I SA/Sz 441/26

ygn. akt I SA/Sz 441/26 P O S T A N O W I E N I E Dnia 21 maja 2026 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bolesław Stachura po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w dniu 21 maja 2026 r. sprawy ze skargi R. D. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] kwietnia 2026 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności postanowienia o przyznaniu własności nieruchomości p o s t a n a w i a: odrzucić skargę,

R. D. (dalej: "Strona", "Skarżący") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w S. z dnia 17 kwietnia 2026 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności postanowienia o przyznaniu własności nieruchomości. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej odrzucenie jako niedopuszczalnej, gdyż wniesionej od postanowienia wobec, którego nie został zakończony administracyjny tok instancji. Jak wynika z akt administracyjnych zaskarżone postanowienie zostało wydane w następstwie złożenia przez Stronę wniosku z dnia 11 marca 2026 r. stanowiącego żądanie stwierdzenia nieważności ostatecznego postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Szczecinie z dnia 7 czerwca 2024 r., nr [...] o utrzymaniu w mocy postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w Ś. z dnia 4 kwietnia 2024 r., nr [...] o przyznaniu własności nieruchomości. Strona jako przesłankę do stwierdzenie nieważności wskazała rażące naruszenie prawa, brak podstawy faktycznej i prawnej oraz posłużenie się dokumentami nieważnymi. Od rozstrzygnięcia stanowiącego przedmiot skargi (tj. postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w S. z dnia 17 kwietnia 2026 r.) nie wniesiono środka zaskarżenia, tj. zażalenia, o którym Strona została pouczona w końcowej części uzasadnienia. Natomiast w dniu 21 kwietnia 2026 r. Strona skierowała za pośrednictwem organu odwoławczego skargę do tut. Sądu wskazując na opisane powyżej postanowienie, jako jej przedmiot. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Skarga jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu. Podkreślić bowiem należy, że dla formalnej skuteczności wniesienia skargi do sądu administracyjnego konieczne jest wykazanie przez stronę, iż w postępowaniu administracyjnym wyczerpane zostały środki zaskarżenia służące jej w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Stosownie do art. 3 § 1 i § 2 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r., poz. 143 ze zm., dalej:"p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg między innymi, na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym lub zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu. Zgodnie z art. 156 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2025 r., poz. 1691; dalej: "K.p.a.") organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która: 1) wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości; 2) wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa; 3) dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną albo sprawy, którą załatwiono milcząco; 4) została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie; 5) była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały; 6) w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą; 7) zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa. W myśl art. 17 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2026 r., poz. 268; dalej: "u.p.e.a.") o ile przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej, rozstrzygnięcie i zajmowane przez organ egzekucyjny lub wierzyciela stanowisko w sprawach dotyczących postępowania egzekucyjnego następuje w formie postanowienia. Na postanowienie to służy zażalenie, jeżeli niniejsza ustawa lub Kodeks postępowania administracyjnego tak stanowi. Zażalenie wnosi się do organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał zaskarżone postanowienie, w terminie 7 dni od dnia doręczenia lub ogłoszenia postanowienia. Stosownie do art. 17 § 1b u.p.e.a. do zażaleń na postanowienia wydane w pierwszej instancji przez organy sprawujące nadzór w rozumieniu przepisów art. 23 albo Szefa Krajowej Administracji Skarbowej stosuje się odpowiednio art. 127 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego, z tym że termin do wniesienia zażalenia wynosi 7 dni od dnia doręczenia lub ogłoszenia postanowienia. Natomiast z art. 52 p.p.s.a. wynika, że skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka (§ 1). Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie (§ 2). Jak wynika z akt przedmiotem skargi wywiedzionej przez Skarżącego w dniu 17 kwietnia 2026 r. jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w S. z dnia 17 kwietnia 2026 r. odmawiające stwierdzenia nieważności ostatecznego postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w S. z dnia 7 czerwca 2024 r. o utrzymaniu w mocy postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w Ś. z dnia 4 kwietnia 2024 r. o przyznaniu własności nieruchomości. W zaskarżonym przez Skarżącego postanowieniu zostało zawarte pouczenie, zgodnie z którym Stronie przysługuje prawo wniesienia na postanowienie zażalenia do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w S. , w terminie 7 dni od dnia jego doręczenia. W związku z tym w rozpoznawanej sprawie Skarżący został prawidłowo pouczony o trybie odwoławczym. Z art. 52 § 1 i § 2 p.p.s.a. jasno zatem wynika, że skargę do sądu administracyjnego można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Natomiast przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której m.in. stronie nie przysługuje zażalenie. Oznacza to, że w sprawach, w których od postanowienia organu I instancji przysługuje zażalenie, przedmiotem skargi skierowanej do sądu administracyjnego może być tylko postanowienie organu odwoławczego. Niedopuszczalna jest natomiast skarga na postanowienie organu I instancji. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem o wyczerpaniu środków zaskarżenia można mówić dopiero po rozpoznaniu przez organ administracji publicznej wniesionego środka zaskarżenia. Dopiero akt administracyjny wydany po rozpatrzeniu złożonego przez stronę środka zaskarżenia, przysługującego jej w postępowaniu administracyjnym prowadzonym w danej sprawie, otwiera tej stronie drogę do skutecznego wniesienia skargi do sądu administracyjnego Sąd zauważa, że zaskarżone postanowienie jest postanowieniem wydanym w I instancji co bez wątpienia przesadza o niedopuszczalności skargi. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. W zakresie tym mieści się także niewyczerpanie trybu odwoławczego i wniesienie skargi bez wyczerpania środków zaskarżenia. Kierując się wskazaną argumentacją, Sąd, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.