I SA/Rz 622/17

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Andrzej Tokarz po rozpoznaniu w dniu 8 marca 2018 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku JP – Syndyka Masy Upadłości U. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skarg U. (obecnie Syndyka Masy U.) na decyzje Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [.] z dnia [.] lipca 2017 r. - nr [.] - nr [.] - nr [.] - nr [.] w przedmiocie podatku od towarów i usług z tytułu importu towaru - p o s t a n a w i a - odmówić przyznania prawa pomocy.

Wyrokiem z dnia 5 grudnia 2017 r. I SA/Rz 622/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargi U. (w dniu wydania wyroku reprezentowane przez Syndyka masy upadłości U.) na opisane w sentencji decyzje. Wnosząc skargę kasacyjną Syndyk wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, precyzując w treści skargi kasacyjnej, że domaga się zwolnienia od opłat sądowych w całości. W złożonym na urzędowym formularzu PPPr oświadczeniu podał, że Spółka od października 2017 r. znajduje się w stanie upadłości, co samo w sobie świadczy o złym stanie finansów masy upadłości. Podstawą ogłoszenia upadłości jest bowiem stan niewypłacalności, a celem postępowania upadłościowego spłata wierzycieli. Z udziałem Spółki, a obecnie Syndyka, toczy się wiele postępowań w różnych sądach i przed organami administracji skarbowej. Przez około 2 miesiące doręczono mu około 340 (w skardze kasacyjnej podano liczbę 370) decyzji administracyjnych pierwszej instancji dotyczących należności celno-podatkowych, przy czym nie ma on pełnej wiedzy na temat liczby toczących się postępowań, ale przewidywana, według informacji uzyskanych od organów podatkowych, przekracza tysiąc. Przed WSA w Rzeszowie w listopadzie i grudniu 2017 r. zakończono postępowania w 46 sprawach. Wartość opłat sądowych we wszystkich szacuje na około milion złotych, którym nie dysponuje. Według bilansu sporządzonego na 29 października 2017 r. strata w działalności Spółki wynosiła 438 193,22 zł. Stan rachunku bankowego wynosi około 50 000 zł, wartość kapitału zakładowego 500 000 zł. Posiada środki zdeponowane u notariusza. W niniejszej sprawie reprezentowany jest przez zawodowego pełnomocnika, adwokata. W dniu 14 lutego 2018 r. wezwałem wnioskodawcę do złożenia dodatkowego oświadczenia o stanie majątkowym. Na doręczone w dniu 23 lutego 2018 r. (dowód doręczenia w aktach I SA/Rz 620/17) pismo odpowiedzi nie udzielono; wyznaczony termin upłynął 2 marca 2018 r. Stosownie do art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm.) zwanej dalej: "Ppsa", osobie prawnej prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Z mocy art. 255 Ppsa obowiązkiem wnioskodawcy jest ponadto złożenie na żądanie referendarza dodatkowego oświadczenia, jeżeli dotychczas ujawnione dane okaże się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych wnioskodawcy. Analiza wniosku przez pryzmat przewidywanych kosztów postępowania, a także niedopełnienie obowiązku wynikającego z art. 255 Ppsa, nie dały podstaw do jego uwzględnienia. Nie wykazano bowiem, aby Syndyk nie miał dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania sądowego, w tym na obecnym etapie tytułem skargi kasacyjnej kwoty 475 zł (po 100 zł w sprawach I SA/Rz 622/17, I SA/Rz 632/17, I SA/Rz 633/17 oraz 175 zł w sprawie I SA/Rz 631/17). Zadeklarowane środki na rachunku bankowym pozwalają na ich poniesienie w pełnym zakresie i to bez uszczerbku dla prowadzonego postępowania upadłościowego, także jeżeli uwzględnić inne sprawy z udziałem Syndyka przed tut. Sądem. Do czasu dysponowania takimi aktywami (50 000 zł) uwzględnienie wniosku, przy tak niskich kosztach, jak wskazano wyżej, nie jest możliwe, ponieważ oznaczałoby ochronę majątku strony, a nie wykazano, aby ciążyły na nim jakiekolwiek pilne zobowiązania (wydatki) mające bezpośredni wpływ na prowadzone postępowanie upadłościowe. Jednorazowy wydatek kwoty 475 zł nie jest na tyle wysoki, aby mógł mieć negatywny wpływ na ekonomiczną dopuszczalność jego prowadzenia. Co do innych postępowań, z którymi mogą wiązać się wydatki, nie przedstawiono z kolei jakiegokolwiek wykazu czy zestawienia. Wobec nieprzedłożenia m.in. spisu inwentarza i oszacowania masy upadłości oraz planu likwidacyjnego, jak również sprawozdania rachunkowego złożonego sędziemu komisarzowi, które to dokumenty przewidują przepisy ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 2344), a także aktualnych informacji o stanie rachunku bankowego i środkach zgromadzonych u notariusza, nie miałem możliwości poznania obecnego stanu majątkowego i możliwości płatniczych Syndyka (masy upadłości), także pod kątem tego, czy w toku postępowania upadłościowego masa upadłości jest zasilana bieżącymi sumami. Stan niewypłacalności nie oznacza bowiem braku jakichkolwiek środków albo majątku, a ogłoszenie upadłości – w świetle art. 13 ust. 1 i art. 361 ust. 1 Prawa upadłościowego, oznacza wręcz, że majątek niewypłacalnego dłużnika wystarczy na więcej aniżeli tylko zaspokojenie kosztów postępowania upadłościowego. Stąd nie korzysta on z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych. Wskazana w formularzu strata (na dzień 29 października 2017 r.) nie stanowiła dla Sądu Rejonowego [...] w [...] X Wydział Gospodarczy przeszkody w ogłoszeniu w dniu 30 października 2017 r. upadłości Spółki, a zatem jej majątek musiał posiadać wymierną wartość. Postępowanie to ciągle jest zresztą prowadzone, a więc nie zachodzi negatywna przesłanka ekonomiczna wyłączająca jego dopuszczalność. Inicjując zaś inne postępowanie, które ma zmierzać do ochrony aktywów masy upadłości, Syndyk powinien podjąć wszelkie możliwe działania, aby zabezpieczyć na ten cel stosowne środki, w szczególności dopełniać obowiązków określonych w art. 173, 306, 308, 331 Prawa upadłościowego. Z uwagi na to, że niektóre wnioski Syndyka zostały w przeszłości częściowo uwzględnione, podkreślić należy, że każdy wniosek podlega odrębnemu rozpoznaniu, a wcześniej przyznane prawo pomocy miało przede wszystkim na celu niedopuszczenie do zniweczenia celów postępowania upadłościowego we wstępnej jego fazie. Wobec jednak tego, że po upływie przeszło 4 miesięcy od ogłoszenia upadłości Syndyk nie przedstawił aktualnych informacji o stanie masy upadłości, uwzględnienie obecnie rozpoznawanego wniosku, w świetle zadeklarowanego stanu posiadanych środków (około 50 000 zł), nie było możliwe. Nie wykazał bowiem, aby nie dysponował dostatecznymi środkami na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 w zw. z art. 255 i art. 258 § 2 pkt 7 Ppsa, odmówiłem uwzględnienia wniosku.