I SA/Sz 157/18

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie - Aleksandra Jawoszek po rozpoznaniu w dniu 9 kwietnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. K. i B. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z ich skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] grudnia 2017 r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela p o s t a n a w i a: zwolnić skarżących od kosztów sądowych.

Sygn. akt I SA/Sz [...] U Z A S A D N I E N I E B. K. i B. K., w odpowiedzi na wezwanie Sądu do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie [...]zł, w sprawie ze skargi na wyżej powołane postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, złożyli wnioski o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Z uzasadnienia wniosków, a także z innych spraw sądowych, w których skarżący składali wnioski o przyznanie prawa pomocy (w tym m.in. o sygn. akt I SA/Sz 227/17, I SA/Sz 374/17, I SA/Sz 316/17, I SA/Sz 562/17, I SA/Sz 657/17, I SA/Sz 658/17, I SA/SZ 901/17, I SA/Sz 1066/17, do których odnoszą się we wnioskach), wynika, co następuje. Skarżący prowadzą wspólne gospodarstwo domowe, mieszkają razem w mieszkaniu stanowiącym własność córki. W ramach wspólności majątkowej małżeńskiej posiadają nieruchomość rolną o powierzchni [...] ha, która jest zajęta przez komornika sądowego, który prowadzi egzekucję komorniczą na łączną wartość ponad [...] zł (na dzień 07.02.2018 r. zadłużenie wobec banków i wierzycieli prywatnych - należność główna i odsetki, koszty egzekucyjne). Nie posiadają żadnego innego majątku ani oszczędności. Skarżący mają znaczne zadłużenia także wobec ZUSu (na dzień 14.02.2018 r. w kwocie [...]zł) oraz urzędu skarbowego (na dzień 02.02.2018 r. należność główna plus odsetki plus koszty egzekucyjne w kwocie [...]zł). Prowadzone są postępowania egzekucyjne z wynagrodzenia za pracę B. K., z nieruchomości, z rachunku bankowego B. K.. B. K. nie posiada rachunku bankowego. Skarżący wskazali, że nie posiadają zdolności kredytowej. Skarżący w postępowaniach egzekucyjnych sądowych i administracyjnych składają skargi na czynności komornika oraz na czynności egzekucyjne. Rodzina nie korzysta z pomocy społecznej. B. K. jest zarejestrowany jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku, pozostaje na utrzymaniu żony. Dochody B. K. z wynagrodzenia za pracę na stanowisku pielęgniarki w Szpitalu Regionalnym w K. wynoszą ok. [...] zł netto (bez potrącenia komorniczego, po potrąceniu [...] zł – [...] zł). Miesięczne koszty utrzymania mieszkania wynoszą ok. [...] zł – [...] zł, wydatki na leczenie - około [...] zł miesięcznie. Skarżący ze względu na brak środków finansowych, posiadają cykliczne zaległości w opłatach mieszkaniowych, raz za mieszkanie, raz za energię elektryczną. Skarżący we wniosku wskazali nadto na trudną sytuację zdrowotną rodziny. Podniesiono również, że sytuacja skarżących i ich rodziny, ich możliwości płatnicze, podlegały wielokrotnej ocenie WSA w Szczecinie i sądów powszechnych, które orzekały o zwolnieniu skarżących od kosztów sądowych w zainicjowanych przez nich sprawach sądowych oraz że ich sytuacja finansowa ulega ciągłemu pogorszeniu. Wraz z wnioskiem skarżący przedłożyli kopie postanowień WSA w Szczecinie i sądu rejonowego wydanych w 2017 r. i w 2018 r. o zwolnieniu skarżących od kosztów sądowych, a także inne dokumenty źródłowe aktualizujące dane dotyczące statusu bezrobotnego skarżącego oraz na temat sytuacji finansowej i zdrowotnej skarżących (akta sądowe k. 50 – 67). Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), zwanej dalej: "p.p.s.a.", przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym – o co wnosi skarżący w niniejszej sprawie – następuje, gdy strona będąca osobą fizyczną wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Zwolnienie od kosztów sądowych jest instytucją nadzwyczajną stanowiącą pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Do osób tych można zaliczyć bezrobotnych, którzy nie pobierają zasiłku, lub osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe. Biorąc pod uwagę wyżej przedstawioną sytuację majątkową, znajdującą potwierdzenie w dokumentach źródłowych dołączonych do tej, ale również innych, licznych spraw sądowych, w których rozpoznawane były wnioski skarżących o zwolnienie od kosztów sądowych oraz oświadczenia skarżących, że ich sytuacja nie zmieniła się, tj. nie uległa żadnej poprawie, a także ze względu na wysokość należnego wpisu od skargi w niniejszej sprawie ([...] zł) oraz pozostałe koszty, które mogą powstać w przyszłości w jej toku, należało stwierdzić, że skarżący wykazali, iż nie są w stanie uiścić kosztów sądowych bez uszczerbku w koniecznym swoim utrzymaniu. W szczególności wysokość miesięcznych dochodów dwuosobowej rodziny, wykazane obciążenia budżetu domowego, zadłużenie i zajęcia komornicze wynagrodzenia, zajęcie nieruchomości, brak oszczędności, a także stan zdrowia skarżących, świadczą, że zaistniały w sprawie przesłanki uzasadniające zwolnienie ich od kosztów nieniejszego postępowania. Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji.