I SA/Sz 46/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA - Alicja Polańska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 16 lipca 2020 r. wniosku E. J. o wstrzymanie wykonania decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] [...] r. nr [...] orzekającej o solidarnej odpowiedzialności prezesa zarządu - E. J. za zaległości podatkowe "[...] p o s t a n a w i a: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.

Skarżąca E. J., wniosła do sądu skargę z dnia 20 grudnia 2019 r. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 13 listopada 2019 r. nr [...], utrzymującą w mocy decyzję [...] w K. z dnia 27 maja 2019 r. nr [...]; [...], orzekającą o solidarnej odpowiedzialności prezesa zarządu- E. J. za zaległości podatkowe "[...]" S.A. W skardze skarżąca wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w całości. W części uzasadnienia skargi, odnoszącej się do wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji, skarżąca wskazała, że wyegzekwowanie wskazanego w decyzji zobowiązania podatkowego jest nie tylko sprzeczne z interesem strony, ale także narazi ją na straty o nieodwracalnych skutkach. Skarżąca szerzej wniosku nie uzasadniła, natomiast podniosła argumenty odnoszące się do zaskarżonej decyzji. Skarżąca zaakcentowała m.in., że wniosek o ogłoszenie upadłości został złożony przez skarżącą we właściwym czasie, tj. w momencie, w którym próby przywrócenia w spółce sprawnego działania nie przyniosły oczekiwanych skutków. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 poz. 2325 ze zm.); dalej: "p.p.s.a.", sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego złożenia wniosku do sądu. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Jak wynika z przytoczonej regulacji prawnej, warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest wykazanie przez stronę we wniosku okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Decyzja o skorzystaniu z możliwości ubiegania się o udzielenie ochrony tymczasowej należy do strony postępowania, która powinna mieć świadomość, że uprawnienie to wiąże się z obowiązkiem uzasadnienia wniosku przez poparcie go stosownymi twierdzeniami i dokumentami na okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji (tak m.in. Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 26 listopada 2007 r. sygn. akt II FZ 338/07; z dnia 1 marca 2011 r. sygn. akt II FZ 17/11). Niezbędne do uwzględnienia wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności jest wykazanie konkretnych zagrożeń płynących z wykonania decyzji, a twierdzenia strony skarżącej powinny zostać poparte dokumentami źródłowymi, zwłaszcza dotyczącymi sytuacji finansowej oraz majątkowej (tak: J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2006, s. 188). Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie służy zatem zabezpieczeniu strony skarżącej przed jakimikolwiek skutkami egzekucji, lecz jedynie przed takimi, których ewentualne wygranie sporu sądowego by nie naprawiło. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że użyty przez ustawodawcę termin "znaczna szkoda" oznacza taką szkodę, zarówno majątkową i niemajątkową, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowania, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Natomiast "trudne do odwrócenia skutki", to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu pierwotnego może nastąpić tylko po dłuższym czasie i przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. Wskazać przy tym należy, że przyznanie stronie skarżącej ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym poprzez wstrzymanie wykonania aktu jest wyjątkiem od zasady wykonalności decyzji ostatecznej i następuje wyłącznie na wniosek strony skarżącej, która winna wykazać, że wykonanie zaskarżonego przez nią aktu wywoła skutki, o których stanowi art. 61 § 3 p.p.s.a. Z uzasadnienia wniosku powinny więc wynikać konkretne okoliczności, świadczące o istnieniu przynajmniej jednej z ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu. W przypadku wniosku o wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności, p.p.s.a. nie przewiduje - jak w ramach instytucji prawa pomocy - możliwości skorzystania z uzupełniającego postępowania dowodowego (por. postanowienie NSA z dnia 20 listopada 2018 r. sygn. akt II FZ 638/18). W rozpatrywanej sprawie skarżąca zasygnalizowała jedynie ogólnikowo, że wyegzekwowanie wskazanego w decyzji zobowiązania podatkowego jest nie tylko sprzeczne z interesem strony, ale także narazi ją na straty o nieodwracalnych skutkach. Takie ogólne stwierdzenie nie jest jednak wystarczające do wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu. Skarżąca wnosiła w skardze o zwolnienie od kosztów sądowych w całości. Postanowieniem z dnia 25 maja 2020 r. (sygn. akt I SPP/Sz [...]) starszy referendarz sądowy, na podstawie przedłożonych do wniosku dokumentów, zwolnił skarżącą od wpisu od skargi, natomiast odmówił przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Rozstrzygnięcie takie zostało podjęte z uwzględnieniem ogólnej sytuacji majątkowej skarżącej, która to sytuacja wskazuje na konieczność poniesienia przez skarżącą pozostałych kosztów sądowych, jeżeli obowiązek ich uiszczenia powstanie na dalszym etapie postępowania. Niemniej jednak, przesłanki dotyczące wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu nie są tożsame z tymi, które stanowiły podstawę do przyznania prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 26 kwietnia 2004 r. sygn. akt FZ 38/4). Ponieważ strona skarżąca nie wykazała, na jakie to straty o nieodwracalnych skutkach zostanie narażona w wyniku wyegzekwowania wskazanego w decyzji zobowiązania, a sąd nie jest zobowiązany ustalać tych okoliczności we własnym zakresie, gdyż w istocie sprowadzałby się do uzupełniania za skarżącą uzasadnienia wniosku, na podstawie art. 61 § 3 i 5 p.p.s.a, orzeczono jak w sentencji. Wszystkie przywołane orzeczenia dostępne są w bazie orzeczeń NSA: orzeczenie.nsa.gov.pl.