I SA/Sz 362/17

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie - Iwona Golec po rozpoznaniu w dniu 9 stycznia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku [...] o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie opłaty targowej za okres od 16 stycznia do 30 kwietnia 2015 r. p o s t a n a w i a: odmówić zmiany postanowienia referendarza sądowego WSA w Szczecinie z dnia 13 czerwca 2017 r. sygn. akt I SA/Sz 362/17 w przedmiocie odmowy przyznania prawa pomocy.

Skarżąca [...] wraz ze skargą z 21 marca 2017 r. (data nadania) na opisaną wyżej decyzję złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I Sądu ustalono wpis od skargi w sprawie w wysokości [...] zł. Prawomocnym postanowieniem z dnia 13 czerwca 2017 r. referendarz sądowy odmówił Skarżącej przyznania prawa pomocy. Uzasadniając postanowienie referendarz sądowy stwierdził, że z przedłożonych wyciągów bankowych wynikało, że Skarżąca dysponowała środkami pieniężnymi w wysokości znacznie przekraczającej wysokość kosztów sądowych w sprawie. I tak, wskazał, że Skarżąca otrzymała w dniu 20 kwietnia 2017 r. z towarzystwa ubezpieczeniowego kwotę [...] zł ( w tytule przelewu wskazano: "świadczenie z tytułu dożycia"). Następnie środki te przekazała w dniu 21 kwietnia 2017 r. na lokatę (kwotę [...] zł). Z kolei w dniu 28 kwietnia 2017 r. wpłaciła na swój rachunek bankowy kwotę [...] zł. Uwzględniając przedstawione wyżej okoliczności, w szczególności wysokość posiadanych przez Skarżącą, już po wniesieniu skargi w sprawie, środków pieniężnych w kwocie przekraczającej [....] zł, wysokość miesięcznych kosztów utrzymania wynoszących według Jej oświadczenia kwotę [...] zł, referendarz sądowy stwierdził, że Skarżąca nie wykazała, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie Jej prawa pomocy ze środków budżetu państwa. Przy ocenie wniosku uwzględniono także posiadaną z urzędu informację o prowadzeniu przez skarżącą działalności handlowej (dane z akt sprawy I SA/Sz 516/16) oraz aktualne dane z Centralnej Ewidencji Działalności Gospodarczej (www. ceidg.gov.pl) o kontynuowaniu prowadzonej działalności gospodarczej przez Skarżącą pod firmą "Sprzedaż stacjonarna [...]" w miejscowości [...]. Skarżąca wpłaciła w dniu 20 lipca 2017 r. należny wpis od skargi w kwocie [...] zł. Wyrokiem z dnia 7 września 2017 r. sygn. akt I SA/Sz 362/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę. Skarżąca, reprezentowana na obecnym etapie postępowania przez radcę prawnego z wyboru, złożyła wraz ze skargą kasacyjną od ww. wyroku ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, sprowadzających się na obecnym etapie postępowania do wpisu od skargi w kwocie [...] zł (zarządzenie Przewodniczącego Wydziału I z dnia 27 listopada 2017 r. k. 99). W uzasadnieniu wniosku podała, że jest emerytką, pobierającą emeryturę w wysokości netto [...] zł i ponosi miesięczne wydatki w wysokości [....] zł. Podała, że jedynym źródłem dochodu jest emerytura, którą w całości przeznacza na utrzymanie. W oświadczeniu o stanie majątkowym wpisała mieszkanie o powierzchni 53 m2 o wartości [...] zł; innych składników majątkowych ani zgromadzonych zasobów pieniężnych nie wykazała. Co do oszczędności, wskazała, że ich stan wynosi "0" zł Wraz z wnioskiem przedłożyła wyciąg z rachunku bankowego za okres od 8 sierpnia do 8 listopada 2017 r., m.in. z przelewem emerytury w kwocie ([....] zł) oraz wydatków na utrzymanie. Mając na uwadze zgromadzony materiał dowodowy w sprawie referendarz sądowy zobowiązał Skarżącą do nadesłania dodatkowych dokumentów potwierdzających jej aktualną sytuację finansową. Skarżąca nadesłała: - kopię podatkowej księgi przychodów za okres kwiecień – wrzesień 2017 r., z zaewidencjonowanym miesięcznym przychodem w wysokości, odpowiednio: [...] - kopię potwierdzenia zawarcia w dniu 21 kwietnia 2017 r. umowy lokaty progresywnej kwoty [...] zł, wraz z oświadczeniem, że jest to zabezpieczenie na przyszłość, kiedy skarżąca zlikwiduje działalność gospodarczą, - kopię wydruku z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej o zawieszeniu z dniem 1 października 2017 r. prowadzonej działalności gospodarczej pod firmą: "Sprzedaż Stacjonarna [...]". Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie. Skarżąca (ur. w 1940 r.) złożyła kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych ( art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017r. poz. 1369 ze zm., dalej p.p.s.a.). Przypomnieć wypada, że stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym jest zależne od wykazania przez stronę będącą osobą fizyczną, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny Przystępując do rozpoznania wniosku złożonego w niniejszym postępowaniu w pierwszej kolejności trzeba zwrócić uwagę, że w jego toku wydano już postanowienie w przedmiocie prawa pomocy (opisane wyżej postanowienie z 13 czerwca 2017 r.) w związku z wnioskiem skarżącej o zwolnienie od kosztów sądowych, które to postanowienie jest prawomocne. Wobec powyższego, złożony następnie wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych podlega rozpoznaniu w trybie art. 165 p.p.s.a., zgodnie z którym postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Odstąpienie od oceny powziętej we wcześniejszym postanowieniu może zatem wchodzić w grę jedynie wtedy, gdy okoliczności stanowiące przesłankę danego rozstrzygnięcia uległy zmianie. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest bowiem pogląd, zgodnie z którym złożenie kolejnego wniosku o prawo pomocy w sprawie, w której uprzednio rozpoznawano już wniosek o tożsamym przedmiotowo zakresie i wydano prawomocne orzeczenie w przedmiocie prawa pomocy, powoduje konieczność dokonania jego oceny w trybie art. 165 p.p.s.a. (por. postanowienia NSA: z dnia 8 maja 2007 r. o sygn. akt II FSK 649/06, LEX nr 927112; z dnia 3 lutego 2009 r. o sygn. akt I OZ 53/09, LEX nr 544984; z dnia 28 lipca 2009 r. o sygn. akt I FZ 252/09, LEX nr 552218 i z dnia 7 lutego 2011 r. o sygn. akt II FSK 2274/10, LEX nr 742349). Przesłanką modyfikacji orzeczenia na podstawie powyższego przepisu jest zatem zmiana okoliczności sprawy, przez które przy rozpoznawaniu wniosku o prawo pomocy należy rozumieć dane dotyczące sytuacji rodzinnej, stanu majątkowego i dochodów wnioskującego o takie wsparcie. Te bowiem są decydujące w kontekście przyznania prawa pomocy. Chodzi więc o zmianę w zakresie okoliczności, w oparciu o które wydano poprzednie orzeczenie. Musi być ona przy tym na tyle istotna, aby uzasadniała modyfikację tego orzeczenia. Skarżąca jest zobowiązana do uiszczenia tytułem wpisu od skargi w sprawie kwoty [...]zł. Należy zwrócić na wstępie uwagę, że w uzasadnieniu postanowienia z dnia 13 czerwca 2017 r. referendarz sądowy ocenił nadesłane przez skarżącą dokumenty i zwrócił uwagę, że skarżąca dysponowała w ostatnim czasie środkami pieniężnymi w wysokości znacznie przekraczającej wysokość kosztów sądowych w sprawie, tj. otrzymała w dniu 20 kwietnia 2017 r. z towarzystwa ubezpieczeniowego kwotę [...] zł (w tytule przelewu wskazano: "świadczenie z tytułu dożycia"), następnie środki te przekazała w dniu 21 kwietnia 2017 r. na lokatę (kwotę [....] zł). Następnie w dniu 28 kwietnia 2017 r. wpłaciła na swój rachunek bankowy kwotę [...]zł. Uwzględniając wysokość posiadanych przez Skarżącą, już po wniesieniu skargi w sprawie, środków pieniężnych w kwocie przekraczającej [...] zł, wysokość miesięcznych kosztów utrzymania wynoszących według Jej oświadczenia kwotę [....] zł, referendarz sądowy stwierdził, że Skarżąca nie wykazała, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie Jej prawa pomocy ze środków budżetu państwa. Należy zwrócić uwagę, że skarżąca nie wykazała obecnie, że jej sytuacja uległa pogorszeniu. Referendarz sądowy podkreśla, że podmiot ubiegający się o przyznanie prawa pomocy, jest zobowiązany do wykazania ze szczególną starannością, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej wsparcie ze strony budżetu państwa w zakresie zainicjowanego przez siebie postępowania. W przypadku Skarżącej zobowiązanej do uiszczenia kwoty [...] zł tytułem wpisu od skargi kasacyjnej, referendarz sądowy stwierdził, że skoro Skarżąca nadal posiada oszczędności w wysokości [...] zł, nie można uznać że wykazała, iż jej sytuacja uległa zmianie. Jej wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Oceny tej nie zmienia zawieszenie działalności gospodarczej skarżącej z dniem 1 października 2017 r. Należy jeszcze dodać, że Skarżąca inicjując w marcu 2017 r. postępowanie sądowe w sprawie, powinna była zabezpieczyć odpowiednią część otrzymanej w kwietniu kwoty [....] zł na poczet kosztów sądowych w sprawie, tym bardziej że ich wysokość nie jest wygórowana. Przerzucanie w takiej sytuacji ciężaru kosztów sądowych na budżet państwa, a w konsekwencji na współobywateli, jest nieuzasadnione. Mając to na uwadze, nie znajdując podstaw do zmiany postanowienia w przedmiocie prawa pomocy, na podstawie art. 165 w związku z art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., należało orzec, jak w sentencji.