepszych relacjach, skarżący nie zna bliżej jego sytuacji materialnej. Mieszka oddzielnie. Skarżącemu wiadome jest, że syn spłaca kredyty zaciągnięte na prowadzenie działalności gospodarczej. Odnośnie do swej konkubiny skarżący wyjaśnił, że aktualnie jest ona zatrudniona na podstawie umowy o pracę z wynagrodzeniem miesięcznym [...]. Konkubina nie posiada majątku ruchomego i nieruchomego ani oszczędności. Ze swoich dochodów ponosi koszty utrzymania mieszkania w wysokości ok. [...] miesięcznie, koszty artykułów spożywczych i odzieży. Rozpatrując przedmiotowy wniosek zważono, co następuje: Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) - dalej "p.p.s.a.", prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Skarżący wystąpił w sprawie o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w takim zakresie następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Aktualnie rozpoznawany wniosek jest ponownym wnioskiem skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wskazać należy, że prawomocnym postanowieniem z [...] referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy w takim zakresie, z uwagi na niewykazanie ustawowych przesłanek z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. W szczególności odmowa zwolnienia od kosztów sądowych związana była z nieprecyzyjnie podanymi przez skarżącego danymi o jego sytuacji rodzinnej. Wobec powyższego rozpoznanie kolejnego wniosku skarżącego winno nastąpić w kontekście art. 165 p.p.s.a., dającego prawo uchylenia lub zmiany prawomocnego postanowienia wskutek zmiany okoliczności sprawy. Mając na uwadze treść przedstawionych wyżej oświadczeń skarżącego, a także informacji wynikających z akt innych spraw skarżącego toczących się przed tutejszym Sądem, należy stwierdzić, że aktualnie przedstawił on swoją sytuację rodzinną i finansową w sposób kompletny. Oceniając zatem sytuację finansową i rodzinną skarżącego na podstawie złożonych w sprawie oświadczeń (oraz oświadczeń i dokumentów złożonych w pozostałych sprawach), uwzględniając ciążący aktualnie na skarżącym obowiązek uiszczenia opłaty kancelaryjnej za doręczenie wyroku z dnia [...], wydanego w sprawie oraz ze względu na możliwość powstania dalszych kosztów niniejszego postępowania (np. wpis od skargi kasacyjnej), z uwagi na konieczność zapewnienia skarżącemu prawa do Sądu, starszy referendarz sądowy stwierdził, że skarżący nie jest w stanie samodzielnie ani z pomocą konkubiny czy dzieci, ponieść pełnych kosztów postępowania w sprawie bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Dlatego na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 165 p.p.s.a. należało zmienić postanowienie referendarza sądowego z dnia [...] sygn. akt I SA/Sz 717/16 i zwolnić skarżącego od kosztów sądowych w sprawie, o czym orzeczono w sentencji postanowienia.