I SA/Rz 975/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S.WSA Grzegorz Panek, Sędzia WSA Jacek Boratyn, Sędzia WSA Małgorzata Niedobylska /spr./, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 3 marca 2022 r. spraw ze skarg "A." na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2021 r. - nr [...], - nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w podatku od nieruchomości z tytułu XI raty za 2020 rok oraz z tytułu IV raty za 2021 rok 1) stwierdza nieważność zaskarżonych decyzji, 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej "A." kwotę 1.977 (jeden tysiąc dziewięćset siedemdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...], decyzjami z dnia [...]października 2021 r. nr [...] i nr [...], po rozpatrzeniu odwołań "A" (dalej: Spółka/Skarżąca), od decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia [...]sierpnia 2021r., nr [...] i z [...] sierpnia 2021r. nr [...], w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowych z tytułu podatku od nieruchomości z tytułu XI raty za 2020 r. i z tytułu IV raty za 2021r., utrzymało w mocy zaskarżone decyzje. Z akt sprawy wynika, że Spółka wystąpiła z wnioskiem o umorzenie ww zaległości w podatku od nieruchomości, uzasadniając go trudną sytuacją finansową spowodowaną drastycznym spadkiem dochodów z działalności handlowej, ze względu na zamknięcie galerii handlowych, w tym i galerii, której właścicielem jest wnioskodawca. Zaległości dotyczą bowiem nieruchomości, na której znajduje się obiekt handlowy wnioskodawcy - Galeria [...] w P. Wnioskodawca podniósł, że na skutek nadzwyczajnego zdarzenia, jakim bez wątpienia jest pandemia COVID-19 oraz związane z nią konsekwencje społeczne i gospodarcze, jego płynność finansowa uległa gwałtownemu pogorszeniu. W tej sytuacji Spółka uznała, że w jej przypadku spełnione zostały kryteria ważnego interesu podatnika i interesu publicznego. Prezydent Miasta P., powołanymi wyżej decyzjami z dnia [...] sierpnia 2021 r. i [...] sierpnia 2021r. odmówił Spółce umorzenia ww. zaległości w podatku od nieruchomości, stwierdzając, że wprawdzie istnieje w sprawie ważny interes podatnika, lecz interes publiczny sprzeciwia się faworyzowaniu jednego podmiotu i uszczuplaniu wpływów, z których realizowane są społecznie użyteczne cele. Dodał, że Spółka mimo spadku przychodów wciąż odnotowuje zysk i nie utraciła płynności finansowej. Oprócz tego organ powołał się na uznaniowy charakter decyzji w przedmiocie przyznania ulgi podatkowej, a także nadzwyczajny charakter tego rodzaju instytucji, będący odstępstwem od zasady powszechności opodatkowania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...], po rozpatrzeniu odwołań Spółki, decyzjami z dnia [...] października 2021 r., utrzymało w mocy decyzje organu I instancji. W skargach na powyższe rozstrzygnięcia Spółka wniosła o ich uchylenie, zarzucając: 1) naruszenie przepisów prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy, polegającego na niewłaściwym zastosowaniu 67a §1 w zw. z art. w art. 67b §1 pkt c) ppkt a) Ordynacji podatkowej, przez uznanie, że podatnik nie spełnił wymagań wystarczających do umorzenia podatku pomimo drastycznej utraty dochodów wywołanej sytuacją nadzwyczajną jaką bez wątpienia jest pandemia COVID-19 i zamknięciem w związku z tym obiektów handlowych decyzją władz państwowych; 2) naruszenie przepisów prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy, polegającego na niewłaściwym zastosowaniu art. 15p ustawy z dnia 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, w tym uznaniu, iż intencją ustawodawcy formułującego przedmiotowy przepis nie było umożliwienie udzielenia pomocy przedsiębiorcom w czasach pandemii COVID-19; 3) naruszenie przepisów prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy, polegającego na niewłaściwym zastosowaniu fundamentalnej zasady równości podmiotów gospodarczych wynikającej z art. 32 ust. 2 Konstytucji RP, przez jej nieuwzględnienie przy ocenie podatnika spełniającego kryteria umorzenia zaległości podatkowej przy prawie całkowitej utracie dochodu; w razie nieuwzględnienia powyższych zarzutów 4) naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 122, art. 187 §1 i 191 Ordynacji podatkowej, przez brak wszechstronnego rozważenia wszystkich aspektów sytuacji finansowej Skarżącej, w tym ustaleniu, iż kondycja finansowa Spółki została uznana za dobrą i stabilną. Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...], w odpowiedziach na skargi, wniosło o ich oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019r. poz. 2167) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm. - dalej: P.p.s.a.) stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne, przy czym w myśl art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art.145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Dokonując oceny legalności zaskarżonych decyzji według wyżej wymienionych kryteriów, Sąd stwierdził, że zaskarżone rozstrzygnięcia wymagają usunięcia z obrotu prawnego z uwagi na rażące naruszenie przepisów postępowania podatkowego. Stosownie do treści art.127 O.p., postępowanie podatkowe jest dwuinstancyjne. Zasada dwuinstancyjności, o której mowa w powołanym przepisie, wyraża prawo podatnika do rozstrzygnięcia sprawy dwukrotnie, w dwóch organach, z których organ odwoławczy kontroluje poprzez wydanie decyzji decyzję organu pierwszej instancji. Dwuinstancyjność postępowania jest wyrazem prawa do obrony. Organy odwoławcze działają tak jak organy I instancji, czyli przeprowadzają postępowanie i wydają powtórnie decyzję w tej samej sprawie. Zgodnie z zasadą dwuinstancyjności organ odwoławczy obowiązany jest ponownie rozpoznać i orzec w sprawie rozstrzygniętej decyzją organu I instancji. Organ ten nie może zatem ograniczyć się tylko do kontroli decyzji czy też rozpatrzenia zasadności argumentów organu I instancji (por. wyrok NSA z dnia 22 marca 1996 r., SA/Wr 1996/95, ONSA 1997, nr 1, poz. 35). W niniejszej sprawie organ odwoławczy – Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] - w sposób rażący naruszył powyższą zasadę, ponieważ w wydanych decyzjach nie wyraził swojego własnego stanowiska w sprawie, lecz powtórzył jedynie stanowisko organu I instancji. W istocie więc sprawa nie została rozpatrzona w drugiej instancji, pomimo prawidłowo wniesionego odwołania – tak samo w każdej ze spraw. W związku z tym uznać należy, że zaskarżone decyzje zostały wydane z naruszeniem zasady dwuinstancyjności, a ponadto rozstrzygnięcia te w zasadzie nie zawierają obligatoryjnego elementu decyzji tj. uzasadnienia. W myśl art. 210 § 1 pkt 6 O.p decyzja zawiera uzasadnienie faktyczne i prawne, a zgodnie z art.210 § 4 O.p. uzasadnienie faktyczne decyzji zawiera w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, którym dał wiarę, oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności, uzasadnienie prawne zaś zawiera wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. Wymogów tych nie spełnia rozstrzygnięcie, w którym dokonano jedynie skopiowania decyzji organu I instancji oraz przytoczono – jako stanowisko Kolegium – treść pisma organu I instancji, stanowiącego odniesienie się do zarzutów odwołania. W ocenie Sądu, zaskarżone decyzje naruszają w sposób rażący przepisy postępowania podatkowego tj. art.127 i art.210 § 1 pkt 6 i § 4 O.p., a to jest przesłanką stwierdzenia nieważności decyzji, stosownie do treści art.247 § 1 pkt 3 O.p. Z tych względów, na podstawie art.145 § 1 pkt 2 P.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania Sąd orzekł po myśli art.200 i art.205 § 2 P.p.s.a. w zw. z § 14 ust.1 pkt 1 lit.c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018r., poz.265). Na zasądzoną kwotę zwrotu kosztów postępowania sądowego składają się uiszczone od skarg wpisy (2 x 500zł), wynagrodzenie pełnomocnika (2x480zł) i opłata skarbowa od pełnomocnictwa (17zł).