Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

I SA/Sz 63/26

Wyrok WSA w Szczecinie z 27 maja 2026 r., I SA/Sz 63/26

Wynik

Uchylono decyzję I i II instancji

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia
27 maja 2026
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bolesław Stachura (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Dziel, Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska Protokolant starszy inspektor sądowy Anna Kalisiak po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 27 maja 2026 r. sprawy ze skargi E. B. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] listopada 2025 r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności rolno-środowiskowo- klimatycznej na 2024 r. I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję [...] dla powiatu koszalińskiego i miasta K. z siedzibą w K. z dnia 29 maja 2025 r., nr [...]; II. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz strony skarżącej E. B. kwotę [...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Zaskarżoną decyzją z dnia 24 listopada 2025 r. nr [...] Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S. ("organ odwoławczy") utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. ("organ I instancji") z dnia 29 maja 2025 r., nr [...] w sprawie przyznania E. B. (dalej: "Strona", "Skarżąca") płatności rolno-środowiskowo-klimatycznych w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 za rok 2024. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ wskazał art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572; dalej: "k.p.a.") w zw. z art. 20 pkt 3, art. 42, art. 51 ustawy z dnia 8 lutego 2023 r. o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 (Dz. U. z 2024 r. poz. 1741 ze zm.; dalej: "u.p.s.") oraz § 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 31 marca 2023 r. w sprawie szczegółowych warunków i szczegółowego trybu przyznawania i wypłaty płatności rolno-środowiskowo-klimatycznych w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 (Dz. U. z 2023 r. poz. 734 ze zm.; dalej: "rozporządzenie MRiRW"). Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, 26 kwietnia 2024 r., poprzez aplikację e-WniosekPlus. wpłynął wniosek Strony o przyznanie płatności na rok 2024. w którym ubiegano się o przyznanie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej w ramach Wariantu: 2.5 Półnaturalne łąki świeże na powierzchni [...] ha oraz o refundację kosztów transakcyjnych poniesionych z tytułu sporządzenia dokumentacji przyrodniczej sporządzenia przy udziale eksperta przyrodniczego części szczegółowej planu działalności rolnośrodowiskowej. W dniu 2 września 2024 r., została przeprowadzona inspekcja terenowa w zakresie płatności bezpośrednich, na okoliczność której sporządzono raport o nr [...], przekazany Stronie 20 stycznia 2025 r. Dnia 18 lutego 2025 r. (data nadania) do w/w raportu Strona wniosła odwołanie. Dnia 26 lutego 2025 r., po przeanalizowaniu dokumentacji z kontroli na miejscu uznano zastrzeżenia Strony i zaktualizowano raport, który został skutecznie dostarczony w dniu 28 lutego 2025 r. W dniu 22 kwietnia 2025 r. (data nadania), Strona ponownie złożyła odwołanie od raportu. Po ponownym przeanalizowaniu dokumentacji z czynności kontrolnych podtrzymano ustalenia z kontroli. Natomiast 7 maja 2025 r. została przekazana Stronie dokumentacja z kontroli w formie szkiców i zdjęć. Strona nie wniosła zastrzeżeń do raportu. Wobec powyższego organ I instancji decyzją z 29 maja 2025 r. przyznał Stronie płatność rolno-środowiskowo-klimatyczną na rok 2024 w wysokości [...] zł, wynikającą z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości [...] zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności oraz zastosowane z tego tytułu zmniejszenia. Jednocześnie przedmiotową decyzją odmówiono Stronie przyznania kwoty przeznaczonej na refundację kosztów transakcyjnych poniesionych z tytułu sporządzenia dokumentacji przyrodniczej, sporządzenia przy udziale eksperta przyrodniczego części szczegółowej planu działalności rolnośrodowiskowej. W uzasadnieniu decyzji jako podstawę przyznania płatności w pomniejszonej wysokości wskazano powierzchnie stwierdzone podczas postępowania administracyjnego. Decyzja została skutecznie doręczona w dniu 12 czerwca 2025 r. Strona nie zgodziła się z rozstrzygnięciem wskazanym w decyzji i wniosła odwołanie, w którym zarzuciła wydanej decyzji niezgodność ze stanem rzeczywistym. Organ odwoławczy, utrzymując w mocy ww. decyzję organu I instancji, wskazał, że sporne w sprawie jest przyznanie płatności rolno-środowiskowo- klimatycznej w pomniejszonej wysokości ze względu na nieprawidłowości stwierdzone podczas kontroli administracyjnej sprawy. Powierzchnia deklarowana działek rolnych kwalifikowana do płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej w ramach Wariantu: 2.5 Półnaturalne łąki świeże wynosiła [...] ha. Powierzchnia działek rolnych stwierdzona w oparciu o dane z raportu z kontroli na miejscu oraz MKO wynosiła: [...] ha. Z płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej została wykluczona powierzchnia [...] ha. Organ odwoławczy wyjaśnił, że nie budziła jego wątpliwości autentyczność wyników z przeprowadzonej w dniu 2 września 2024 r. kontroli na miejscu. Raport jest czytelny i zrozumiały, a wyniki z kontroli zostały podparte zdjęciami kontrolowanych działek i szkicami pomiarowymi z datą 2 września 2024 r. Raport został zweryfikowany i stanowi dowód na okoliczności znaczące dla sprawy, które przyczyniły się do ustalenia stanu faktycznego w dniu przeprowadzonej kontroli na miejscu. W uzasadnieniu organ odwoławczy wyjaśnił rozbieżności w zakresie powierzchni działek od B do J. W tym zakresie podał, że: - działka B została zadeklarowana na powierzchni [...] ha, na działce ewidencyjnej o numerze [...] podano [...] ha, a stwierdzono powierzchnię [...] ha. Stwierdzono zawyżenie zgłoszonej powierzchni dla działki B do płatności o [...] ha; - działka C została zadeklarowana na powierzchni [...] ha, na działce ewidencyjnej o numerze [...], wobec tego, że niespójna okazała się powierzchnia użytkowana rolniczo dokonano podziału działki C na @C1 o powierzchni [...] ha oraz @C2 o powierzchni [...] ha. Natomiast wobec tego, że działka [...] nie spełnia warunku minimalnej powierzchni, zredukowano powierzchnię do deklaracji rolnika w granicach działki ewidencyjnej i zakwalifikowano powierzchnię [...] ha do płatności, a powierzchnię [...] ha wykluczono z płatności; - działka D została zadeklarowana na powierzchni [...] ha, na działce ewidencyjnej o numerze [...] podano [...] ha, a stwierdzono powierzchnię [...] ha oraz na działce ewidencyjnej o numerze [...] podano [...] ha, a stwierdzono powierzchnię [...] ha. Stwierdzono zawyżenie zgłoszonej powierzchni dla działki D do płatności o [...] ha; - działka E została zadeklarowana na powierzchni [...] ha, na działce ewidencyjnej o numerze [...] podano [...] ha, a stwierdzono powierzchnię [...] ha. Stwierdzono zawyżenie zgłoszonej powierzchni dla działki E do płatności o [...] ha; - działka F została zadeklarowana na powierzchni [...] ha, na działce ewidencyjnej o numerze [...] podano [...] ha, a stwierdzono powierzchnię [...] ha. Stwierdzono zawyżenie zgłoszonej powierzchni dla działki F do płatności o [...] ha; - działka G została zadeklarowana na powierzchni [...] ha, na działce ewidencyjnej o numerze [...] podano [...] ha, a stwierdzono powierzchnię [...] ha. Stwierdzono zatem zawyżenie zgłoszonej powierzchni dla działki G do płatności o [...] ha; - działka I została zadeklarowana na powierzchni [...] ha, na działce ewidencyjnej o numerze [...] podano [...] ha, a stwierdzono powierzchnię [...] ha. Stwierdzono zawyżenie zgłoszonej powierzchni dla działki I do płatności o [...] ha; - działka J została zadeklarowana na powierzchni [...] ha, na działce ewidencyjnej o numerze [...] podano [...] ha, a stwierdzono powierzchnię [...] ha. Stwierdzono zawyżenie zgłoszonej powierzchni dla działki J do płatności o [...] ha. Wobec tego, że niespójna okazała się powierzchnia użytkowana rolniczo dokonano podziału działki J na @J 1 o powierzchni [...] ha oraz @J2 o powierzchni [...] ha. Organ odwoławczy podał, że organ I instancji opierając się na danych zawartych w raporcie z kontroli na miejscu oraz aktualną ortofotomapę, w sposób prawidłowy dokonał zmniejszenia powierzchni na działkach rolnych. Nałożone przez kontrolerów kody nieprawidłowości DR52 oraz DR53 spowodowały zmianę danych referencyjnych, będących podstawą do zmiany maksymalnego kwalifikowalnego obszaru (MKO). Organ I instancji ustalając powierzchnię do płatności prawidłowo odniósł się do powierzchni i wyrysów z kontroli na miejscu przejmując pomiary działek rolnych z kontroli wprowadzonych do systemu, dostosowując je jednocześnie do granic MKO. Zasady przeprowadzania kontroli administracyjnej wniosków w zakresie weryfikacji powierzchni zadeklarowanych we wnioskach o przyznanie płatności w oparciu o dane zawarte w bazie referencyjnej oraz dane zawarte w raportach z kontroli na miejscu, są zgodne z obowiązującymi przepisami prawa i szczegółowymi wytycznymi Komisji Europejskiej, obowiązującymi we wszystkich państwach członkowskich. Organ odwoławczy wyjaśnił również, że skoro powierzchnia działek rolnych stwierdzona w toku prowadzonego postępowania wynosiła [...] ha ([...] ha – [...] ha), to wyliczona procentowa różnica między powierzchnią deklarowaną kwalifikowaną działek rolnych a powierzchnią stwierdzoną w toku prowadzonego postępowania wynosiła [...]%. Odwołując się do takich regulacji prawnych jak: § 37 ust. 1 rozporządzenia MRiRW z 31 marca 2023 r.; art. 20 pkt 1 lit. a-d, art. 70 ust. 1 u.p.s. i § 45 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10 marca 2023 r. w sprawie szczegółowych warunków i szczegółowego trybu przyznawania i wypłaty podstawowego wsparcia dochodów, płatności redystrybucyjnej, płatności dla młodych rolników, płatności związanych z produkcją do powierzchni upraw i płatności związanych z produkcją do zwierząt, płatności dla małych gospodarstw i przejściowego wsparcia krajowego w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 (Dz. U. z 2025., poz. 1186 ze zm.; dalej: rozporządzenie MRiRW z 10 marca 2023 r.), organ odwoławczy wskazał, że powierzchnia obszaru zatwierdzonego do płatności służąca do ustalenia wysokości płatności wyniosła [...] ha, czyli zgodnie z równaniem: [...] ha – ([...] ha x 2). Stawka płatności do [...] ha w ramach Wariantu: 2.5 Półnaturalne łąki świeże została określona w załączniku nr 5 do rozporządzenia rolno-środowiskowo-klimatycznego i wyniosła [...] zł. Organ odwoławczy podkreślił, że stwierdzone przez organ I instancji uchybienie polegało na tym, że Strona zmniejszyła wielkość obszaru, na którym powinno być realizowane zobowiązanie rolno-środowiskowo-klimatyczne w ramach Wariantu: 2.5 Półnaturalne łąki świeże. Powierzchnia podjętego zobowiązania rolno-środowiskowo-klimatycznego określona w decyzji nr [...] z dnia 18 czerwca 2024 r. wynosiła w ramach Wariantu: 2.5 Półnaturalne łąki świeże [...] ha. Przyznana kwota płatności wynosiła [...] zł, w tym kwota przeznaczona na refundację kosztów transakcyjnych poniesionych z tytułu sporządzenia dokumentacji przyrodniczej przy udziale eksperta przyrodniczego części szczegółowej planu działalności rolnośrodowiskowej na rok 2023 w wysokości [...] zł. Natomiast po rozpatrzeniu wniosku o przyznanie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej za rok 2024, powierzchnia kontynuacji zobowiązania rolno-środowiskowo-klimatycznego w ramach Wariantu: 2.5 Półnaturalne łąki świeże wynosiła [...] ha. Zatem wielkość obszaru, na którym powinno być realizowane zobowiązanie rolno-środowiskowo-klimatyczne w ramach Wariantu: 2.5 Półnaturalne łąki świeże została zmniejszona o [...] ha. Wobec powyższego w opinii organu odwoławczego zasadnie organ I instancji nałożył karę administracyjną. W związku z tym przyznana kwota płatności rolno-środowiskowo-klimatycznych w ramach Wariantu: 2.5 Półnaturalne łąki świeże została zmniejszona o kwotę kary zgodnie z § 41 ust. 2 rozporządzenia MRiRW z 31 marca 2023 r. w wysokości [...] zł. Łączna kwota pomniejszeń wyniosła [...] zł. Mając na uwadze powyższe podstawowa kwota płatności w ramach Wariantu: 2.5 Półnaturalne łąki świeże została zmniejszona o kwotę w wysokości [...] zł z tytułu niedotrzymania zobowiązania oraz o kwotę [...]zł z tytułu przedeklarowania powierzchni i wynosi [...] zł. Natomiast odwołując się do § 21 ust. 1 pkt 1-2 rozporządzenia MRiRW z 31 marca 2023 r. i wskazując na okoliczności i daty sporządzenia dokumentacji i części szczegółowej planu działalności rolnośrodowiskowej, organ odwoławczy uznał za zasadną, odmowę przyznania kwoty przeznaczonej na refundację kosztów transakcyjnych poniesionych z tytułu sporządzenia dokumentacji przyrodniczej dla siedlisk przyrodniczych lub siedlisk lęgowych ptaków położonych na trwałych użytkach zielonych lub obszarach przyrodniczych, zadeklarowanych w ramach interwencji 1 lub interwencji 2, a także za sporządzenie przy udziale eksperta przyrodniczego części szczegółowej planu działalności rolnośrodowiskowej. Organ odwoławczy podkreślił, że przy wydaniu decyzji przez organ I instancji niedoszło do naruszenia ani przepisów prawa materialnego, ani procesowego. W skardze do Sądu na ww. decyzję Skarżąca zarzuciła organowi niesłuszne, bowiem nieprawidłowe zmniejszenie powierzchni uprawnionej do płatności w stosunku do zadeklarowanej, niewłaściwą interpretację i przyjęcie błędnego znaczenia danych zawartych w systemie informacji geograficznej, a nie faktyczną powierzchnię podlegającą płatności. Skarżąca uzasadniała, że zmniejszono maksymalną powierzchnię kwalifikowaną do dopłat, które zakwalifikowano w poprzednich kontrolach (kwiecień, maj 2013 rok) oraz potwierdzono 12-15 maja 2017 r. oraz w roku 2018, a co istotne, obecnie w skarżonych decyzjach z 2023 i 2024 roku bezsprzecznie organ uznał, że nie nastąpiła ekspansja drzew na deklarowanych działkach. Organ w toku postępowania nie wyjaśnił z czego wywodzi zmniejszenie powierzchni spornych działek w okresie pomiędzy wypełnieniem spersonalizowanego formularza wniosku, a przeprowadzoną w niniejszej sprawie kontrolą administracyjną, na wynikach której oparł swoje rozstrzygnięcie. Kwestii tej nie przedstawił także w uzasadnieniach kolejnych decyzji. Skarżąca podkreśliła, że po wielu kontrolach deklarowała do dopłat w kolejnych latach powierzchnię [...] ha, ponieważ tak ustawiono system komputerowy w ARiMR. Skarżąca niezmiennie uprawia tę samą powierzchnię oraz ten sam rodzaj upraw na wszystkich zgłoszonych działkach. Ponadto usuwane są regularnie na wszystkich działkach samosiejki. Nie ma wobec tego możliwości by powierzchnia się nagle zmniejszyła. Skarżąca wniosła o załączenie do akt sprawy pisma z dnia 26 lutego 2025 r. oraz dokonanie ustaleń faktycznych na podstawie treści tam zawartej. Skarżąca wniosła o uznanie racji lub wykonanie kontroli, która ponownie zwróciłaby uwagę na podniesione w uzasadnieniu kwestie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w całości. Skarżąca pismem z dnia 12 stycznia 2026 r. uzupełniła i rozwinęła argumentację skargi, jak również zawnioskowała o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania wg norm przepisanych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność zaskarżonej decyzji (innego aktu lub czynności) z przepisami prawa materialnego, które mają zastosowanie w sprawie oraz z przepisami prawa procesowego, regulującymi tryb jej wydania lub podjęcia aktu albo czynności będącej przedmiotem zaskarżenia. Sąd administracyjny bada legalność zaskarżonej decyzji, jej zgodność z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron, oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Decyzja podlega uchyleniu, jeśli Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, o czym stanowi art. 145 §1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a. W myśl art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd uznał mając na uwadze powyższy przepis, że zaskarżona decyzja jak i decyzja ją poprzedzająca są wadliwe, co skutkuje koniecznością ich uchylenia niezależnie od treści podnoszonych zarzutów. W badanej sprawie zasadniczym przedmiotem sporu było to czy Strona zmniejszyła wielkość obszaru, na którym powinno być realizowane zobowiązanie rolno-środowiskowo-klimatyczne w ramach Wariantu: 2.5 Półnaturalne łąki świeże. W pierwszym rzędzie Sąd jest zobowiązany wyjaśnić, że postępowanie w badanej sprawie prowadzone było na podstawie przepisów u.p.s. Zgodnie z art. 5 u.p.s. z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy k.p.a. chyba że niniejsza ustawa stanowi inaczej. Natomiast stosownie do art. 66. ust 1 u.p.s. zasady określone w k.p.a. w postępowaniu w sprawie o przyznanie pomocy zasady te ulegają pewnej modyfikacji. Zgodnie bowiem z wskazanym przepisem organ, przed którym toczy się postępowanie: 1) stoi na straży praworządności; 2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy; 3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania; 4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisów art. 79a oraz art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się. Zgodnie zaś z ust 2. strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 1, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek. Ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Wyjaśnić zatem dalej należy, że stosownie do art. 107 § 1 k.p.a. decyzja zawiera: 1) oznaczenie organu administracji publicznej; 2) datę wydania; 3) oznaczenie strony lub stron; 4) powołanie podstawy prawnej; 5) rozstrzygnięcie; 6) uzasadnienie faktyczne i prawne; 7) pouczenie, czy i w jakim trybie służy od niej odwołanie oraz o prawie do zrzeczenia się odwołania i skutkach zrzeczenia się odwołania; 8) podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego pracownika organu upoważnionego do wydania decyzji; 9) w przypadku decyzji, w stosunku do której może być wniesione powództwo do sądu powszechnego, sprzeciw od decyzji lub skarga do sądu administracyjnego - pouczenie o dopuszczalności wniesienia powództwa, sprzeciwu od decyzji lub skargi oraz wysokości opłaty od powództwa lub wpisu od skargi lub sprzeciwu od decyzji, jeżeli mają one charakter stały, albo podstawie do wyliczenia opłaty lub wpisu o charakterze stosunkowym, a także możliwości ubiegania się przez stronę o zwolnienie od kosztów albo przyznanie prawa pomocy. Zgodnie zaś z § 3 uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Stosownie do § 4 można odstąpić od uzasadnienia decyzji, gdy uwzględnia ona w całości żądanie strony; nie dotyczy to jednak decyzji rozstrzygających sporne interesy stron oraz decyzji wydanych na skutek odwołania. Jak wynika z zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej, podstawą dokonanych w sprawie ustaleń faktycznych była przeprowadzona w dniu 2 września 2024 r. kontrola na miejscu (w zakresie płatności bezpośrednich) na okoliczność której został sporządzony raport nr [...]. Jak wyjaśnił organ, kontrola terenowa została przeprowadzona metodą foto, polegającą na wykonaniu zdjęć w terenie przez kontrolerów. Organ wyjaśnił też, że podczas przeprowadzonej w gospodarstwie kontroli na miejscu oceniana jest każda działka rolna pod względem powierzchni uprawy jak i kwalifikowalności upraw do danej grupy płatności. Jak wyjaśnił organ, na szkicach z wykonanych pomiarów kontrolerzy zaznaczają obszar stwierdzony skontrolowanych działek, miejsce i kierunek wykonania fotografii terenu oraz obszar oznaczony odpowiednimi kodami. Działkom rolnym w przypadku stwierdzonych nieprawidłowości przypisywane są odpowiednie kody błędów, które powodują wykluczenie określonej powierzchni z płatności. Jak wskazał też organ w decyzji, w badanej sprawie znalazły zastosowanie kody: DR22 - Działka rolna jest niespójna, DR52 - Stwierdzono powiększenie zasięgu pola zagospodarowania; DR53 - Stwierdzono zmniejszenie zasięgu pola zagospodarowania; DR49 - Do wyliczenia tolerancji pomiaru zastosowano wartość obwodu zewnętrznego; DR.50 - Granice uprawy wykraczają poza granice działki/ek referencyjnej/ych we wniosku. Jak już wskazano, podstawowym zatem dowodem na którym oparł swoje rozstrzygniecie organ był raport z kontroli nr [...]. Jak wynika z jego treści (poz. 6 raportu) wykonawcą kontroli była M. sp. z o.o. z siedzibą w T.. Sąd zatem wyjaśnia zatem, że protokół (raport) z kontroli na miejscu jednolicie w orzecznictwie uznawany jest za dokument urzędowy (por. np. wyrok NSA z dnia 28 maja 2020 r., sygn. akt I GSK 1376/19). W ocenie Sądu nie pozbawia go tego przymiotu fakt, że został on sporządzony przez podmiot prywatny, jeśli podmiot ten wykonuje kompetencję organu, a powierzenie tego zadania ma oparcie w przepisach prawa. Organy ARiMR obydwu instancji nie wyjaśniły podstaw działania tego podmiotu (M. sp. z o.o.) w niniejszej sprawie, należy więc wskazać, że zgodnie z art. 106 u.p.s. agencja płatnicza może powierzyć przeprowadzenie kontroli na miejscu innym jednostkom organizacyjnym dysponującym odpowiednimi warunkami organizacyjnymi, kadrowymi i technicznymi. Spółka, której powierzono przeprowadzenie kontroli na miejscu, wykonuje kompetencje organu i wytwór jej działań w postaci raportu z kontroli na miejscu należy traktować jako dokument urzędowy. W ocenie Sądu należy jednak wymagać, aby okoliczność powierzenia wynikała z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy administracyjnej (por. też wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 23 lipca 2025 r. I SA/Bk 238/25). W aktach badanej sprawy takich dokumentów nie ma. Czyni to wątpliwym status raportu jako dokumentu urzędowego. Już z samej tej przyczyny w ocenie Sądu konieczne było uchylenie zaskarżonej decyzji jak i decyzji ją poprzedzającej. Niezależnie od powyższego Sąd zauważa, że pomiędzy treścią ww. raportu, a mającą stanowić podstawę jego sporządzenia dokumentacją (stanowiącą plik nieponumerowanych, luźno umieszczonych w aktach w tzw. "koszulce" map i miniaturowych fotografii wydrukowanych w ilości 9 na jedną stronę formatu A4 - istnieją rozbieżności. Wskazać należy tu choćby na ustalenia co do działki oznaczonej literą C, w stosunku do której organy obu instancji stwierdziły, iż działka ta została zadeklarowana na powierzchni 0,28 ha, na działce ewidencyjnej o numerze [...]. Jak wskazał organ w trakcie weryfikacji stwierdzono, iż powierzchnia użytkowana rolniczo jest niespójna wobec powyższego dokonano podziału działki C na @C1 o powierzchni 0,25 ha oraz @C2 o powierzchni 0,03 ha. Organy uznały, że wobec tego, iż działka @C2 nie spełnia warunku minimalnej powierzchni, zgodnie bowiem z art. 26 pkt 1 u.p.s. płatności bezpośrednie są przyznawane do powierzchni działek rolnych lub jednostki gruntu nierolniczego położonych na gruncie stanowiącym kwalifikujący się hektar, o powierzchni nie mniejszej niż 0,10 ha, nie większej niż maksymalny kwalifikujący się obszar, o którym mowa w art. 2 ust. 7 lit. a rozporządzenia 2022/1172. Organ wskazał nadto, że zastosowanie kodu DR50 w kontroli na miejscu, zgodnie ze szkicem uprawy stanowiącym załącznik do raportu z kontroli na miejscu, oznacza, iż część uprawy znajduje się na działce ewidencyjnej, która nie została przez rolnika zgłoszona we wniosku o przyznanie płatności na 2024 rok. Organ konkludował, że powierzchni uprawy stwierdzonej na działce ewidencyjnej niezadeklarowanej we wniosku nie można zakwalifikować do płatności, wobec powyższego zredukowano powierzchnię do deklaracji rolnika w granicach działki ewidencyjnej i zakwalifikowano powierzchnię [...] ha do płatności, a powierzchnię 0,06 ha wykluczono z płatności. Tymczasem Sąd dostrzega, że z mapy znajdującej się w aktach sprawy dotyczącej działki C, nie wynika aby w jej przypadku stwierdzono wystąpienie kodu DR22 – "Działka rolna jest niespójna". W tabelce u dołu mapy zaznaczono kody DR50, DR52 i DR 53, ale nie odnotowano kodu [...] Takie same kody znajdują się w samym raporcie kontroli w tabeli XI. "Wyniki kontroli działek rolnych", tj. umieszczono tu kody DR50, DR52 i DR 53, ale tutaj również nie odnotowano kodu [...] Tym samym ustalenia organu odnośnie tego, że działka rolna C jest niespójna nie znajdują odzwierciedlenia w materiale dowodowym sprawy. Nie wiadomo zatem na jakiej podstawie organ uznał że powierzchnia użytkowana rolniczo jest niespójna. Brak wobec tego uzasadnienia do dokonania podziału działki C na @C1 o powierzchni [...] ha oraz @C2 o powierzchni [...] ha. Nie ma też podstaw do ustalenia że działka @C2 nie spełnia warunku minimalnej powierzchni. Po drugie nie ma w u.p.s. jednostki redakcyjnej w postaci artykułu 26 pkt 1 o której pisze organ, a wskazany zapis dotyczący minimalnej powierzchni [...] ha zawarty jest w art. 26 ust 1 pkt 2 u.p.s. i dotyczy płatności bezpośrednich, a w badanej sprawie mamy do czynienia z płatnością rolno-środowiskowo-klimatyczną. Organ nie wyjaśnił na jakiej zasadzie uznał, że przepis ten znajduje zastosowanie w badanej sprawie. Tymczasem w uzasadnieniu organ powinien jednoznacznie wyjaśnić dlaczego zastosował konkretny przepis prawa, co wynika z art. 107 § 3 k.p.a. Niezależnie od powyższego Sąd podkreśla również, że znajdujące się w aktach sprawy mapy winny zawierać niezbędne objaśnienia pozwalające na ustalenie co z nich wynika, a przez to skontrolowanie prawidłowości poczynionych ustaleń. Sąd zauważa iż przedłożone mapy zawierają m.in. obszary oznaczone czerwonymi, zielonymi czy niebieskimi liniami, jak również oznaczone innymi symbolami graficznymi np. zielonymi kółkami, pionowymi kreskami, żółtymi wzorami "v" – jednak próżno szukać co poszczególne symbole graficzne czy kolory linii oznaczają. Tymczasem aby wypełnić wymogi ustawy odnośnie uzasadnienia decyzji z art. 107 § 3 k.p.a., jak również zasady zaufania wynikającej z art. 8 § 1 k.p.a., organ w uzasadnieniu, w przypadku wskazania konkretnych ustalonych okoliczności, winien sporządzić je w ten sposób, aby w szczególności zawierało ono wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Tym samym ustalając konkretną okoliczność organ winien odesłać do konkretnego znajdującego się na konkretnej karcie akt sprawy dowodu i wskazać, co z niego wynika, tzn. jaka konkretna okoliczność mająca istotne znaczenie dla sprawy została nim udowodniona. Dowody te powinny być weryfikowalne, co należy rozumieć w ten sposób, ze prawidłowość wynikających z nich ustaleń winna być możliwa do skontrolowania zarówno przez Stronę jak i przez sąd administracyjny, w przypadku ewentualnej skargi złożonej przez Stronę. Zatem podsumowując, w badanej sprawie brak dowodu, że raport stanowiący podstawę ustaleń został sporządzony przez uprawniony podmiot, a nadto istnieją rozbieżności między treścią decyzji, a raportem, jak i materiałami na których podstawie go sporządzono. Z kolei materiał dowodowy w postaci map – w szczególności z uwagi na brak objaśnień co do symboli i oznaczeń w nich się znajdujących, jak i fotografii - z uwagi na mały rozmiar - nie pozwalają na weryfikację prawidłowości poczynionych ustaleń. Z tych też przyczyn oraz na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 135 p.p.s.a. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, jak i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji w całości. W punkcie drugim wyroku Sąd, na podstawie art. 200, art. 205 § 1 i art. 209 p.p.s.a. zasądził od organu na rzecz Strony [...] zł tytułem zwrotu kosztów postępowania, na co złożył się zwrotu uiszczonego wpisu od skargi. Ponownie rozpoznając sprawę organ weźmie pod uwagę stanowisko Sądu wyrażone w niniejszym wyroku. W związku z tym w aktach sprawy winny się znaleźć dokumenty potwierdzające upoważnienie dla M. sp. z o.o. do wykonywania rzeczonej kontroli w imieniu organu. Organ winien nadto wyjaśnić dlaczego zastosował określone przepisy, wyjaśnić rozbieżności miedzy ustaleniami kontroli, a ustaleniami decyzji, dodatkowo w aktach sprawy winny się znaleźć dowody pozwalające na weryfikację prawidłowości ustaleń, a uzasadnienie decyzji winno zostać sporządzone stosownie do art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 k.p.a. Sąd jednocześnie wskazuje, iż nie przeprowadził dowodu z załączonego przez Stronę do skargi pisma organu z 26 lutego 2025 r. Zgodnie bowiem z przepisem art. 106 § 3 p.p.s.a. Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Tymczasem w badanej sprawie Strona wnioskowała o włączenie do akt sprawy dokumentu, który już znajdował się w aktach administracyjnych sprawy i w związku z tym podlegał badaniu przez Sąd, zatem dodatkowe włączanie tego samego dokumentu do akt sądowych było zbędne. Powołane w niniejszym wyroku orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Informacje o sprawie

Data wpływu
2 lutego 2026
Symbol z opisem
6550
Hasła tematyczne
Środki unijne
Skarżony organ
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Sędziowie
Bolesław Stachura /przewodniczący sprawozdawca/ Elżbieta Dziel Jolanta Kwiecińska

Powołane przepisy

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny