I SA/Sz 524/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alicja Polańska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska,, Sędzia WSA Joanna Wojciechowska, , po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w dniu 19 stycznia 2023 r. sprawy ze skargi M.S. na decyzję Dyrektora Zachodniopomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 3 czerwca 2022 r. nr 9016-2022-000326-6400 w przedmiocie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2021 r. oddala skargę.

Zaskarżoną decyzją z dnia 3 czerwca 2022 r. nr 9016-2022-000326-6400 Dyrektor Zachodniopomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) z dnia 7 marca 2022 r. nr 0301-2022-002317 odmawiającą M. S. przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2021 rok. Decyzję wydano w następujących okolicznościach faktycznych. M. S. złożył 17 czerwca 2021 r. wniosek o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2021 rok. Zawnioskował o przyznanie jednolitej płatności obszarowej, płatności za zazielenienie oraz płatności dodatkowej (redystrybucyjnej). Powierzchnia deklarowana we wniosku wynosiła 123,25 ha. Kierownik ARiMR przeprowadził kontrolę na miejscu, tj. wizytację w terenie, w okresie od dnia 20 stycznia do 2 lutego 2022 r. W aktach sprawy znajduje się raport z kontroli nr [...] z załącznikami. W raporcie wskazano, że wnioskodawcę zawiadomiono telefonicznie o kontroli 26 stycznia 2022 r., a kopię raportu z kontroli przekazano wnioskodawcy przesyłką poleconą nr [...] z dnia 21 lutego 2022 r. Decyzją z dnia 7 marca 2022 r. Kierownik ARiMR odmówił przyznania wnioskodawcy: 1. Jednolitej Płatności Obszarowej na 2021 r. i nałożył sankcję w wysokości [...] zł, potrącaną z płatności w ciągu 3 kolejnych lat; 2. Płatności na zazielenie na 2021 r.; 3. Płatności redystrybucyjnej na 2021 r. i nałożył sankcję w wysokości [...] zł, potrącaną z płatności w ciągu trzech kolejnych lat. W uzasadnieniu decyzji Kierownik ARiMR wyjaśnił, że podczas ww. kontroli ustalono, iż powierzchnia uprawniona do płatności jest mniejsza niż zadeklarowana we wniosku i dotyczy działki rolnej A o zadeklarowanej powierzchni 73,40 ha. Stwierdzono, że powierzchnia użytku rolnego wynosi 72,49 ha i wykluczono z płatności powierzchnię niestanowiącą użytku rolnego w wielkości 0,91 ha. Nadto, na zadeklarowanych przez wnioskodawcę do płatności działkach rolnych, tj. na działce A o powierzchni 72,49 ha, B o powierzchni 4,85 ha, C o powierzchni 45 ha, stwierdzono, że w bieżącym sezonie wegetacyjnym nie przeprowadzono zabiegów agrotechnicznych przeciwdziałających występowaniu i rozprzestrzenianiu się chwastów. Zastosowano kod DR14. Z tego powodu, odwołując się także do wyników kontroli na miejscu przedstawionych w ww. raporcie, wykluczono z płatności powierzchnie działek rolnych ze stwierdzoną nieprawidłowością. Kierownik ARiMR przedstawił w uzasadnieniu decyzji brzmienie zastosowanych przepisów oraz sposób obliczenia sankcji. W odwołaniu od decyzji wnioskodawca zarzucił, że kontrola nie odbyła się. Powołał się także na "donos p. M. T." i wyjaśnił, że ww. sprawę prowadzi Prokuratura Okręgowa w S. pod wskazanym numerem. Dyrektor ARiMR, utrzymując w mocy wskazaną na wstępie decyzją z dnia 3 czerwca 2022 r. zaskarżoną decyzję Kierownika ARiMR, jako podstawę prawną decyzji powołał przepisy art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735 ze zm.), dalej: "k.p.a."; art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2021 poz. 2114 ze zm.), dalej: "ustawa o płatnościach"; art. 38 rozporządzania wykonawczego Komisji (UE) Nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r. ustanawiającego zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE L 227 z 2014 r., str. 69 ze zm.), dalej: "rozporządzenie nr 809/2014", art. 19a ust. 1 i ust. 4 rozporządzenia (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. Nr 181 z dnia 20 czerwca 2014 r., str. 48). W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał na sporządzony raport z kontroli nr [...] (doręczony wnioskodawcy 23 lutego 2022 r.), którego załączniki stanowią szkice z pomiaru działek rolnych z oznaczeniem miejsc wykonania fotografii terenu oraz dokumentacja fotograficzna. Nadto organ odwoławczy przywołał brzmienie przepisów art. 7 ust. 1 oraz art. 8 ust. 1 pkt 4 ustawy o płatnościach oraz art. 38 rozporządzania nr 809/2014 i wyjaśnił, że inspektorzy terenowi stwierdzili, iż na wszystkich działkach zdeklarowanych przez wnioskodawcę we wniosku nie przeprowadzono w bieżącym sezonie wegetacyjnym zabiegów agrotechnicznych przeciwdziałających występowaniu i rozprzestrzenianiu się chwastów, co zostało udokumentowane na fotografiach kontrolowanych działek. Wskazał dalej, że z materiału zdjęciowego wynika, iż na działkach rolnych występuje wybujała roślinność, pousychane chwasty, działki bez znamion wykoszenia w sezonie wegetacyjnym (dla działki rolnej [...] zdjęcia nr: 1602, 1611,1622, 1635, 1636, 1637, 1652, 1781, 1783, 1786, 1792; dla działki rolnej [...] zdjęcia nr: 1660, 1669, 1670; dla działki rolnej [...] zdjęcia nr: 1673, 1676, 1678, 1679, 1706, 1714, 1732, 1741, 1850, 1854,1858,1863, 1869, 1886). Organ odwoławczy, po analizie zdjęć oraz ustaleń z kontroli na miejscu, stwierdził, że organ I instancji w prawidłowy sposób wykluczył działki rolne z przyznania płatności, gdyż wnioskodawca nie wywiązał się z obowiązku utrzymywania gruntów w dobrej kulturze rolnej. Odnosząc się także do treści odwołania, organ stwierdził, że kontrola gospodarstwa wnioskodawcy obyła się w dniach od 20 stycznia do 2 lutego 2022 r., o czym został on powiadomiony 26 stycznia 2022 r. Organ ocenił, że bez znaczenia w sprawie jest okoliczność prowadzenia postępowania przez Prokuraturą Okręgową w S., ponieważ nie ma to wpływu na merytoryczne rozpoznanie sprawy. W sprawie został zebrany materiał dowodowy, z którego wynika, że wnioskodawca zgłosił do płatności działki nieużytkowane, niemogące być objęte płatnością i skutkiem tego jest brak dopłat oraz wieloletnie sankcje. Organ przedstawił również brzmienie przepisów stanowiących podstawę prawną odmowy przyznania poszczególnych płatności, o które ubiegał się wnioskodawca, oraz szczegółowy sposób wyliczenia sankcji (kar administracyjnych). W skardze na opisaną wyżej decyzję skarżący zarzucił "naruszenie prawa administracyjnego i postępowania administracyjnego" oraz wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. W piśmie z dnia 16 stycznia 2023 r. skarżący podniósł, że doradca rolnośrodowiskowy M. R. jest zainteresowany gospodarstwem w M. a we wniosku o płatności na rok 2021 wykazał działki skarżącego, chociaż nie był ich właścicielem ani dzierżawcą, zaś organy ARiMR od lat posługują się sfałszowanym planem rolnośrodowiskowym. Nadto podniósł, że I. M. w okresie od 1 do 15 czerwca 2021 r. wykonała usługi na jego rzecz. Do ww. pisma skarżący załączył kserokopie: oświadczenia I. M. z dnia 3 lipca 2021 r. oraz dwóch stron planu działalności rolnośrodowiskowej. Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Sprawa została skierowana na posiedzenie niejawne zarządzeniem Zastępcy Przewodniczącego Wydziału I, wydanym na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 w zw. z ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 2095 ze zm.), gdyż skarżący - pouczony o możliwości rozpoznania sprawy na posiedzeniu niejawnym lub na rozprawie przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku - nie zajął stanowiska w tej kwestii, natomiast organ wyraził zgodę na rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Przedmiotem sporu jest kwestia odmowy przyznania skarżącemu płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2021 rok oraz nałożenie sankcji (kar administracyjnych). Z prawidłowo poczynionych w sprawie ustaleń faktycznych, które za podstawę orzeczenia przyjął skład orzekający w sprawie, wynika, że skarżący złożył wniosek o płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2021 rok. Organ I instancji przeprowadził kontrolę na miejscu, tj. wizytację w terenie, w okresie od 20 stycznia do 2 lutego 2022 r., z której sporządzono raport nr [...] z załącznikami, w tym ze zdjęciami. Wnioskodawca został zawiadomiony telefonicznie o kontroli [...] stycznia 2022 r., a kopię raportu z kontroli przekazano wnioskodawcy przesyłką poleconą nr [...] z dnia 21 lutego 2022 r. Podczas kontroli ustalono, iż powierzchnia uprawniona do płatności jest mniejsza niż zadeklarowana we wniosku i dotyczy to działki rolnej A o zadeklarowanej powierzchni 73,40 ha. Stwierdzono, że powierzchnia użytku rolnego wynosi 72,49 ha i wykluczono z płatności powierzchnię niestanowiącą użytku rolnego w wielkości 0,91 ha. Nadto, na zadeklarowanych przez wnioskodawcę do płatności działkach rolnych, tj. na działce A o powierzchni 72,49 ha, B - 4,85 ha, C - 45 ha, stwierdzono, że w bieżącym sezonie wegetacyjnym nie przeprowadzono zabiegów agrotechnicznych przeciwdziałających występowaniu i rozprzestrzenianiu się chwastów. Zastosowano kod DR14. Z tego powodu, odwołując się także do wyników kontroli na miejscu przedstawionych w raporcie nr [...], wykluczono z płatności powierzchnie działek rolnych ze stwierdzoną nieprawidłowością. W następstwie powyższych ustaleń faktycznych, prawidłowo organ I instancji decyzją z dnia 7 marca 2022 r. odmówił skarżącemu przyznania: 4. Jednolitej Płatności Obszarowej na 2021 r. i nałożył sankcję w wysokości [...] zł, potrącaną z płatności w ciągu 3 kolejnych lat; 5. Płatności na zazielenie na 2021 r.; 6. Płatności redystrybucyjnej na 2021 r. i nałożył sankcję w wysokości [...] zł, potrącaną z płatności w ciągu trzech kolejnych lat. Skarżący, wnosząc odwołanie od ww. decyzji, nie podniósł zarzutów i nie przedstawił jakiejkolwiek argumentacji, które mogłyby podważyć ustalenia faktyczne organu oraz zastosowaną w sprawie podstawę prawną. Jedynym zarzutem podniesionym w odwołaniu był zarzut nieprzeprowadzenia kontroli i informacja, że na skarżącego donos złożył M. R. oraz, że sprawę rozpatruje Prokuratura Okręgowa w S.. Jednak, zarzut, jakoby kontrola nie została przeprowadzona, został prawidłowo zweryfikowany i oceniony przez organ odwoławczy, który w zaskarżonej skargą decyzji stwierdził, iż z analizy akt sprawy wynika, że kontrola odbyła się od 20 stycznia do 2 lutego 2022 r.; skarżący został o niej powiadomiony 26 stycznia 2022 r., a nadto skarżącemu doręczono protokół z tej kontroli przesyłką poleconą nr [...] z 21 lutego 2022 r. Zatem, w toku postępowania w sposób pewny ustalono, że kontrola odbyła się, raport z kontroli został sporządzony, skarżący został o kontroli powiadomiony oraz został skarżącemu doręczony protokół z tej kontroli. Prawidłowo zatem organ odwoławczy ocenił, że bez znaczenia w sprawie jest okoliczność prowadzenia postępowania przez Prokuraturą Okręgową w S., ponieważ nie ma to wpływu na merytoryczne rozpoznanie sprawy. W sprawie został zebrany materiał dowodowy, z którego wynika, że skarżący zgłosił do płatności działki nieużytkowane, niemogące być objęte płatnością i skutkiem tego jest brak dopłat oraz wieloletnie sankcje (kary administracyjne). Według składu orzekającego w sprawie, organy obu instancji powołały prawidłowa podstawę prawną wydanych decyzji i przedstawiły właściwe brzmienie przepisów stanowiących podstawę prawną odmowy przyznania poszczególnych płatności, o które ubiegał się skarżący, oraz szczegółowy sposób wyliczenia sankcji (kar administracyjnych). Skarżący w lakonicznej skardze na decyzję organu odwoławczego, zarzucając "naruszenie prawa administracyjnego i postępowania administracyjnego", nie wskazał, które przepisy prawa zostały naruszone, ani w jaki sposób, tj. czy przez ich błędną wykładnię, czy też przez niewłaściwe zastosowanie lub też w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy. Natomiast, sąd orzekając w sprawie - w granicach określonych w art. 134 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym: "Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a."- nie stwierdził naruszenia prawa dającego podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji. Nadto pismo skarżącego z dnia 16 stycznia 2023 r. nie ma wpływu na poczynione w sprawie ustalenia faktyczne i wyrażone oceny prawne, gdyż okoliczności związane ze wskazywanymi działaniami M. T. nie mają jakiegokolwiek odzwierciedlenia w aktach sprawy i wpływu na wynik sprawy, natomiast kwestia sfałszowania planu rolnośrodowiskowego dotychczas nie znalazła potwierdzenia w ewentualnie przeprowadzonej sprawie karnej. Także okoliczność, że I. M. w okresie od 1 do 15 czerwca 2021 r. wykonała usługi na jego rzecz nie była przez skarżącego w ogóle podnoszona w postępowaniu przed organami obu instancji, ani w skardze do sądu, zatem organy nie miały możliwości odniesienia się do niej. Natomiast sąd administracyjny kontroluje legalność zaskarżonej decyzji na dzień jej wydania, a nadto jakiekolwiek oświadczenia, które miałyby zastępować zeznania świadka, nie są dopuszczalne jako dowód w postępowaniu sądowoadministracyjnym, na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a., niezależnie od tego, że skarżący nie złożył wniosku o jego dopuszczenie w sprawie jako dowodu. Wobec tego, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, sąd - na podstawie art. 151 p.p.s.a. - orzekł jak w sentencji.