I SA/Sz 701/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Marzena Kowalewska Sędzia WSA Kazimierz Maczewski po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w dniu 13 stycznia 2021 r. sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego w S. na decyzję Rady Gminy w S. z dnia 20 grudnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, wysokości stawki opłaty oraz stawki za pojemnik oddala skargę.

W dniu [...] grudnia 2018 r. Rada Gminy S., działając na podstawie art. 6k ust. 1 - 3 oraz art. 6j ust. 3b ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2018 r. poz. 1454, 1692, dalej "u.c.p.g."), podjęła uchwałę nr IV/31/2018 w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, wysokości stawki opłaty oraz stawki za pojemnik (Dz. Urz. Woj. Zachodniopomorskiego z 2019 r. poz.150, dalej "uchwała"). W § 1 uchwały dokonano wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi od właścicieli nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy, zgodnie z którą opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi na terenie gminy S. stanowi iloczyn liczby mieszkańców zamieszkujących daną nieruchomość oraz stawki opłaty ustalonej w § 2. W § 2 ustala się stawkę opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi na terenie gminy S. w zależności od tego, czy odpady są zbierane w sposób selektywny czy nieselektywny. Dalej, w § 3. ust. 1 wskazano, że dla nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne opłata stanowi iloczyn zadeklarowanej liczby pojemników z odpadami komunalnymi zgodnie z obowiązującą uchwałą Rady Gminy S. w sprawie regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy S. i stawki opłaty za pojemnik o określonej pojemności. Natomiast w ust. 2 wskazano, że ustala się następujące stawki opłaty za pojemnik z odpadami komunalnymi powstającymi na nieruchomości niezamieszkałej, zbieranymi i odbieranymi w sposób selektywny: 1) o pojemności 0,06 mł - 6,00 zł, 2) o pojemności 0,08 mł - 8,00 zł, 3) o pojemności 0,11 mł - 11,00 zł, 4) o pojemności 0,12 mł - 12,00 zł, 5) o pojemności 0,24 mł - 24,00 zł, 6) o pojemności 0,36 mł - 36,00 zł, 7) o pojemności 1,00 mł - 101,00 zł, 8) o pojemności 1,10 mł - 111,00 zł, 9) o pojemności 1,50 mł - 152,00 zł, 10) o pojemności 3,00 mł - 304,00 zł, 11) o pojemności 5,00 mł - 506,00 zł, 12) o pojemności 7,00 mł - 709,00 zł Z kolei w § 3 ust. 3 wskazano, że ustala się następujące, wyższe stawki opłaty za pojemnik z odpadami komunalnymi powstającymi na nieruchomości niezamieszkałej zbieranymi i odbieranymi w sposób nieselektywny: o pojemności 0,06 mł - 9,00 zł, o pojemności 0,08 mł -12,00 zł, o pojemności 0,11 mł - 17,00 zł, o pojemności 0,12 mł - 18,00 zł, o pojemności 0,24 mł - 36,00 zł, o pojemności 0,36 mł - 55,00 zł, o pojemności 1,00 mł - 152,00 zł, o pojemności 1,10 mł - 167,00 zł, o pojemności 1,50 mł - 228,00 zł, o pojemności 3,00 mł - 456,00 zł, o pojemności 5,00 mł - 759,00 zł, o pojemności 7,00 mł - 1063,00 zł. § 3 ust. 4 mówi, iż w przypadku nieruchomości stanowiącej w części nieruchomość, na której zamieszkują mieszkańcy, a w części nieruchomość, na której nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne (tzw. nieruchomości "mieszanej") wysokość miesięcznej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi stanowi suma opłat ustalonych zgodnie z § 1. W § 4 ustalono ryczałtową stawkę opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi na terenie gminy S. za rok od domku letniskowego lub od innej nieruchomości wykorzystywanej na cele rekreacyjno – wypoczynkowe. W § 5 wskazano akty prawa miejscowego, które utraciły moc, natomiast w § 6, że uchwała wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Województwa Zachodniopomorskiego. Prokurator Rejonowy w S. (prokurator) złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na ww. uchwałę w części ustalającej opłaty za pojemnik z odpadami komunalnymi powstającymi na nieruchomości niezamieszkałej, zbieranymi i odbieranymi w sposób selektywny i nieselektywny wprowadzonych w § 3 ust. 2 i 3 uchwały, w której domagał się stwierdzenia nieważności w zaskarżonym zakresie. W uzasadnieniu skargi wskazano, że zgodnie z treścią art. 6k ust. 2a pkt 5 i ust. 3 u.c.p.g. Rada gminy ustala stawki opłat w wysokości nie wyższej niż maksymalne stawki opłat, które za odpady komunalne zbierane i odbierane w sposób selektywny wynoszą za miesiąc - w przypadku metody, o której mowa w art. 6j ust. 3 - 3,2% przeciętnego miesięcznego dochodu rozporządzalnego na 1 osobę ogółem za pojemnik o pojemności 1100 litrów lub 1% przeciętnego miesięcznego dochodu rozporządzalnego na 1 osobę ogółem za worek o pojemności 120 litrów, przeznaczone do zbierania odpadów komunalnych na terenie nieruchomości; za pojemniki lub worki o mniejszej lub większej pojemności stawki opłat ustala się w wysokości proporcjonalnej do ich pojemności. Rada gminy określi stawki opłaty podwyższonej za gospodarowanie odpadami komunalnymi, jeżeli właściciel nieruchomości nie wypełnia obowiązku zbierania odpadów komunalnych w sposób selektywny, wysokości nie niższej niż dwukrotna wysokość i nie wyższej niż czterokrotna wysokość stawki ustalonej przez radę gminy odpowiednio na podstawie ust. 1 albo w art. 6j ust. 3b. Mając na uwadze brzmienie powołanych przepisów w skardze wskazano, że zgodnie z art. 6k ust. 5 u.c.p.g. Prezes Głównego Urzędu Statystycznego ogłasza, w drodze obwieszczenia, w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski" w pierwszym kwartale każdego roku przeciętny miesięczny dochód rozporządzalny na 1 osobę ogółem za rok poprzedni. Następnie, w skardze wyliczono stawki opłat za poszczególne pojemniki przyjmując wysokość przeciętnego miesięcznego dochodu rozporządzalnego na 1 osobę ogółem za rok poprzedni. Podsumowując, strona skarżąca podkreśliła, że zaskarżoną uchwałą Gmina S. naruszyła art. 6k ust. 2a pkt 5 i ust. 2 u.c.p.g. w zw. z Obwieszczeniem Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 27 marca 2018 r. w sprawie miesięcznego dochodu rozporządzalnego na 1 osobę ogółem w 2017 r., co uzasadnia wniosek o stwierdzenie nieważności przedmiotowej uchwały w zaskarżonym zakresie. W odpowiedzi na skargę Rada Gminy S. wniosła o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2021 r., poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami, a organami administracji rządowej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 ustawy). Zakres kontroli administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje również, zgodnie z art. 3 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego. Zarówno przepisy regulujące postępowanie przed sądami administracyjnymi, jak i przepisy ustawy o samorządzie gminnym, nie wprowadzają innych kryteriów kontroli aktów prawa miejscowego aniżeli zgodność z prawem uchwał organów jednostek samorządu terytorialnego. Sąd administracyjny kontroluje zatem uchwały organów jednostek samorządu terytorialnego wyłącznie na podstawie kryterium zgodności z przepisami prawa. Przedmiotem kontroli jest uchwała Rady Gminy S. Nr [...] z [...] grudnia 2018 r. w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, wysokości stawki opłaty oraz stawki za pojemnik w części ustalającej opłaty za pojemnik z odpadami komunalnymi powstającymi na nieruchomości niezamieszkałej, zbieranymi i odbieranymi w sposób selektywny i nieselektywny wprowadzonych w § 3 ust. 2 i 3 ww. uchwały. Przedmiotowa uchwała jest aktem prawa miejscowego, który podlegał opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Województwa Zachodniopomorskiego. Uchwała została podjęta przez właściwy organ w ramach kompetencji przyznanych mu na podstawie art. 6k u.c.p.g. Jak wynikało z akt, organ nadzoru – Wojewoda Zachodniopomorski nie stwierdził nieważności z prawem ww. uchwały. Z kolei Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej, uchwałą nr [...] z [...] stycznia 2019 r. orzekło nieważność kontrolowanej uchwały w zakresie § 4, który nie stanowi przedmiotu skargi. Spór w sprawie sprowadza się do niezastosowania przez organ przy podejmowaniu spornej ustawy art. 6k ust. 2a pkt 5 i ust. 2 u.c.p.g. w zw. z Obwieszczeniem Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 27 marca 2018 r. Mając to na uwadze przypomnieć należy, że ustawą z dnia 19 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2019 r. poz. 1579), która weszła w życie z dniem 6 września 2019 r., wprowadzono szereg zmian legislacyjnych w dotychczasowym brzmieniu ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Wskazane w skardze brzmienie przepisów art. 6k ust. 2a pkt. 5 i art. 6k ust. 3 u.c.p.g. do porządku prawnego wprowadzone zostało właśnie ustawą z dnia 19 lipca 2019 r. i, jak już wskazano powyżej, weszły w życie 6 września 2019 r., czyli bezsprzecznie już po podjęciu uchwały. Poza tym, stosownie do treści art. 9 ust. 1 ustawy nowelizującej z dnia 19 lipca 2019 r. w wersji obowiązującej do 30 marca 2020 r. rada gminy jest obowiązana dostosować uchwały wydane przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy na podstawie przepisów ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu dotychczasowym do przepisów ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, w terminie 12 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy. Przepis ten został następnie zmieniony ustawą z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz.U. z 2020 r., poz. 875), w której art. 40 ust. 1 wskazano, że w art. 9 w ust. 1 ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2019 poz. 1579 oraz z 2020 r. poz. 568 i 695) wyrazy "w terminie 12 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy" zastępuje się wyrazami "w terminie do dnia 31 grudnia 2020 r.". Z wyżej wskazanych regulacji prawnych wynika, że rada gminy jest obowiązana dostosować uchwały wydane przed dniem wejścia w życie ustawy nowelizującej na podstawie przepisów ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach w terminie do dnia 31 grudnia 2020 r. Tym samym, to do tej daty winny być wprowadzone wszelkie rozwiązania dostosowujące. Skarga została wniesiona [...] sierpnia 2020 r., a zatem w czasie, gdy Rada Gminy S. dysponowała czasem na dostosowanie wcześniej podjętych uchwał do stanu zgodnego z prawem. Jednocześnie podkreślić należy, że podejmując uchwałę z [...] grudnia 2018 r. Rada Gminy S. nie mogła zastosować art. 6k ust. 2a pkt 5 i ust. 3 u.c.p.g. w brzmieniu wskazanym w skardze. Rada Gminy S. kolejnymi uchwałami, podjętymi w 2019 r. i 2020 r., zmieniała zaskarżoną uchwałę zmieniając też poszczególne stawki opłat za pojemniki na odpady w zależności od ich objętości. Uchwały te nie zostały zaskarżone, wobec czego weryfikacja ich zgodności z prawem wykracza poza ramy rozpoznawanej sprawy. Mając na uwadze powyższe, jako nieuzasadnione ocenić należy zarzuty podniesione w skardze. Konkludując powyższe rozważania, Sąd uznał działanie Rady Gminy w rozpoznawanej sprawie za zgodne z regulacjami prawa materialnego. Skład orzekający nie dopatrzył się również naruszenia przepisów procedury w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Z tego względu, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd oddalił skargę.