I SA/Sz 474/17

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie - Iwona Golec po rozpoznaniu w dniu 6 lipca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku [...] Spółka jawna z siedzibą w C. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym wpis od skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] marca 2017 r. Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za okresy od stycznia do grudnia 2012 r. p o s t a n a w i a: odmówić skarżącej przyznania prawa pomocy.

Postanowieniem z dnia 4 września 2017 r. sygn. akt I SA/Sz [...] starszy referendarz sądowy odmówił [...] Spółka jawna z siedzibą w C. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym – spółka ubiegała się o zwolnienie w zakresie wpisu od skargi. Spółka uiściła w dniu 16 października 2017 r. wpis od skargi w wysokości [...] zł. Wyrokiem z dnia 8 lutego 2018 r. sygn. akt I SA/Sz [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę. Odpis w wyroku z uzasadnieniem doręczono pełnomocnikowi skarżącej w dniu 4 kwietnia 2018 r. Skarżąca, reprezentowana przez pełnomocnika, w związku ze złożeniem skargi kasacyjnej od ww. wyroku, po otrzymaniu wezwania do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej w kwocie [...]zł, złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od wpisu od skargi kasacyjnej. W uzasadnieniu wniosku spółka wskazała, że w związku z wydaną decyzją organów podatkowych (a także decyzjami zabezpieczającymi na majątku spółki zobowiązania) oraz z prowadzonym postępowaniem egzekucyjnym nie jest w stanie uiścić wpisu sądowego w wysokości [...] zł. Skarżąca nie wypełniła oświadczenia o majątku i dochodach dlatego referendarz sądowy wezwaniem z dnia 25 maja 2018 r. zobowiązał skarżącą reprezentowaną przez pełnomocnika, w terminie 10 dni od doręczenia wezwania, pod rygorem rozpoznania wniosku na podstawie oświadczeń i dokumentów znajdujących się w aktach sprawy, do uzupełnienia braku wniosku w pkt 6-10 oraz do nadesłania: - bilansu oraz rachunku zysków i strat za okres od 1 stycznia 2017 r. do 30 czerwca 2017 r., - raportu kasowego i wyciągów z rachunków bankowych skarżącej za okres od 1 kwietnia do 24 maja 2018 r. lub dokumentu potwierdzającego zamknięcie rachunków bankowych spółki, - wyciągu z księgi rachunkowej zawierającej zestawienie przychodów, kosztów uzyskania przychodów, dochodów (straty), wykaz aktywów i pasywów (inwentarz) za ostatnie trzy miesiące prowadzonej działalności gospodarczej, a także wyciągu z rejestru VAT za ten sam okres lub kopii deklaracji VAT za ostatnie trzy okresy rozliczeniowe, w przypadku niezłożenia takich deklaracji za ten okres - zaświadczenia z urzędu skarbowego; - dokumentów potwierdzających na jakim aktualnie etapie jest prowadzone wobec Spółki postępowanie egzekucyjne, a także potwierdzających wysokość pozostałych do wyegzekwowania należności oraz ewentualną nieskuteczność egzekucji wobec Spółki lub jej wspólników; - kopii rocznych zeznań podatkowych wspólników skarżącej za 2017 r. wraz z potwierdzeniem złożenia w urzędzie skarbowym, lub zaświadczeń z urzędu skarbowego o niezłożeniu zeznań przez wspólników; - dodatkowego oświadczenia wspólników Spółki o ich stanie majątkowym (o posiadanych nieruchomościach – ze wskazaniem ich powierzchni, wartościowych rzeczach ruchomych, zgromadzonych zasobach – o wysokości oszczędności, o papierach wartościowych) oraz o stanie rodzinnym, osobach prowadzących wspólne gospodarstwo domowe, o źródłach utrzymania i wysokości miesięcznych dochodów wspólników oraz osób prowadzących z nimi wspólne gospodarstwo domowe; - wyciągów z rachunków bankowych wspólników z ich stanem za okres od 1 kwietnia do 24 maja 2018 r. Ww. wezwanie doręczono pełnomocnikowi skarżącej w dniu 10 maja 2018 r. Do dnia wydania postanowienia Spółka nie uzupełniła wskazanych braków ani nie przedłożyła wymaganych dokumentów. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Skarżąca ubiega się aktualnie o zwolnienie od wpisu sądowego od skargi kasacyjnej, to jest złożyła w sprawie wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 §3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2017 roku, poz. 1369 ze zm., dalej: "p.p.s.a."). Zgodnie z treścią art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a przyznanie prawa pomocy osobie prawnej w zakresie częściowym może nastąpić, gdy osoba prawna wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Istotnym jest, że ustawodawca nie wprowadza wymogu braku jakiegokolwiek majątku, ale warunek braku środków, gdyż tylko za pomocą środków pieniężnych ponoszone są koszty postępowania. Co więcej, w orzecznictwie sądowym przyjmuje się, iż osoba prawna obowiązana jest do wykazania nie tylko tego, że nie posiada niezbędnych środków, ale również tego, że podjęła wszelkie niezbędne kroki, aby zdobyć fundusze na pokrycie wydatków związanych z postępowaniem (p. postanowienie NSA z dnia 1 kwietnia 2008 r., sygn. akt II OZ 266/08; postanowienie NSA z dnia 4 kwietnia 2008 r., sygn. akt I GZ 62/08; postanowienie NSA z dnia 11 kwietnia 2012 r., sygn. akt II GZ 123/12 – dostępne na www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Na gruncie niniejszej sprawy należało stwierdzić, że skarżąca nie wykazała, iż znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie jej prawa pomocy poprzez zwolnienie od wpisu od skargi kasacyjnej. Spółka nie wykazała bowiem, że nie posiada dostatecznych środków na uiszczenie tej opłaty. Zgodnie z art. 255 p.p.s.a., jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Taka właśnie sytuacja miała miejsce w sprawie niniejszej, mianowicie skarżąca została wezwana do uzupełnienia braków wniosku w zakresie oświadczenia o stanie majątkowym i dochodach oraz potwierdzenia stosownymi dokumentami oświadczeń zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy, czego nie uczyniła. Z treści art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. wynika, iż ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów postępowania spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy. W związku z tym musi on przedstawić Sądowi (referendarzowi sądowemu) argumentację, która potwierdzałaby jego niezdolność do wygospodarowania środków na pokrycie tych kosztów. Jeżeli zatem strona nie dopełniła w całości lub w części obowiązku złożenia dodatkowego oświadczenia lub przedłożenia dokumentów źródłowych dotyczących jej stanu majątkowego i dochodów, to fakt ten uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy (patrz: J. P. Tarno – "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Wyd. II, W. 2006, s. 527). W niniejszej sprawie, pomimo wezwania referendarza sądowego, strona skarżąca nie przedstawiła żadnych danych i dokumentów obrazujących jej sytuację majątkową oraz potwierdzających oświadczenia złożone na urzędowym formularzu, w zakresie braku możliwości uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej. Tym samym stwierdzić należało, że skarżąca nie wykazała, iż nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Z tej przyczyny na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.