I SA/Sz 538/18

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie -Iwona Golec po rozpoznaniu w dniu 27 sierpnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. Ż. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] maja 2018 r. znak: [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu programu rolnośrodowiskowego za lata 2011-2012 p o s t a n a w i a: odmówić przyznania prawa pomocy.

Sygn. akt I SA/Sz [...] U Z A S A D N I E N I E Skarżąca B. Ż., wraz ze skargą na opisaną wyżej decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w S., złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podała, że obecna sytuacja nie pozwala na prowadzenie postępowania bez znacznego uszczerbku dla siebie i rodziny. Skarżąca wyjaśniła, że oboje z mężem stracili zatrudnienie, są osobami bezrobotnymi bez prawa do zasiłku. Źródłem utrzymania są prace dorywcze – opieka nad dziećmi, pielęgnacja ogrodów, sprzątanie oraz pomoc dzieci. Odnośnie do majątku Skarżąca podała, że nie posiada wraz z mężem żadnego majątku ani oszczędności. Wskazała, że na koszty utrzymania składają się: wydatki na najem mieszkania [...] zł), media ([...] zł) i lekarstwa ([...] zł). W odpowiedzi na wezwanie Skarżąca wyjaśniła, że w latach 2016 i 2017 nie uzyskiwała żadnych dochodów, w związku z tym nie miała obowiązku składać deklaracji. Oświadczyła, że grunty rolne były dzierżawione przez skarżącą w latach 2006-2016. Skarżąca nadesłała kopie wskazanych niżej dokumentów: - wyciągów z rachunku bankowego męża skarżącej, w tym za okres od 6 marca do 4 kwietnia 2018 r. z saldem [...] zł, - decyzji Starosty [...] z dnia 9 września 2017 r. o uznaniu męża skarżącej za osobę bezrobotną i odmowie przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych, - decyzji Starosty [...] z dnia 21 marca 2017 r. o utracie przez Skarżącą statusu osoby bezrobotnej z dniem 25 stycznia 2017 r. z uwagi na ustalenie na podstawie informacji z KRS, że skarżąca podjęła zatrudnienie od 25 stycznia 2017 r., - aneks do umowy z dnia 14.04.2016 r. zawartej przez męża skarżącej z M. C. o ustanowieniu zarządu nieruchomością nr [...] i 75 okres 10 lat, tj. do roku 2016, - zeznanie podatkowe [...] męża skarżącej za 2017 rok z zadeklarowanym przychodem w wysokości [...] zł, - zeznanie podatkowe [...] męża skarżącej za 2016 rok z zadeklarowanym przychodem z działalności gospodarczej (usługi transportowe) w wysokości [...] zł (koszty uzyskania przychodów [...] zł, strata [...] zł), - umowy najmu lokalu mieszkalnego z dnia 20 grudnia 2014 r. o powierzchni 95 m˛ za cenę [...] zł, - faktury za gaz i energię. Skarżąca wbrew wezwaniu nie przedłożyła wyciągów ze swoich rachunków bankowych, nie przedłożyła dokumentów potwierdzających utratę posiadania/zbycie przez nią nieruchomości rolnych o powierzchni 82,11 ha. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302), zwanej dalej "p.p.s.a.", prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Stosownie do treści art. 245 § 3 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym jest zależne od wykazania przez stronę będącą osobą fizyczną, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Podnieść należy, że co do zasady strona jest zobowiązana do ponoszenia kosztów związanych z jej udziałem w sprawie (art. 199 p.p.s.a.). Natomiast istotą instytucji prawa pomocy jest zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji tym podmiotom, które znajdują się w sytuacji finansowej, uniemożliwiającej poniesienie kosztów z tym związanych, a do podmiotów tych zalicza się przede wszystkim bezrobotnych bez prawa do zasiłku lub osoby, które pozbawione są środków do życia, bądź których środki są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko potrzeby egzystencjalne niezbędne. Zdaniem referendarza sądowego, wniosek Skarżącej nie zasługiwał na uwzględnienie. Skarżąca twierdziła we wniosku, że nie ma źródeł utrzymania, jest osobą bezrobotną, utrzymuje się z pracy dorywczej – opieka nad dziećmi, pielęgnacja ogrodów, sprzątanie. Ogólnikowe oświadczenia o wysokości o sytuacji finansowej skarżącej i jej męża oraz o posiadanym majątku z uwzględnieniem danych z akt administracyjnych sprawy o prowadzeniu przez skarżącą w latach 2011-2012 gospodarstwa rolnego o powierzchni 82,11 ha były niewystarczające do oceny jaka jest rzeczywista sytuacja finansowa i majątkowa Skarżącej oraz jakie są jej możliwości płatnicze. Dlatego Skarżąca została wezwana w piśmie z dnia 2 sierpnia 2018 r. do nadesłania ww. dokumentów i oświadczeń, które miały uzupełnić dotychczasowe dane. Stosownie bowiem do art. 255 p.p.s.a. jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku, o którym mowa w art. 252, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego i dochodów. Oceniając wniosek Skarżącej, należy stwierdzić, że jak dotychczas nie przedstawiła ona wymaganych dokumentów i oświadczeń, istotnych dla oceny jej możliwości płatniczych w sprawie. Skarżąca nie przedstawiła bowiem dokumentów i oświadczeń potwierdzających sytuację finansową oraz majątkową. Skarżąca nie potwierdziła okoliczności braku oszczędności, czy wysokości posiadanych aktualnie środków na utrzymanie. Skarżąca nie przedstawiła dokumentu potwierdzającego że jest osoba bezrobotną ani wyciągów z rachunków bankowych, czy dokumentów potwierdzających utratę posiadania gospodarstwa rolnego. Należy wskazać, że skarżąca w odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego, przedłożyła kopię decyzji Starosty [...] w D. P. o utracie przez nią z dniem 25 stycznia 2017 r. statusu osoby bezrobotnej z uwagi na ustalenie na podstawie danych z KRS, że podjęła z tym dniem zatrudnienie. Na podstawie tych informacji referendarz sądowy, sięgając w dniu 24 sierpnia 2018 r. do danych zawartych w Krajowym Rejestrze Sądowym, ustalił, że skarżąca od 25 stycznia 2017 r. pełni funkcję prezesa zarządu w [...] Spółce z o.o. z siedzibą w Ł., a przedmiot działalności spółki obejmuje, m.in., transport drogowy towarów, sprzedaż hurtową i detaliczną pozostałych pojazdów samochodowych, z wyłączeniem motocykli. Skarżąca takich danych nie podała w uzasadnieniu wniosku, nie wykazała czy i jakie dochody uzyskuje w związku z pełnieniem tej funkcji. Skarżąca nie przedłożyła również wyciągów ze swoich rachunków bankowych i nie wyjaśniła przyczyny niewykonania wezwania w tym zakresie. Takie zaniechanie skarżącej uniemożliwiło wyjaśnienie wątpliwości co do aktualnej sytuacji finansowej skarżącej i ewentualnej wysokości dochodów związanych z pełnieniem ww. funkcji oraz oszczędności w związku z prowadzeniem gospodarstwa rolnego o powierzchni 86,12 ha (dane z administracyjnych akt sprawy). W takich okolicznościach wątpliwości budzi prawdziwość oświadczenia skarżącej co do tego, że z uwagi na brak dochodów nie miała obowiązku składania zeznania podatkowego za 2017 r. (pełni funkcję prezesa zarządu spółki z o.o. od 25 stycznia 2017 r.). Uwzględniając wszystko powyższe, należało stwierdzić, że skarżąca nie wyjaśniła wątpliwości co do swego stanu majątkowego i możliwości płatniczych, tym samym nie wykazała, iż nie jest stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wobec powyższego, działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.