I SA/Sz 37/15

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie - Iwona Golec po rozpoznaniu w dniu 6 marca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J.G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania egzekucyjnego p o s t a n a w i a: 1) zwolnić skarżącego od kosztów sądowych, 2) ustanowić adwokata.

Skarżący J. G. (ur. w [...] r.) złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I z dnia 19 stycznia 2015 r. ustalono wpis od skargi w sprawie w wysokości [...] zł. Skarżący wyjaśnił, że nie pracuje, nie ma żadnych dochodów, nie prowadzi działalności gospodarczej. Z uzasadnienia wniosku wynika, że pozostaje bez pracy, gospodarstwo domowe prowadzi wspólnie z żoną K., źródłem utrzymania małżonków jest emerytura żony skarżącego w wysokości [...] zł. Skarżący oświadczył, że nie ma dochodów. Co do majątku oświadczył, że posiada prawo do [...] części budynku mieszkalnego oraz posiada mieszkanie o powierzchni [...] m2. Przedstawione wyżej oświadczenie skarżącego okazało się niewystarczające do oceny jego możliwości płatniczych, dlatego wezwaniem referendarza sądowego z dnia 3 lutego 2015 r. został on zobowiązany do nadesłania dodatkowych dokumentów i oświadczeń. Powyższe zobowiązanie obejmowało: zeznanie podatkowe żony skarżącego o wysokości osiągniętego dochodu w 2013 r.; dokumenty potwierdzające wysokość otrzymywanej przez żonę skarżącego emerytury za ostatni miesiąc (decyzja o wysokości emerytury lub odcinek przekazu pocztowego bądź przelewu bankowego), wyciągi z wszystkich rachunków bankowych skarżącego oraz żony skarżącego za okres od 1 stycznia 2015 r. do 3 lutego 2015 r.; dokumenty potwierdzające wysokość ponoszonych wydatków związanych z utrzymaniem skarżącego oraz jego żony z okresu ostatnich trzech miesięcy; dodatkowe oświadczenie, czy składniki majątku skarżącego oraz żony skarżącego (mieszkanie lub część domu) są wykorzystywane w celu uzyskania dochodu, np. na podstawie umowy najmu i jaka jest wysokość ewentualnego miesięcznego dochodu z tego tytułu wraz z dokumentami potwierdzającymi powyższe, zaświadczenie powiatowego urzędu pracy, czy skarżący jest zarejestrowany jako osoba bezrobotna z prawem/bez prawa do zasiłku. W piśmie z dnia 2 marca 2015 r. skarżący oświadczył, że nie składał zeznania podatkowego za 2013 rok. Potwierdził, że tylko żona otrzymuje emeryturę z ZUS w wysokości [...] zł miesięcznie, nie posiada żadnego rachunku bankowego, nie ma żadnego majątku. Skarżący oświadczył, że jego żona nie ma żadnego majątku, a on sam posiada tylko udział do [...] części nieruchomości, z którego małżonkowie nie mają żadnego dochodu. Skarżący oświadczył, że nie jest zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy w K., nie ma statusu osoby bezrobotnej ani prawa do zasiłku czy ubezpieczenia. Korzysta z ubezpieczenia żony. Emerytura żony jest przeznaczana w całości na utrzymanie mieszkania, lekarstwa, opał na zimę. W załączeniu skarżący przedłożył: - roczne obliczenie podatku żony skarżącego przez ZUS za 2014 r. (PIT – 40A) z wykazanym rocznym przychodem (dochodem) w wysokości [...] zł, - przekaz pocztowy emerytury żony skarżącego za październik 2013 r. w wysokości [...] zł oraz za luty 2015 r. w wysokości [...] zł, - faktury i dowody potwierdzające wysokość opłat za energię, wodę, media. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Stosownie art. 245 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej w skrócie p.p.s.a., złożony w sprawie wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Przesłanki przyznania prawa pomocy w tym zakresie określa przepis art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Zgodnie z jego brzmieniem przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Strona występująca na drogę postępowania sądowego winna mieć świadomość obowiązku ponoszenia kosztów tego postępowania i wnosząc o zwolnienie od tego obowiązku uprawdopodobnić w sposób wiarygodny i rzetelny, że zachodzą przesłanki do uwzględnienia wniosku. Jedynym kryterium oceny wniosku o przyznanie prawa pomocy jest bowiem kryterium finansowe. Podnieść też należy, że opłaty sądowe, stanowią rodzaj danin publicznych. Zwolnienie od ponoszenia tego rodzaju danin stanowi odstępstwo od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia, wynikającego z art. 84 Konstytucji RP. Dlatego też mogą być stosowane w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby na współobywateli (por.: M. Niezgódka – Medek [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka – Medek: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005, s. 594). W ocenie referendarza sądowego, skarżący wykazał, że nie ma środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Rozpoznając wniosek wnioskodawcy należało mieć na względzie przede wszystkim fakt, że prawo pomocy jest instytucją, której zasadniczym celem jest umożliwienie realizacji prawa do sądu osobom ubogim, nie dysponującym wystarczającymi środkami na prowadzenie sporów przed sądem. Przede wszystkim należy wskazać na sytuację materialną skarżącego, a mianowicie, że jedyny stały dochód dwuosobowej rodziny stanowi kwota netto [...] zł. Skarżący wskazał także, że nie posiada wraz z żoną innego źródła dochodu ani oszczędności. Należało uznać, że wniosek skarżącego zawiera usprawiedliwione podstawy i dlatego został uwzględniony. Mając to na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., orzeczono, jak w sentencji.