I SA/Sz 1533/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Sędzia WSA – Kazimierz Maczewski po rozpoznaniu w dniu 12 sierpnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R.K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 24 października 2013 r., nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego p o s t a n a w i a: 1) oddalić wniosek skarżącego w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, 2) ustanowić adwokata.

Wyrokiem z dnia 27 marca 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, oddalił skargę R.K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 24 października 2013 r. w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego. Postanowieniem z dnia 29 maja 2014 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, odmówił skarżącemu przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. W dniu 26 czerwca 2014 r. (data wpływu do Sądu), skarżący na urzędowym formularzu PPF złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach R.K. wskazał, że nie pozostaje z nikim we wspólnym gospodarstwie domowym oraz nie posiada żadnych zasobów pieniężnych ani wartościowych rzeczy ruchomych. Nadto, nie osiąga żadnych dochodów z pracy. Jest bezrobotny i utrzymuje się z pracy dorywczej. Wezwaniem z dnia 2 lipca 2014 r., Sąd zobowiązał skarżącego do nadesłania, w terminie 14 dni od doręczenia wezwania, dodatkowych, wskazanych oświadczeń i dokumentów dotyczących jego sytuacji majątkowej. W odpowiedzi na powyższe wezwanie, skarżący złożył oświadczenie, iż za rok 2013 nie uzyskał żadnych dochodów i nie składał zeznania podatkowego. Z mieszkania w którym egzystował [...] lat został wyeksmitowany a wskazany adres: [...], jest jedynie adresem korespondencyjnym. Nadto skarżący wskazał, iż jest właścicielem kawałka gruntu rolnego w G. [...], nie czerpie jednak z tytułu tej własności żadnych dochodów. Natomiast zgłoszenie i wpis do działalności gospodarczej z dnia 3 czerwca 2014 r., jest formalną koniecznością do starań i podjęcia pracy. Końcowo skarżący ponownie oświadczył, że w chwili obecnej nie osiąga żadnych dochodów. W załączeniu skarżący przedłożył zaświadczenie z Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie wskazujące, że nie korzysta z pomocy finansowej oraz zaświadczenie z Powiatowego Urzędu Pracy wskazujące, że R.K. nie figuruje w rejestrze osób bezrobotnych i nie pobiera zasiłku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Zapewnia ona osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możliwość obrony swoich praw przed sądem. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest więc formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Zgodnie z przepisem art. 239 pkt 1 lit. "e" ustawy dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2012 r. poz. 270 dalej p.p.s.a.), nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych. Przechodząc na grunt rozpatrywanej sprawy stwierdzić należy, że dotyczy ona odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez Dyrektora Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na podstawie wystawionych tytułów wykonawczych, a zatem mieści się ona w ramach wskazanego ustawowego zwolnienia. Z tej przyczyny wniosek skarżącego w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych podlega oddaleniu. Stosownie do treści art. 262 p.p.s.a., do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych, odpowiednie zastosowanie mają przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy. Wobec tego zasadne jest rozpatrzenie wniosku skarżącego o ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika w oparciu o regulację zawartą w przepisie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., który stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, wówczas gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ciężar dowodu wystąpienia powyższych przesłanek przyznania prawa pomocy spoczywa na stronie, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy. Świadczy o tym użycie w przepisie art. 246 p.p.s.a. zwrotu "gdy wykaże". Do Sądu, kierującego się wskazaniami logicznego rozumowania, doświadczenia życiowego i dostępnej wiedzy, należy natomiast ocena, czy takie okoliczności zachodzą. Po dokonaniu analizy sytuacji finansowej i osobistej skarżącego, brak osiąganych dochodów i utrzymywanie się tylko z pracy dorywczej, wykazany brak oszczędności, przedmiotów wartościowych, samotność, eksmisja z mieszkania, Sąd uznał, iż spełnia on przesłanki określone w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., gdyż nie będzie w stanie ponieść kosztów wynagrodzenia adwokata z wyboru. W tym stanie sprawy, na podstawie art. 239 pkt 1 lit. "e" oraz art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 262 p.p.s.a., postanowiono jak na wstępie.